Doanh nghiệp Việt tiếp quản mỏ quặng sắt 120 triệu tấn sau khi liên danh Trung Quốc rút lui, tỉnh khẩn trương họp chỉ đạo

Mới đây, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai đã tổ chức Hội nghị lần thứ 10 nhằm đánh giá tình hình phát triển kinh tế - xã hội tháng 4, đồng thời cho ý kiến đối với các tờ trình, báo cáo thuộc thẩm quyền.

Đáng chú ý, hội nghị đã tập trung thảo luận về vấn đề, trong đó có chủ trương chấp thuận đầu tư, đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với dự án khai thác mỏ sắt Quý Xa tại xã Văn Bàn. Hiện các thông tin chi tiết vẫn chưa được công bố cụ thể.

Gang thép Hòa Phát, THACO "bắt tay" lập công ty nghìn tỷ

Mỏ Quý Xa được đánh giá là một trong những mỏ quặng sắt lớn nhất Việt Nam với trữ lượng khoảng 120 triệu tấn. Dự án được cấp phép khai thác từ năm 2007 cho Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM) - liên doanh giữa các doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc. Trong đó, VNSTEEL nắm 46,85% vốn, Công ty Khoáng sản Lào Cai (LAMICO) sở hữu 8,1%, còn phía Trung Quốc là Công ty Gang thép Côn Minh (KISC) nắm 45% vốn điều lệ.

Dự án khai thác mỏ sắt Quý Xa gắn với Nhà máy Gang thép Lào Cai từng được kỳ vọng tạo cú hích cho chuỗi sản xuất thép trong nước. Tuy nhiên, sau nhiều năm triển khai, dự án lại trở thành một trong những dự án thua lỗ lớn của ngành Công Thương.

Theo Báo Lao động, đến nay, phía đối tác Trung Quốc đã chính thức rút khỏi liên doanh. Đơn vị thay thế là CTCP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ đô - doanh nghiệp được thành lập vào cuối năm 2025, do ông Trần Văn Nam giữ vai trò Tổng Giám đốc. Công ty có vốn điều lệ ban đầu 1.200 tỷ đồng và nhanh chóng nâng lên 3.000 tỷ đồng chỉ sau vài tháng hoạt động.

Trong cơ cấu cổ đông sáng lập, CTCP Gang thép Hòa Phát đóng góp tỷ lệ lớn nhất với 48% vốn điều lệ. Ông Trần Đăng Khoa - Chủ tịch HĐQT Đại Quang Minh thuộc THACO - bất ngờ góp 300 tỷ đồng, tương ứng 25% vốn điều lệ.

Việc CTCP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ đô tham gia tiếp quản được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn lực tài chính, công nghệ và năng lực quản trị, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động của dự án luyện kim quy mô lớn tại Lào Cai.

Hòa Phát "sáng cửa" khai thác mỏ Quý Xa

Trước đó, Hòa Phát đã nhiều lần gửi kiến nghị tới Chính phủ liên quan đến việc khai thác mỏ Quý Xa. Đánh giá về khả năng tiếp quản dự án, chuyên gia từ Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng khả năng Hòa Phát được chấp thuận là khá cao, bởi phương án này có thể đồng thời giải quyết các tồn đọng tài chính của dự án và đáp ứng mục tiêu chiến lược quốc gia.

Theo VDSC, về phía cơ quan quản lý, phương án trên giúp xử lý dứt điểm khoản nợ xấu khoảng 6.500 tỷ đồng mà liên doanh cũ không còn khả năng chi trả, đồng thời góp phần bảo toàn vốn Nhà nước và duy trì việc làm cho khoảng 2.000 lao động địa phương.

Ở góc độ phát triển công nghiệp, thay vì xuất khẩu quặng thô hoặc khai thác kém hiệu quả, Hòa Phát cam kết chế biến sâu, trong đó có sản xuất thép ray phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao.

Dưới góc độ quản trị chi phí, nếu được tiếp quản và khai thác mỏ Quý Xa, việc tự chủ nguồn quặng được kỳ vọng sẽ giúp Hòa Phát cải thiện biên lợi nhuận gộp trong dài hạn. Đồng thời, nguồn quặng nội địa cũng giúp doanh nghiệp giảm áp lực logistics và rủi ro tỷ giá khi hạn chế phụ thuộc vào nhập khẩu quặng sắt bằng USD - yếu tố thường ảnh hưởng đáng kể đến lợi nhuận trong các giai đoạn thị trường tài chính biến động mạnh.