Dự thảo mới về giá xăng dầu: Hơn 7.600 cửa hàng của Petrolimex và PV OIL đứng trước thay đổi lớn

Theo Chứng khoán Vietcap, Bộ Công Thương gần đây đã thảo luận Dự thảo lần thứ 10 của Nghị định sửa đổi quy định về kinh doanh xăng dầu. Dù văn bản chính thức chưa được công bố, các chuyên gia trong ngành cho biết Dự thảo 10 về cơ bản vẫn giữ nguyên định hướng chính sách của Dự thảo 7, đặc biệt là việc cho phép các thương nhân đầu mối tự quyết định giá bán lẻ xăng dầu theo cơ chế thị trường.

So với Dự thảo 7, các điều chỉnh trong Dự thảo 10 chủ yếu tập trung vào nâng cao công tác quản trị, trong đó làm rõ hơn trách nhiệm của các chủ thể trong chuỗi cung ứng, đồng thời tăng cường chế tài thực thi nhằm cải thiện tính minh bạch của thị trường và bảo đảm ổn định nguồn cung.

Về cơ chế hình thành giá bán lẻ, Dự thảo 10 đề xuất công thức giá theo cơ chế thị trường, bao gồm: Giá mua + chi phí tạo nguồn thực tế + chi phí kinh doanh định mức + lợi nhuận + thuế. Cách tiếp cận này tương đồng với Dự thảo 7, trong đó giá bán lẻ được xác định dựa trên chi phí tạo nguồn thực tế, chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận và các loại thuế liên quan.

Trong khi đó, theo Nghị định hiện hành (Nghị định 80/2023), giá cơ sở vẫn được tính trên nền tảng chi phí tạo nguồn (giá thế giới, premium và chi phí đưa xăng dầu về cảng), cộng với chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận định mức, trích lập Quỹ bình ổn giá và các loại thuế, phí khác.

Theo đánh giá của Vietcap, do Dự thảo 10 không có thay đổi lớn so với Dự thảo 7 về cơ chế định giá, công ty chứng khoán này giữ nguyên các dự báo hiện tại. Vietcap ước tính, khi được triển khai đầy đủ, cơ chế mới có thể giúp lợi nhuận hoạt động của PLX và OIL tăng thêm khoảng 30 đồng/lít mỗi năm.

Đáng chú ý, chi phí kinh doanh vẫn do Nhà nước quy định, tương tự Dự thảo 7 và sẽ được điều chỉnh hằng năm dựa trên chỉ số CPI. Theo Vietcap, đây là bước cải thiện đáng kể so với nghị định hiện hành, khi chi phí kinh doanh sẽ được rà soát thường xuyên hơn, qua đó phản ánh sát hơn biến động chi phí thực tế. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng độ trễ chi phí kéo dài trong giai đoạn 2015–2021, khi chi phí định mức không được điều chỉnh dù chi phí đầu vào tăng mạnh.

Bên cạnh đó, cấu phần lợi nhuận tiếp tục vận hành theo cơ chế thị trường, không thay đổi so với Dự thảo 7. Khác với cơ chế lợi nhuận định mức cố định 300 đồng/lít theo nghị định hiện hành, Dự thảo 10 trao quyền cho các doanh nghiệp đầu mối tự quyết định giá bán, qua đó tạo dư địa linh hoạt hơn cho biên lợi nhuận trong hoạt động kinh doanh xăng dầu.

Hiện nay, Petrolimex chiếm gần 50% thị phần xăng dầu nội địa; duy trì hệ thống hơn 5.000 cửa hàng trên cả nước. Tập đoàn sở hữu hệ thống kho, cảng, đường ống và logistics xăng dầu lớn nhất cả nước, gồm 36 kho xăng dầu với tổng sức chứa trên 2,2 triệu m3; 37 cảng nhập - xuất xăng dầu; hệ thống đường ống dài gần 600km, cùng đội tàu và phương tiện vận tải chuyên dụng lớn nhất Việt Nam.

Trong khi đó, tính đến cuối năm 2024, PVOIL sở hữu hệ thống phân phối rộng khắp với hơn 2.600 cửa hàng xăng dầu trên cả nước. Hệ thống này bao gồm 838 cửa hàng trực thuộc và hơn 1.800 cửa hàng đại lý/nhượng quyền thương mại.