‘Đừng mở cửa cho xe Trung Quốc’: Ngành ô tô Mỹ đồng loạt gây áp lực lên ông Trump ngay trước cuộc gặp với ông Tập

Hồi tháng 1, phát biểu tại Detroit Economic Club, ông Trump từng nói sẽ là điều “tuyệt vời” nếu các hãng xe Trung Quốc xây nhà máy tại Mỹ và thuê lao động Mỹ.

“Tôi rất thích điều đó. Hãy để Trung Quốc vào, để Nhật Bản vào”, ông Trump nói khi đó.

Phát biểu này lập tức khiến ngành ô tô Mỹ báo động. Trong nhiều năm qua, các hãng xe tại Mỹ đã liên tục vận động chính quyền dựng hàng rào ngăn ô tô Trung Quốc bằng các quy định an ninh dữ liệu nghiêm ngặt và mức thuế cao đối với xe điện.

Giờ đây, các hãng xe, nhà cung ứng, doanh nghiệp thép, công đoàn và giới chính trị Mỹ đang tăng tốc gây áp lực lên Nhà Trắng. Họ cho rằng các hãng xe Trung Quốc, với sự hậu thuẫn gần như vô hạn từ chính phủ, quy mô sản xuất khổng lồ, lợi thế công nghệ xe điện và mức giá cực thấp, có thể nghiền nát các nhà sản xuất Mỹ cũng như các đối thủ nước ngoài khác, qua đó làm suy yếu nền tảng sản xuất công nghiệp của Mỹ.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Elissa Slotkin mới đây cũng xuất hiện tại Detroit để công khai kêu gọi ông Trump không đạt thỏa thuận với ông Tập cho phép đầu tư Trung Quốc vào ngành ô tô Mỹ, đặc biệt là việc đưa xe thương hiệu Trung Quốc vào các đại lý bán xe tại Mỹ.

“Xin đừng ký một thỏa thuận tồi”, bà Slotkin nói.

Bà đồng thời thúc đẩy dự luật lưỡng đảng cùng Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bernie Moreno nhằm cấm xe Trung Quốc vì lo ngại thu thập dữ liệu người dùng.

Dự luật có tên “Connected Vehicle Security Act” (Đạo luật An ninh Xe Kết nối) sẽ chính thức luật hóa các quy định hạn chế xe Trung Quốc do cựu Tổng thống Joe Biden ban hành trước đây, khiến việc đảo ngược gần như trở nên bất khả thi.

Phiên bản dự luật tại Hạ viện thậm chí còn mạnh tay hơn khi muốn cấm cả các quan hệ hợp tác giữa doanh nghiệp ô tô Mỹ với công ty Trung Quốc. Theo Reuters, các trợ lý quốc hội tin rằng dự luật có thể được thông qua ngay trong năm nay nhờ sự ủng hộ rộng rãi.

Hai nghị sĩ bảo trợ dự luật là Debbie Dingell và John Moolenaar tuyên bố mọi chiếc xe lưu thông trên đường phố Mỹ hiện đều là “thiết bị thu thập dữ liệu di động”, liên tục ghi nhận thông tin vị trí, di chuyển, con người và cơ sở hạ tầng theo thời gian thực. “Chúng tôi không thể để xe hoặc linh kiện Trung Quốc trở thành một phần của hệ thống đó”, hai nghị sĩ nhấn mạnh.

Cả hai đều đến từ bang Michigan, trung tâm ngành ô tô Mỹ. Gần đây, 74 nghị sĩ Dân chủ và 52 nghị sĩ Cộng hòa cũng đã ký thư yêu cầu ông Trump không cho các hãng xe Trung Quốc thâm nhập thị trường Mỹ.

Điều đáng chú ý là toàn bộ ngành công nghiệp ô tô Mỹ đang thể hiện sự đồng thuận hiếm thấy trong việc ủng hộ lệnh cấm xe Trung Quốc.

Các hiệp hội đại diện cho hãng xe Mỹ, hãng xe nước ngoài, đại lý ô tô và nhà sản xuất linh kiện hồi tháng 3 đã gửi thư lên chính quyền, cảnh báo tham vọng thống trị ngành ô tô toàn cầu của Trung Quốc là “mối đe dọa trực tiếp” đối với năng lực cạnh tranh, an ninh quốc gia và nền tảng công nghiệp ô tô Mỹ.

Các tổ chức ngành thép cũng gửi thư tương tự vào cuối tháng 4. Ngay cả Tổ chức Công nghệ Thông tin và Đổi mới (ITIF), tổ chức từng chỉ trích các mức thuế của ông Trump với hàng Trung Quốc, lần này cũng lên tiếng ủng hộ việc cấm xe Trung Quốc.

Phó chủ tịch tổ chức, Stephen Ezell, cho rằng các hãng xe Trung Quốc “không phải đối thủ cạnh tranh bình thường”.

“Xe điện Trung Quốc là sản phẩm của hàng thập kỷ chủ nghĩa trọng thương được nhà nước hậu thuẫn nhằm giúp Bắc Kinh giành vị trí dẫn đầu trong các ngành công nghệ cao”, ông nói.

Theo ông Ezell, một khi các doanh nghiệp được trợ cấp mạnh tay của Trung Quốc cắm rễ vào thị trường Mỹ, những tổn thất về kinh tế và an ninh sẽ cực kỳ khó đảo ngược, và thiệt hại sẽ không chỉ dừng lại ở Detroit.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer từng khẳng định hồi tháng 4 rằng Washington chưa có kế hoạch thay đổi quy định về xe kết nối, đồng thời vấn đề ô tô cũng không nằm trong chương trình nghị sự của hội nghị Bắc Kinh. Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick cũng tuyên bố phản đối đầu tư Trung Quốc vào ngành ô tô Mỹ.

Tuy nhiên, Chủ tịch Liên minh Sản xuất Mỹ Scott Paul cho biết ngành công nghiệp vẫn lo ngại ông Trump có thể tự mình thay đổi lập trường.

“Ông ấy vẫn để lại khoảng trống cho ngành ô tô”, Paul nói.

Theo giới phân tích, bất kỳ nhà máy nào được phê duyệt cũng cần từ 2-3 năm mới có thể đi vào sản xuất, nghĩa là tác động thực sự có thể sẽ xuất hiện dưới thời người kế nhiệm ông Trump.

Ngành công nghiệp Mỹ đặc biệt muốn tránh lặp lại kịch bản đã xảy ra tại châu Âu và Mexico, nơi các hãng xe Trung Quốc đang âm thầm giành thị phần nhanh chóng.

Theo Kelley Blue Book, giá niêm yết trung bình của một chiếc xe mới tại Mỹ hiện đã vượt 51.000 USD, khiến người tiêu dùng ngày càng nhạy cảm với các mẫu xe giá thấp từ Trung Quốc.

Năm ngoái, các thương hiệu Trung Quốc đã nâng gấp đôi thị phần tại châu Âu lên 6%. Tại Na Uy, xe Trung Quốc chiếm tới 14% thị trường, trong khi con số này là 11% ở Anh, 9% tại Italy và Tây Ban Nha.

Tại Canada, khoảng 49.000 xe điện Trung Quốc đang được nhập khẩu mỗi năm. Còn ở Mexico, đã có 34 thương hiệu ô tô Trung Quốc xuất hiện trên thị trường, chiếm khoảng 15% doanh số với mức giá thấp hơn đáng kể so với xe bán tại Mỹ.

Mẫu EV EX2 của Geely hiện có giá khoảng 22.700 USD tại Mexico, thấp hơn rất nhiều so với mức 38.630 USD của Tesla Model 3 tại Mỹ.

Ngay cả Toyota, hãng từng khiến Detroit lao đao trong thập niên 1980 và 1990 bằng chiến lược giá rẻ, giờ đây cũng gặp khó trước mức giá của xe Trung Quốc tại Mexico.

“Rõ ràng phải có một mức hỗ trợ nào đó từ chính phủ, nếu không họ không thể bán với mức giá như vậy”, lãnh đạo Toyota Bắc Mỹ David Christ nhận định. “Điều đó tạo ra tác động cực lớn với toàn ngành”.

Theo Reuters