Elon Musk cảnh báo: Nước Mỹ ‘chắc chắn 1.000% sẽ phá sản’, chỉ còn 1 lối thoát duy nhất cho núi nợ 38.500 tỷ USD

Cuối tuần trước, Elon Musk đã có một cuộc phỏng vấn dài và đa chủ đề với podcaster Dwarkesh Patel, cùng John Collison, đồng sáng lập kiêm Chủ tịch Stripe. Vị tỷ phú công nghệ được hỏi vì sao ông thúc đẩy các biện pháp cắt giảm chi tiêu mạnh tay khi dẫn dắt Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE), trong bối cảnh công nghệ được kỳ vọng sẽ giúp GDP tăng tốc và làm dịu gánh nặng nợ công.

Musk trả lời rằng mối lo lớn nhất của ông là tình trạng lãng phí và gian lận trong chi tiêu công, bất chấp các báo cáo cho thấy nhiều đợt cắt giảm nhân sự đồng loạt đã vô tình loại bỏ cả những vị trí then chốt, buộc chính phủ phải tuyển dụng trở lại.

“Nếu không có AI và robot, chúng ta thực sự đã hết đường xoay xở, vì nợ quốc gia đang phình to với tốc độ điên rồ”, Musk nói thêm.

Theo Musk, riêng chi phí trả lãi cho khối nợ 38,5 nghìn tỷ USD đã vào khoảng 1.000 tỷ USD mỗi năm, con số này thậm chí còn vượt cả ngân sách quân sự của Mỹ.

Chi phí phục vụ nợ hiện cũng cao hơn chi tiêu cho các chương trình an sinh xã hội lớn như Medicare. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump đã cam kết nâng chi tiêu quốc phòng hằng năm lên 1.500 tỷ USD, đồng nghĩa ngân sách quốc phòng có thể lại vượt chi phí trả lãi, ít nhất là trong ngắn hạn.

Nhìn lại quãng thời gian làm việc với DOGE, Musk cho biết ông kỳ vọng có thể làm chậm lại quỹ đạo tài khóa mà ông cho là không bền vững của Mỹ, qua đó “mua thêm thời gian” để AI và robot đủ trưởng thành nhằm thúc đẩy tăng trưởng.

“Đây là thứ duy nhất có thể giải quyết nợ quốc gia. Chúng ta chắc chắn 1.000% sẽ phá sản với tư cách một quốc gia, và thất bại với tư cách một quốc gia, nếu không có AI và robot”, Musk dự báo. “Không có giải pháp nào khác cho nợ công. Điều duy nhất chúng ta cần là đủ thời gian để xây dựng AI và robot trước khi phá sản”.

Trước đó, vào cuối tháng 11, ông cũng đưa ra nhận định tương tự trên podcast của Nikhil Kamath, cho rằng việc triển khai AI và robot “ở quy mô cực lớn” là lối thoát duy nhất cho cuộc khủng hoảng nợ của Mỹ. Tuy nhiên, ông cảnh báo hệ quả đi kèm có thể là giảm phát mạnh, do sản lượng hàng hóa và dịch vụ tăng nhanh hơn nhiều so với tốc độ mở rộng cung tiền.

“Điều đó có vẻ rất dễ xảy ra, bởi bạn đơn giản là không thể tăng cung tiền nhanh bằng tốc độ tăng sản lượng hàng hóa và dịch vụ”, Musk nói.

Giảm phát, trên thực tế, sẽ khiến gánh nặng nợ trở nên nghiêm trọng hơn xét theo giá trị thực, trong khi lạm phát có thể giúp “xoa dịu” nợ công trong giai đoạn đầu, nhưng lại kéo theo lợi suất trái phiếu tăng vọt, khiến chi phí trả lãi nợ cuối cùng leo thang.

Dù vậy, Mỹ vẫn có những lợi thế mang tính cấu trúc, khi đồng USD giữ vai trò đồng tiền dự trữ toàn cầu, cho phép Bộ Tài chính vay với lãi suất thấp hơn so với nhiều quốc gia khác. Khả năng phát hành nợ bằng chính đồng tiền của mình, cùng năng lực mua trái phiếu của Cục Dự trữ Liên bang, cũng giúp giảm nguy cơ vỡ nợ hoàn toàn.

Tuy nhiên, Ủy ban Ngân sách Liên bang Có Trách nhiệm cảnh báo vào tháng trước rằng Mỹ đang đi trên một quỹ đạo có thể kích hoạt tới 6 dạng khủng hoảng tài khóa khác nhau. Dù “không thể” dự đoán chính xác thời điểm thảm họa xảy ra, tổ chức này cho rằng “một hình thức khủng hoảng nào đó gần như là điều không thể tránh khỏi” nếu Washington không điều chỉnh chính sách kịp thời.

Theo Fortune