Giá nhiên liệu bay tăng vọt, Bộ Xây dựng ra chỉ đạo nóng hỗ trợ doanh nghiệp hàng không

Trước áp lực gia tăng từ giá nhiên liệu hàng không Jet A-1, Bộ Xây dựng đang thúc đẩy loạt giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vận tải hàng không, trong đó trọng tâm là yêu cầu Cục Hàng không Việt Nam nghiên cứu điều chỉnh giá trần vé máy bay nội địa hoặc áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu.

Theo chỉ đạo, Cục Hàng không Việt Nam phải đánh giá toàn diện hai phương án này, đồng thời làm rõ các yếu tố then chốt liên quan đến cơ sở pháp lý, thẩm quyền và phương pháp tính mức phụ thu nhiên liệu - khoản thu nằm ngoài khung giá trần hiện hành.

Cơ quan quản lý cũng được giao rà soát lại mức giá trần vé máy bay nội địa hạng phổ thông cơ bản, đánh giá mức độ phù hợp trong bối cảnh hiện nay, cũng như phân tích tình hình sản xuất kinh doanh của các hãng hàng không sau khi các chính sách hỗ trợ đã được triển khai.

Bộ Xây dựng nhấn mạnh yêu cầu phải so sánh rõ ưu, nhược điểm giữa việc điều chỉnh giá trần và phương án áp dụng phụ thu nhiên liệu, đồng thời đánh giá tác động của từng phương án đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI).

Một nội dung quan trọng khác là xác định rõ mức phụ thu đề xuất đã bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT) hay chưa, nhằm đảm bảo tính minh bạch và cơ sở triển khai.

Song song với đó, Cục Hàng không Việt Nam được yêu cầu làm việc với các doanh nghiệp cảng hàng không và đơn vị bảo đảm hoạt động bay để xây dựng phương án giảm giá dịch vụ cất, hạ cánh và điều hành bay.

Đây được xem là giải pháp trực tiếp giúp giảm chi phí đầu vào cho các hãng hàng không trong bối cảnh chi phí khai thác tăng cao.

Thực tế, thời gian qua Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, ngành đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ như điều chỉnh thuế nhập khẩu xăng dầu, xây dựng các chính sách miễn, giảm phí và lệ phí trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Xây dựng, các giải pháp này mới chỉ hỗ trợ một phần, chưa thể bù đắp hoàn toàn tác động từ biến động giá nhiên liệu.

Giá nhiên liệu Jet A-1 tăng mạnh thời gian gần đây chủ yếu do biến động của giá dầu thô thế giới, trong đó có ảnh hưởng từ căng thẳng và xung đột tại khu vực Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung.

Cùng với đó, nhu cầu vận tải hàng không phục hồi nhanh đã tạo áp lực lớn lên cung - cầu, kéo theo chi phí vận chuyển và dự trữ tăng cao, trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí khai thác của các hãng bay. Từ tháng 4, các hãng hàng không trong nước đã phải điều chỉnh mạng bay và tải cung ứng để thích ứng với diễn biến này.

Trên cơ sở đó, Cục Hàng không Việt Nam đề xuất áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với hành khách bay nội địa hạng phổ thông trong thời gian ngắn khoảng 3 tháng, với nguyên tắc doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng chia sẻ 50% chi phí phát sinh do biến động giá nhiên liệu, nhằm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Cụ thể:

- Với các đường bay từ 500-850 km như Hà Nội - Đà Nẵng, mức phụ thu dự kiến khoảng 297.000 đồng/vé khi giá nhiên liệu ở mức 220 USD/thùng, nâng giá vé tối đa từ 2,89 triệu đồng lên 3,16 triệu đồng. Nếu giá nhiên liệu từ 250 USD/thùng trở lên, mức phụ thu có thể tăng lên 365.000 đồng, đưa giá vé tối đa lên khoảng 3,255 triệu đồng.

- Với các chặng từ 1.000-1.280 km như Hà Nội - TP.HCM, phụ thu dự kiến từ 450.000 đến 553.000 đồng/vé, khiến giá vé tối đa có thể tăng từ 3,4 triệu đồng lên gần 4 triệu đồng.

- Đối với chặng bay trên 1.280 km như Hà Nội – Phú Quốc, mức phụ thu khoảng 553.000 - 680.000 đồng, giá vé tối đa có thể tăng lên 4,55 - 4,68 triệu đồng.

Đáng chú ý, theo khảo sát với gần 40 hãng hàng không quốc tế và khu vực, hơn 60% hãng đã, đang hoặc dự kiến áp dụng phụ thu nhiên liệu hoặc điều chỉnh tăng giá vé từ trung tuần tháng 3/2026 để bù đắp chi phí khai thác.

Trong bối cảnh giá nhiên liệu ngày càng khó dự báo và phụ thuộc lớn vào các yếu tố kinh tế - chính trị toàn cầu, Cục Hàng không Việt Nam cho rằng việc áp dụng phụ thu nhiên liệu là thông lệ phổ biến trên thế giới.

Ngoài ra, cơ quan này cũng kiến nghị tiếp tục các giải pháp hỗ trợ tài chính như gia hạn áp dụng thuế nhập khẩu 0%, giảm thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu Jet A-1 từ 1.500 đồng/lít xuống 1.000 đồng/lít, đồng thời xem xét giảm thuế giá trị gia tăng đối với nhiên liệu bay nhằm giảm áp lực dòng tiền cho doanh nghiệp hàng không.

Các đề xuất và đánh giá hiện đang được Bộ Xây dựng yêu cầu hoàn thiện khẩn trương, làm cơ sở xem xét, quyết định các giải pháp điều hành phù hợp trong bối cảnh thị trường hàng không đối mặt với nhiều biến động lớn từ chi phí đầu vào.