Giải ngân vốn đầu tư công: Tới giữa tháng 4, nhiều bộ ngành giải ngân 0%

Theo Bộ Tài chính, lũy kế đến ngày 15/4, tổng số vốn đầu tư công từ ngân sách nhà nước đã giải ngân đạt 127.390 tỷ đồng. Năm 2026, tổng kế hoạch vốn được giao hơn 1 triệu tỷ đồng.

Đối với nguồn vốn địa phương, các tỉnh, thành đã phân bổ khoảng 95% kế hoạch, tương đương gần 618.000 tỷ đồng. Phần vốn còn lại hơn 32.500 tỷ đồng dự kiến được dành cho dự án tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng.

Về phân bổ chi tiết, các bộ, ngành và địa phương đã giao kế hoạch cho các nhiệm vụ, dự án khoảng 977.000 tỷ đồng. Nếu không tính phần vốn địa phương tăng thêm, mức phân bổ đạt khoảng 95,1% kế hoạch. Tuy nhiên, vẫn còn gần 50.000 tỷ đồng chưa được phân bổ cụ thể tại 15 bộ, cơ quan Trung ương và 20 địa phương, chủ yếu do chưa hoàn tất thủ tục đầu tư.

Tính đến giữa tháng 4, có 7 bộ, cơ quan Trung ương và 16 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân bằng hoặc cao hơn mức bình quân cả nước. Một số đơn vị có kết quả tích cực gồm Ngân hàng Chính sách xã hội, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam, cùng các bộ như Quốc phòng, Công an, Công Thương, Tư pháp, Nông nghiệp và Môi trường.

Ở chiều ngược lại, 28 bộ, cơ quan Trung ương và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân, trong đó 16 bộ, cơ quan giải ngân dưới 1% hoặc chưa giải ngân; nhiều đơn vị Trung ương vẫn ở mức 0%.

Tại hội nghị thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết tiến độ chậm xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Trong đó, yếu tố khách quan gồm biến động giá vật liệu, thay đổi chính sách, khó khăn trong giải phóng mặt bằng và điều kiện thời tiết.

Tuy nhiên, nguyên nhân chủ quan vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Cụ thể, chất lượng lập kế hoạch chưa cao, phân bổ vốn còn dàn trải; nhiều dự án chưa hoàn thiện thủ tục nhưng vẫn được bố trí vốn. Công tác giải phóng mặt bằng thiếu đồng bộ, sự phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chẽ, trong khi năng lực tổ chức thực hiện của một số đơn vị còn hạn chế. Một bộ phận cán bộ còn tâm lý e ngại, né tránh trách nhiệm.

Để bảo đảm mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch năm 2026, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành và địa phương đẩy nhanh phân bổ chi tiết vốn, chủ động điều chỉnh kế hoạch giữa các dự án, ưu tiên công trình có khả năng giải ngân tốt.

Các đơn vị chưa hoàn thành phân bổ vốn trung ương trước ngày 15/5 phải báo cáo phương án xử lý và gửi Bộ Tài chính trước ngày 20/5.