Giữa tâm bão địa chính trị, động lực nào giúp kinh tế Việt Nam có thể tăng thêm 2% GDP?

Hai "cơn gió ngược" trong ngắn hạn

Tại hội thảo triển vọng thị trường và định hướng đầu tư năm 2026, ông Nguyễn Triệu Vinh - Phó Giám đốc Khối Đầu tư, Giám đốc Đầu tư Cổ phiếu VCBF, đã có những phân tích sâu sắc về các biến số vĩ mô và cơ hội định giá mang tính cấu trúc của thị trường.

Nhìn nhận một cách thẳng thắn, đại diện VCBF cho biết nền kinh tế đang phải đối diện với hai thách thức lớn mang tính ngắn hạn.

Thứ nhất, xung đột dai dẳng tại Iran và bất ổn eo biển Hormuz: Biến động địa chính trị này đã đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh, tạo áp lực lạm phát trên quy mô toàn cầu. Đồng thời, việc lưu thông tàu thuyền qua eo biển chiến lược này chưa thể trở lại bình thường, làm dấy lên mối lo ngại về nguy cơ thiếu hụt xăng dầu cho sản xuất kinh doanh trong nước.

Tuy nhiên, ông Vinh đánh giá cao các giải pháp phản ứng linh hoạt của Chính phủ thời gian qua. Bằng cách kích hoạt Quỹ bình ổn xăng dầu, kết hợp các biện pháp tài khóa mạnh mẽ như miễn thuế môi trường, thuế tiêu thụ đặc biệt cho mặt hàng xăng dầu và đẩy mạnh ngoại giao năng lượng, giá xăng dầu trong nước đã được "ghìm cương" tốt hơn đáng kể so với đà tăng của thế giới.

"Lịch sử chứng minh khi căng thẳng xảy ra, giá dầu tăng rất nhanh và mạnh; nhưng khi xung đột hạ nhiệt hoặc kết thúc, giá dầu cũng lao dốc với tốc độ tương tự. Đây là rủi ro cần theo dõi sát nhưng mang tính ngắn hạn hơn là một thay đổi cấu trúc dài hạn," ông Vinh nhận định.

Thứ hai, áp lực từ mặt bằng lãi suất huy động đi lên: Chuyên gia VCBF coi đây là diễn biến hoàn toàn bình thường trong một chu kỳ kinh tế. Sau giai đoạn 3 năm duy trì nền lãi suất thấp do nhu cầu vốn yếu, việc các ngân hàng tăng lãi suất huy động hiện nay phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của cầu tín dụng. Mức lãi suất hiện tại được đánh giá là vẫn phù hợp để thúc đẩy tăng trưởng.

Động lực tăng thêm 2% GDP và cấu trúc nội lực bền vững

Vượt qua những biến động ngắn hạn, VCBF khẳng định tiềm năng tăng trưởng dài hạn của Việt Nam vẫn nguyên vẹn nhờ sự tổng hòa của các yếu tố cốt lõi:

-Sức hút FDI và thế cờ địa chính trị ổn định: Bất chấp các bất ổn toàn cầu, dòng vốn FDI chảy vào Việt Nam vẫn duy trì tín hiệu tích cực nhờ những lợi thế cạnh tranh không thể phủ nhận: Vị trí địa lý chiến lược sát cạnh Trung Quốc, sự tương đồng văn hóa với các quốc gia đầu tư lớn, chi phí và quy mô lực lượng lao động tối ưu, hệ thống hạ tầng cao tốc, cầu cảng ngày càng hoàn thiện, và đặc biệt là nền tảng địa kinh tế - chính trị cực kỳ ổn định.

-Sự bứt phá của ngành "công nghiệp không khói": Ngành du lịch ghi nhận sự phục hồi ngoạn mục sau đại dịch. Trong 4 tháng đầu năm, Việt Nam chào đón tới 8,8 triệu lượt du khách quốc tế, tăng trưởng gần 15% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, trong khi các quốc gia đối thủ lớn trong khu vực đối mặt với tình trạng hụt hơi, điển hình như Thái Lan sụt giảm 3,4% lượng khách (đạt khoảng 11 triệu lượt), thì Việt Nam đang tận dụng rất tốt cơ hội. Khi các siêu dự án hạ tầng như sân bay mới hiện đại và hệ thống metro, cao tốc kết nối đồng bộ đi vào hoạt động, trải nghiệm của du khách sẽ được nâng tầm, giữ chân dòng tiền ngoại xứ.

-"Cú hích" hạ tầng 8,2 triệu tỷ đồng và nâng tầm kinh tế tư nhân: Động lực quan trọng nhất, theo ông Nguyễn Triệu Vinh, chính là nội lực và quyết tâm của Chính phủ.

Trong chu kỳ 5 năm tiếp theo, Chính phủ đặt kế hoạch giải ngân kỷ lục lên tới 8,2 triệu tỷ đồng, bỏ xa con số 3,4 triệu tỷ đồng của chu kỳ 5 năm trước. Khối lượng công việc khổng lồ này đang trực tiếp nuôi dưỡng các doanh nghiệp xây dựng và vật liệu xây dựng đầu ngành (điển hình như Coteccons vừa ghi nhận backlog kỷ lục vượt 65.000 tỷ đồng).

Việc siết chặt, hạn chế dòng vốn tín dụng chảy vào bất động sản đang ép dòng tiền thông minh dịch chuyển mạnh mẽ sang khu vực sản xuất và tiêu dùng. Các ngân hàng sẽ buộc phải thiết kế những gói lãi suất hấp dẫn hơn để cạnh tranh giải ngân vào các khu vực tạo ra giá trị thặng dư này.

Chính sự quyết tâm nâng tầm nền kinh tế bằng cách thúc đẩy khối kinh tế tư nhân, cải thiện khu vực công và đổ mạnh dòng vốn vào công nghệ, chất xám đã tạo ra dư địa tăng trưởng vượt bậc.

“Theo ước tính từ Tổ chức Tiền tệ Thế giới (IMF), nếu Việt Nam thực thi hiệu quả các chương trình cải cách và phát triển cấu trúc này, nền kinh tế có thể tạo ra mức tăng trưởng mới thêm 2% GDP vào năm 2030 so với kịch bản cơ sở”, ông Vinh thông tin.