Hà Nội dự kiến chuyển Cầu Long Biên thành cầu đi bộ, phát triển không gian nghệ thuật

UBND TP Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Theo báo cáo thuyết minh dài 1.137 trang do Viện Quy hoạch xây dựng TP Hà Nội xây dựng, đồ án xác định các định hướng thiết kế đô thị và kiến trúc nhằm định hình hình ảnh Hà Nội “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”.

9 trục không gian bám theo những trục giao thông huyết mạch

Trong quy hoạch tổng thể, Hà Nội định hướng 9 trục không gian quan trọng, hình thành các hành lang kinh tế và đô thị bám theo những trục giao thông huyết mạch của thành phố.

- Trục Nhật Tân - Nội Bài và Bắc Thăng Long - Nội Bài được xác định là trục xương sống hình thành đô thị phía Bắc, đồng thời là cửa ngõ đối ngoại và biểu tượng cho sự hiện đại, hội nhập của Thủ đô, với mô hình đô thị sân bay gắn với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.

- Trục Hồ Tây - Cổ Loa - sân bay Gia Bình được định hướng kết nối trung tâm với vùng phát triển mới phía Đông Bắc và sân bay Gia Bình (Bắc Ninh), hình thành các trung tâm phát triển mới, khu đô thị sáng tạo và trung tâm tài chính - công nghệ cao.

- Trục Quốc lộ 5 và cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đóng vai trò kết nối Hà Nội với cửa ngõ ra biển, phát triển thành trục đô thị dịch vụ, thương mại và logistics thông minh.

- Trục Quốc lộ 1A và cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ được xác định là hành lang kinh tế chủ đạo kết nối Hà Nội với mạng lưới kinh tế quốc gia phía Nam và vùng duyên hải, tập trung phát triển công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ logistics và vận tải đa phương thức.

- Trục Quốc lộ 21B và Quốc lộ 21C đóng vai trò “hành lang kép”, vừa hỗ trợ giảm tải cho Quốc lộ 1A vừa tạo trục không gian xanh - văn hóa kết nối các khu di sản như Mỹ Đình, Ba Sao, Hương Tích và Bái Đính.

- Trục Quốc lộ 6 và tuyến đường Hà Đông - Xuân Mai được định hướng phát triển chuỗi đô thị sinh thái, kết nối đô thị trung tâm với đô thị vệ tinh Xuân Mai và cửa ngõ vùng Tây Bắc.

- Trục Đại lộ Thăng Long và Hồ Tây - Ba Vì đóng vai trò kết nối trung tâm với cực tăng trưởng phía Tây là đô thị Hòa Lạc và Vườn quốc gia Ba Vì, đồng thời trở thành trục động lực phát triển kinh tế tri thức gắn với khoa học, công nghệ và giáo dục.

- Trục Quốc lộ 32 và tuyến đường Tây Thăng Long sẽ kết nối trung tâm với đô thị vệ tinh Sơn Tây và vùng thượng lưu sông Hồng - Phú Thọ, phát triển theo mô hình đô thị dịch vụ du lịch và văn hóa lịch sử.

- Đáng chú ý, trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được định vị là trục không gian xanh trung tâm gắn với văn hóa sáng tạo dọc sông Hồng, đồng thời là trục phát triển kinh tế - xã hội và biểu tượng mới đại diện cho hình ảnh Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”.

Dọc theo trục sông Hồng, quy hoạch dự kiến hình thành các không gian văn hóa, vui chơi giải trí quy mô lớn kết nối hai bờ sông. Trong đó, cầu Long Biên lịch sử được đề xuất chuyển đổi công năng thành cầu đi bộ, trở thành không gian biểu diễn nghệ thuật và triển lãm văn hóa, tạo cầu nối giữa khu phố cổ với không gian mở của sông Hồng.

Loạt công trình kiến trúc được cải tạo và nâng cấp

Cũng theo nội dung quy hoạch, hệ thống công trình biểu tượng và các điểm nhấn kiến trúc sẽ được hình thành trên toàn đô thị, từ khu vực nội đô lịch sử đến các cửa ngõ phát triển mới. Trong đó:

- Tại khu vực nội đô, thành phố tiếp tục cải tạo và nâng cấp cảnh quan các công trình kiến trúc điểm nhấn hiện hữu như Cột cờ Hà Nội, Tháp Rùa, Nhà hát Lớn, Ô Quan Chưởng, Trung tâm Hội nghị Quốc gia và tòa nhà Keangnam.

- Đối với khu Trung tâm Chính trị Ba Đình, quy hoạch xác định đây là không gian đặc biệt quan trọng cần được bảo tồn với kiến trúc trang nghiêm, tôn trọng các công trình mang tính biểu tượng quốc gia như Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhà Quốc hội, Phủ Chủ tịch và chùa Một Cột. Các công trình xây dựng mới tại khu vực này không được che chắn tầm nhìn tới các biểu tượng lịch sử.

- Khu phố cổ và khu phố cũ tiếp tục được bảo tồn cấu trúc đô thị đặc trưng. Khu 36 phố phường giữ mô hình nhà ống và cấu trúc thương mại truyền thống, trong khi khu phố cũ bảo tồn hình thái kiến trúc châu Âu thời Pháp thuộc cùng các di sản nổi bật như cầu Long Biên, Nhà hát Lớn và ga Hàng Cỏ.

Theo đồ án, hệ thống điểm nhấn đô thị của Hà Nội không chỉ là các tòa nhà cao tầng mà còn bao gồm những công trình có giá trị văn hóa, lịch sử và kiến trúc.

Thành phố sẽ kiểm soát chặt chẽ việc xây dựng cao tầng trong khu vực nội đô lịch sử, đồng thời nghiên cứu một số công trình điểm nhấn mới nếu phù hợp với thiết kế đô thị và không làm ảnh hưởng đến cảnh quan di tích.

Các công trình trên những trục không gian quan trọng, đặc biệt là trục Hồ Tây - Ba Vì, được định hướng mang kiến trúc hiện đại nhưng giàu bản sắc dân tộc, có ý nghĩa thời đại và đạt tầm vóc quốc gia, quốc tế, đồng thời ưu tiên sử dụng vật liệu thân thiện môi trường, hướng tới kiến trúc xanh.

Xây dựng loạt công trình văn hóa và nghệ thuật hiện đại

Bên cạnh việc cải tạo các biểu tượng hiện hữu, Hà Nội cũng dự kiến xây dựng thêm một số công trình văn hóa hiện đại mang dấu ấn thời kỳ mới của Thủ đô.

Tiêu biểu là Nhà hát Thăng Long tại khu vực Tây Hồ Tây và Nhà hát Ngọc Trai, còn gọi Opera Hà Nội, tại khu vực Quảng An (quận Tây Hồ).

Ngoài ra, quy hoạch cũng đề xuất xây dựng các quảng trường gắn với công trình mỹ thuật mang tính biểu trưng văn hóa như Quảng trường Hòa Bình gắn với cụm tượng đài Độc Lập ở phía Bắc sông Hồng và Quảng trường Ánh sáng gắn với cụm tranh hoành tráng Đổi mới tại Hòa Lạc.

Đồ án cũng định hướng hình thành các công trình nghệ thuật mang tính biểu tượng tại các khu vực cửa ngõ đô thị, như biểu tượng “Thành phố vì hòa bình”, hình tượng hoa sen hoặc các tác phẩm mỹ thuật công cộng gắn với bản sắc văn hóa Việt Nam.

Tại các cửa ngõ giao thông đối ngoại như nút giao cao tốc Nội Bài - Hạ Long với quốc lộ 3, nút giao Cổ Linh, khu vực cầu Nhật Tân và các bến đường thủy ven sông Hồng, cảnh quan và kiến trúc sẽ được thiết kế đặc trưng nhằm tạo ấn tượng khi tiếp cận Thủ đô.