Hàng nghìn nông dân xuống đường biểu tình, quốc gia châu Á dậy sóng vì thỏa thuận với ông Trump

Hàng nghìn nông dân Ấn Độ đã xuống đường tại nhiều bang, từ Punjab ở phía Bắc đến Tamil Nadu ở phía Nam, nhằm phản đối thỏa thuận thương mại với Mỹ – một thỏa thuận mà những người biểu tình cho rằng có thể gây tổn hại tới nông nghiệp trong nước.

Các cuộc tuần hành hôm 12/2 vẫn diễn ra ngay cả sau khi phía Mỹ điều chỉnh, giảm nhẹ một số ngôn từ liên quan đến thỏa thuận. Diễn biến này cho thấy thách thức lớn đối với Thủ tướng Narendra Modi, trong bối cảnh ông tìm cách cắt giảm các mức thuế trừng phạt từ Mỹ, đồng thời bảo vệ nền kinh tế nông thôn và duy trì một phần quan hệ thương mại với Nga.

Hàng chục triệu nông dân quy mô nhỏ tại quốc gia đông dân nhất thế giới là một lực lượng cử tri quan trọng. Bất kỳ nguy cơ nào về các cuộc biểu tình kéo dài trên toàn quốc đều gợi nhớ đến giai đoạn 2020 – 2021, khi nông dân phong tỏa thủ đô và tạo ra thách thức lớn nhất đối với ông Modi trong hơn một thập kỷ cầm quyền.

Tại bang Punjab – một trong những “vựa lúa” của Ấn Độ – đám đông nông dân cùng công nhân công nghiệp và lao động nông thôn đã hô khẩu hiệu phản đối ông Modi và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Người biểu tình cũng bày tỏ bất bình với một số chính sách nông thôn khác, bao gồm chương trình việc làm và các dự luật liên quan đến hạt giống, điện năng.

Ông Raminder Singh, thành viên Ủy ban Điều phối Quốc gia của Samyukt Kisan Morcha (SKM) – một trong những nhóm tổ chức biểu tình – cho rằng thỏa thuận này là “sự phản bội đất nước”. Theo ông, việc mở cửa cho hàng nhập khẩu Mỹ ồ ạt sẽ đe dọa sinh kế của nông dân trong nước.

Chính phủ Ấn Độ nhiều lần tìm cách trấn an dư luận nông thôn. Bộ trưởng Thương mại Piyush Goyal nhấn mạnh các mặt hàng nông nghiệp nhạy cảm như sữa và gia cầm không nằm trong phạm vi đàm phán.

Ông khẳng định sẽ không có nhượng bộ đối với việc nhập khẩu các cây trồng biến đổi gen chủ chốt – vấn đề vốn gây nhiều tranh cãi trong chính trường Ấn Độ.

Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng những nhượng bộ của New Delhi gần như chắc chắn sẽ mở cửa thêm cho lĩnh vực nông nghiệp trị giá khoảng 580 tỷ USD. Trong đó có việc cho phép nhập khẩu DDGS (phụ phẩm sản xuất ethanol dùng làm thức ăn chăn nuôi), vốn tại Mỹ chủ yếu được sản xuất từ ngô biến đổi gen. Việc giảm thuế đối với dầu đậu nành cũng có thể giúp nguồn cung từ Mỹ cạnh tranh hơn.

Đầu tháng này, ông Trump bất ngờ thông báo đạt được thỏa thuận sau cuộc điện đàm với ông Modi. Trên mạng xã hội, ông cho biết Mỹ sẽ giảm thuế để đổi lấy việc Ấn Độ tăng mua hàng hóa Mỹ và chấm dứt nhập khẩu dầu từ Nga.

Thỏa thuận được xem là dấu hiệu chấm dứt nhiều tháng căng thẳng thương mại, song phía Ấn Độ vẫn chưa công bố nhiều chi tiết, trong khi những thay đổi về ngôn từ ở phía Mỹ càng làm gia tăng sự bất định.

Ngoài Punjab, nhiều cuộc biểu tình khác cũng diễn ra tại các bang phía Bắc và kéo dài xuống tận Tamil Nadu, Kerala ở miền Nam. Tại New Delhi, hàng trăm người tập trung ở khu vực Jantar Mantar – địa điểm quen thuộc cho các hoạt động biểu tình gần tòa nhà quốc hội. Người tham gia vẫy cờ, giương biểu ngữ và bày tỏ sự giận dữ trước hàng loạt vấn đề, trong đó có chính sách lao động sửa đổi.