Hàng triệu người tại một địa phương sắp được nhận tiền để đổi sang xe điện, tối đa lên tới 20 triệu: Chính sách chi tiết là gì?

UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến người dân về dự thảo nghị quyết hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch. Đáng chú ý, thành phố đề xuất hỗ trợ tối đa tới 20 triệu đồng đối với hộ nghèo khi đổi xe máy xăng sang xe điện.

Theo dự thảo, đối tượng được hưởng chính sách là cá nhân có hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú liên tục từ 2 năm trở lên tại Hà Nội tính đến thời điểm nghị quyết được ban hành, đồng thời là chủ sở hữu xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch đã đăng ký trước thời điểm này. Người dân khi chuyển sang xe máy điện có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên sẽ được xem xét hỗ trợ.

Dự kiến, mỗi cá nhân chỉ được hỗ trợ cho một phương tiện và được lựa chọn một trong hai hình thức hỗ trợ. Với phương án hỗ trợ trực tiếp bằng tiền, Hà Nội đề xuất hỗ trợ 20% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không quá 5 triệu đồng/người. Riêng hộ nghèo sẽ được hỗ trợ 100% giá trị phương tiện nhưng tối đa không quá 20 triệu đồng; hộ cận nghèo được hỗ trợ 80% giá trị xe, tối đa 15 triệu đồng.

Ngoài hỗ trợ bằng tiền mặt, người dân đủ điều kiện nếu không nhận hỗ trợ trực tiếp có thể lựa chọn hình thức nhận vé sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng trị giá 5 triệu đồng. Theo cơ quan soạn thảo, phương án này nhằm tạo thêm lựa chọn cho người dân, đồng thời khuyến khích sử dụng giao thông công cộng thay cho phương tiện cá nhân.

Không chỉ hỗ trợ người dân, Hà Nội còn dự kiến hỗ trợ 30% lãi suất vay ngân hàng thương mại đối với toàn bộ giá trị hợp đồng vay để chuyển đổi phương tiện. Thời gian hỗ trợ kéo dài trong suốt thời gian vay vốn nhưng tối đa không quá 5 năm. Thành phố cũng tính toán cơ chế cho vay từ Quỹ Đầu tư phát triển TP Hà Nội và Quỹ Bảo vệ môi trường Hà Nội dành cho các tổ chức đầu tư phương tiện giao thông xanh.

Theo lý giải của UBND TP Hà Nội, quy định xe điện mới phải có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên nhằm phù hợp với mặt bằng thị trường hiện nay, khi phần lớn xe máy điện phổ biến có giá dao động khoảng 12-40 triệu đồng. Thành phố cho rằng điều này cũng giúp loại bỏ các dòng xe giá rẻ, chất lượng thấp, không bảo đảm an toàn.

Dự thảo cũng nhấn mạnh nguyên tắc “một xe/người” để tránh tình trạng trục lợi chính sách, như đứng tên nhiều phương tiện hoặc mua bán xe cũ nhằm nhận hỗ trợ. Hà Nội đặt mục tiêu thúc đẩy quá trình chuyển đổi phương tiện trước ngày 1/1/2030, đồng bộ với lộ trình giảm phát thải và hạn chế xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong khu vực nội đô.

Theo số liệu được đề cập trong dự thảo, Hà Nội hiện có khoảng 6,9 triệu xe máy đang lưu hành, trong đó khu vực Vành đai 1 có khoảng 450.000 xe máy chạy xăng. Đây được xem là một trong những nguồn phát thải lớn gây ô nhiễm không khí tại Thủ đô.

Ngoài chính sách từ phía chính quyền, nhiều doanh nghiệp cũng đã đề xuất các chương trình hỗ trợ đi kèm để thúc đẩy quá trình chuyển đổi. Trong đó, Tập đoàn Vingroup đề xuất miễn 100% lệ phí trước bạ cho xe máy điện VinFast, hỗ trợ lãi suất vay và ưu đãi đổi từ xe xăng sang xe điện. Một số doanh nghiệp khác cũng đưa ra các chương trình giảm giá hoặc miễn phí sạc nhằm kích cầu thị trường xe điện.