Hành khách bay Hà Nội – TP.HCM phải trả thêm 311.000 đồng/chặng: Khi nào thì áp dụng?

Trong bối cảnh giá nhiên liệu bay Jet A1 tăng mạnh do tác động từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, ngành hàng không Việt Nam đang đứng trước áp lực chi phí chưa từng có. Theo Cục Hàng không Việt Nam, nhiên liệu hiện chiếm khoảng 35–40% tổng chi phí khai thác của các hãng bay. Khi giá Jet A1 tăng lên quanh ngưỡng 200 USD/thùng – gần gấp đôi so với trước khi xảy ra xung đột – tổng chi phí hoạt động của các hãng có thể tăng thêm khoảng 40%.

Diễn biến giá nhiên liệu không chỉ làm gia tăng chi phí trực tiếp mà còn gây áp lực lên toàn bộ chuỗi vận hành, từ kế hoạch khai thác đến mạng đường bay. Nhiều hãng đã phải điều chỉnh tần suất, thậm chí cắt giảm một số đường bay kém hiệu quả để cân đối tài chính.

Cục Hàng không Việt Nam đã đề xuất áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với vé máy bay nội địa hạng phổ thông cơ bản trong thời gian ngắn, dự kiến từ 1/4 đến 30/6/2026. Cơ chế này được thiết kế theo nguyên tắc: mức phụ thu sẽ biến động theo giá Jet A1, với ngưỡng kích hoạt từ 100 USD/thùng và điều chỉnh theo từng bước tăng 10 USD/thùng.

Đáng chú ý, mức phụ thu được xây dựng dựa trên phần chi phí nhiên liệu tăng thêm so với mức giá cơ sở 90 USD/thùng, đồng thời nằm ngoài khung giá trần vé máy bay hiện hành.

Theo phương án này, hành khách và doanh nghiệp sẽ cùng chia sẻ gánh nặng chi phí. Đại diện Cục Hàng không cho biết cơ chế phụ thu được đề xuất nhằm “hài hòa lợi ích giữa Nhà nước - doanh nghiệp - người tiêu dùng” và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Việc áp dụng phụ thu nhiên liệu được dự báo sẽ khiến giá vé máy bay nội địa tăng đáng kể trong ngắn hạn. Mức phụ thu đối với chặng Hà Nội – TP.HCM (thời gian bay khoảng 2 giờ) ước tính khoảng 311.000 đồng mỗi chiều. Khoản thu này được tính toán trên phần chi phí nhiên liệu tăng thêm so với mức giá cơ sở 90 USD/thùng và áp dụng ngoài khung giá trần vé hiện hành. Như vậy, với hành khách bay khứ hồi, chi phí có thể tăng thêm trên 600.000 đồng, chưa bao gồm các khoản thuế, phí khác.

Tuy nhiên, so với các đường bay quốc tế có thời gian bay tương đương, mức phụ thu nội địa vẫn được đánh giá là thấp hơn đáng kể. Chẳng hạn, trên chặng bay giữa Nhật Bản và Hàn Quốc (khoảng 2 giờ bay), mức phụ thu nhiên liệu có thể dao động từ 15 USD đến 55 USD mỗi chặng tùy theo khung giá nhiên liệu, tương đương mức chênh lệch khoảng 40 USD, tức xấp xỉ 1,1 triệu đồng. Điều này cho thấy cơ quan quản lý đang cố gắng cân bằng giữa việc hỗ trợ doanh nghiệp và hạn chế tác động đến người tiêu dùng.

Một trong những vấn đề đặt ra là hiện nay cơ chế phụ thu nhiên liệu trong vận tải hàng không nội địa chưa có quy định pháp lý rõ ràng. Do đó, việc triển khai cần có sự chấp thuận của Chính phủ dưới dạng nghị quyết hoặc cơ chế đặc thù.

Song song với đó, Cục Hàng không cũng kiến nghị tiếp tục duy trì và mở rộng các chính sách hỗ trợ như giảm thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường và thuế VAT đối với nhiên liệu bay nhằm giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp.