Hơn 36.000 ha đất bãi sông ở Hà Nội đứng trước thay đổi lớn?

Hà Nội đang xem xét ban hành nghị quyết quy định việc sử dụng đất bãi sông, bãi nổi để xây dựng mới công trình, nhà ở theo các định hướng quy hoạch của Thủ đô, đồng thời phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai ven sông phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Cụ thể, sáng 10/6, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì phiên họp tập thể UBND thành phố thường kỳ tháng 6/2026 (phiên thứ 2) để xem xét các nghị quyết triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026, trình HĐND thành phố theo thẩm quyền của UBND.

Trong số các dự thảo được đưa ra xem xét, đáng chú ý có dự thảo Nghị quyết quy định việc sử dụng đất bãi sông, bãi nổi để xây dựng mới công trình, nhà ở với tỷ lệ phù hợp theo Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, quy hoạch đê điều, phòng chống lũ đối với các tuyến sông có đê và các quy hoạch liên quan.

Dự thảo cũng cho phép xây dựng các công trình phục vụ không gian công cộng, công trình phục vụ mục đích công cộng tại phần diện tích bãi sông, bãi nổi còn lại nhưng không được tôn cao bãi sông, bãi nổi nhằm bảo đảm không cản trở dòng chảy.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Hà Nội đang tìm giải pháp khai thác hiệu quả quỹ đất ven sông rộng lớn trên địa bàn. Trước đó, trong tháng 5, UBND thành phố đã lấy ý kiến đối với dự thảo nghị quyết quy định việc sử dụng, khai thác quỹ đất nông nghiệp tại bãi sông để sản xuất nông nghiệp, nông nghiệp sinh thái, kết hợp du lịch và giáo dục trải nghiệm.

Theo thống kê, Hà Nội hiện có hai hệ thống sông chính là sông Hồng và sông Thái Bình với 7 con sông chảy qua cùng hệ thống sông nội thành. Khu vực lòng sông, bãi sông trên địa bàn thành phố có diện tích khoảng 36.266 ha, tập trung chủ yếu trên hệ thống sông Hồng và sông Đuống. Thành phố đánh giá đây là nguồn lực lớn cho phát triển kinh tế - xã hội nếu được khai thác và sử dụng hợp lý.

Theo đề xuất trước đó, đối với đất bãi sông sử dụng cho sản xuất nông nghiệp hoặc nông nghiệp sinh thái, khu đất phải có diện tích từ 1.000 m2 trở lên, nằm ngoài phạm vi bảo vệ đê điều, thủy lợi và không thuộc khu vực sạt lở.

Người sử dụng đất được xây dựng công trình phục vụ trực tiếp sản xuất nông nghiệp với quy mô tối đa 10 m2 đối với khu đất từ 1.000 m2 đến 5.000 m2; tối đa 15 m2 đối với khu đất trên 5.000 m2 đến 10.000 m2; và tối đa 20 m2 đối với khu đất trên 10.000 m2.

Các công trình này chỉ được xây dựng một tầng, cao không quá 4 m, không có tầng hầm, kết cấu bán kiên cố, dễ tháo dỡ và sử dụng vật liệu nhẹ. Người sử dụng đất cũng được lắp dựng nhà màng, nhà lưới bằng vật liệu thân thiện môi trường, dễ tháo lắp, không xây dựng tường bao và không san lấp, tôn cao hiện trạng bãi sông.

Đối với mô hình sản xuất nông nghiệp kết hợp du lịch và giáo dục trải nghiệm, diện tích khu đất phải từ 10.000 m2 trở lên, có phương án sử dụng đất và giải pháp thiết kế công trình cụ thể. Công trình phải nằm ngoài phạm vi bảo vệ đê điều, thủy lợi, không thuộc khu vực sạt lở và không thường xuyên chịu ảnh hưởng của ngập lụt. Tổng diện tích xây dựng không được vượt quá 5% diện tích khu đất.

Các công trình trong trường hợp này cũng có kết cấu bán kiên cố, sử dụng vật liệu thân thiện môi trường, dễ tháo dỡ và di chuyển; chỉ xây dựng một tầng, cao không quá 6 m và không có tầng hầm.

Theo dự thảo, các tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng đất để sản xuất nông nghiệp kết hợp du lịch, giáo dục trải nghiệm sẽ nộp hồ sơ đến UBND cấp xã nơi có đất. Trường hợp dự án thuộc tổ chức hoặc trải rộng trên địa bàn từ hai xã trở lên sẽ nộp hồ sơ đến Sở Nông nghiệp và Môi trường. Sau khi thẩm định, Chủ tịch UBND thành phố hoặc Chủ tịch UBND cấp xã sẽ quyết định chấp thuận hoặc từ chối phương án sử dụng đất theo thẩm quyền. Thời hạn cho thuê đất nông nghiệp không quá 20 năm.

Ngoài nội dung liên quan đến đất bãi sông, tại phiên họp ngày 10/6, UBND thành phố còn xem xét nhiều dự thảo nghị quyết quan trọng khác nhằm triển khai Luật Thủ đô năm 2026 như quy định mức xử phạt một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội và giao thông đường bộ; cơ chế, chính sách quản lý và phát triển khu công nghệ cao; chính sách hỗ trợ phát triển hạ tầng giao thông sử dụng năng lượng sạch, giao thông phi cơ giới; hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông xanh; cơ chế tuyển dụng, sử dụng công chức, viên chức; chính sách thu nhập đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động hưởng lương từ ngân sách thành phố.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, theo kế hoạch đã được HĐND và UBND thành phố thống nhất, Hà Nội sẽ ban hành tổng cộng 64 nghị quyết để cụ thể hóa các quy định của Luật Thủ đô năm 2026 trước khi luật có hiệu lực từ ngày 1/7. Toàn bộ nghị quyết phải được hoàn thiện trước ngày 15/6 để thành phố tổ chức hướng dẫn và triển khai thực hiện sau khi được thông qua.

Do khối lượng công việc lớn, tại phiên họp lần này UBND thành phố xem xét trước 19 nghị quyết, các nghị quyết còn lại tiếp tục được lấy ý kiến, hoàn thiện và có thể xin ý kiến thành viên UBND thành phố bằng văn bản.

“Chúng tôi kỳ vọng từ ngày 1/7, khi Luật Thủ đô năm 2026 và các cơ chế, chính sách mới chính thức có hiệu lực, đây sẽ là một trong những động lực rất mạnh để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số của thành phố”, ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.