Hơn 860.000 người có thể phải di dời khi Hà Nội tái cấu trúc đô thị từ Vành đai 3 trở vào

UBND TP Hà Nội vừa trình HĐND TP báo cáo các nội dung chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, đề nghị xem xét theo thẩm quyền tại kỳ họp thứ 31.

Theo UBND TP, các quy hoạch hiện hành gồm Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021- 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn 2065 đã bộc lộ nhiều điểm không còn phù hợp, cần được rà soát, điều chỉnh để thống nhất với Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng và các quy hoạch ngành, lĩnh vực liên quan.

Trong định hướng điều chỉnh, Hà Nội xác định lại cấu trúc không gian và hạ tầng chiến lược của Thủ đô. Thành phố tổ chức không gian di sản văn hóa, lịch sử, cảnh quan dọc các trục sông lớn như sông Đà, sông Hồng, sông Đuống, đồng thời đề xuất các nhiệm vụ đột phá nhằm giải quyết những tồn tại kéo dài về ngập úng, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, văn minh và trật tự đô thị.

Một trong những định hướng lớn được Hà Nội nhấn mạnh là tái cấu trúc mô hình phát triển đô thị theo hướng đa cực - đa trung tâm, gắn với cấu trúc đô thị đa tầng - đa lớp. Cách tiếp cận này nhằm phân bố lại hợp lý dân cư, không gian sản xuất, dịch vụ và hạ tầng, qua đó giảm áp lực cho khu vực đô thị lõi, đặc biệt là nội đô lịch sử.

Theo UBND TP Hà Nội, mục tiêu của tái cấu trúc đô thị là tạo ra một “cuộc cách mạng” toàn diện về kiến trúc - cảnh quan đô thị, nhà ở và công tác bảo tồn di sản. Thành phố định hướng chuyển từ tư duy “bảo tồn - cải tạo” sang “tái thiết giá trị”, đồng thời hình thành một cấu trúc quy hoạch mới, giải phóng nguồn lực đất đai, kiến tạo các giá trị phát triển mới, hướng tới một đô thị xanh, thông minh và bền vững.

Phạm vi tái cấu trúc đô thị dự kiến từ Vành đai 3 trở vào, trong đó ưu tiên khu vực Vành đai 1 và Vành đai 2. Việc tái cấu trúc gắn chặt với bảo tồn, tôn tạo các khu vực và công trình có giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc tiêu biểu như trung tâm chính trị - hành chính Ba Đình, khu vực hồ Gươm và phụ cận, khu phố cổ, phố cũ, hồ Tây và vùng phụ cận, cùng trục cảnh quan hai bên sông Hồng.

Song song với tái cấu trúc không gian đô thị, Hà Nội đề xuất tái cấu trúc dân cư theo hướng giãn dân nội đô. Theo đó, người dân thuộc diện giải tỏa, di dời sẽ được bố trí tái định cư một phần tại chỗ, phần còn lại tại các khu đô thị mới ở các cực tăng trưởng như Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc. Những khu vực này được định hướng đầu tư đồng bộ hạ tầng, đầy đủ tiện ích như trường học, bệnh viện, công viên, nhằm đảm bảo điều kiện sống tốt hơn nơi ở cũ.

Theo tính toán của UBND TP Hà Nội, tổng nguồn lực thực hiện điều chỉnh tổng thể hai quy hoạch trong giai đoạn 2026-2045 khoảng 64,84 triệu tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn 2026-2035 cần khoảng 14,5 triệu tỷ đồng.

Ngân sách thành phố dự kiến đầu tư công gần 1,97 triệu tỷ đồng để phát triển hạ tầng, giải quyết các vấn đề dân sinh bức xúc; khu vực tư nhân và người dân đầu tư khoảng 8,8 triệu tỷ đồng vào hạ tầng đô thị mới, khu công nghiệp, khoa học - công nghệ, y tế, giáo dục, văn hóa và tái cấu trúc đô thị. Khu vực nhà nước và doanh nghiệp nhà nước đầu tư trên địa bàn khoảng 6,8 triệu tỷ đồng.

Trong giai đoạn này, Hà Nội dự kiến di dời khoảng 200.000 người tại khu vực sông Hồng, 200.000 người tại khu vực hồ Tây và phụ cận, cùng 42.000 người tại một số tuyến phố trong phạm vi Vành đai 3.

Sang giai đoạn 2036-2045, nhu cầu vốn tăng lên khoảng 50,34 triệu tỷ đồng. Trong đó, ngân sách thành phố đầu tư công hơn 5 triệu tỷ đồng để phát triển hạ tầng, giải quyết các vấn đề dân sinh; khu vực nhà nước đầu tư hơn 14 triệu tỷ đồng; doanh nghiệp nhà nước đầu tư trên địa bàn khoảng 9 triệu tỷ đồng. Phần còn lại chủ yếu đến từ khu vực tư nhân và người dân.

Ở giai đoạn này, Hà Nội dự kiến di dời 26.730 người tại khu phố cổ, 23.000 người tại khu phố cũ và khoảng 370.000 người tại các khu vực còn lại trong Vành đai 3.

Như vậy, trong toàn bộ giai đoạn 2026-2045, Hà Nội đề xuất di dời hơn 860.000 người dân để phục vụ quá trình tái cấu trúc đô thị quy mô lớn, hướng tới xây dựng Thủ đô phát triển bền vững trong tầm nhìn 100 năm.