Honda trả giá đắt vì quá tự tin vào xe xăng, bị VinFast bỏ xa trong cuộc đua giành thị phần

Theo Nikkei Asia, Honda đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách sau khi bị tụt lại trong cuộc đua xe máy điện tại hai thị trường trọng điểm là Việt Nam và Ấn Độ.

Tại Việt Nam, VinFast nổi lên như một đối thủ đáng gờm trong phân khúc xe máy điện. Theo dữ liệu từ MarkLines, doanh số xe máy điện của VinFast tăng gần 6 lần trong năm 2025, đạt khoảng 400.000 chiếc, qua đó chiếm 56% thị phần và vươn lên vị trí dẫn đầu.

Trong khi đó, Honda vẫn duy trì vị thế áp đảo ở thị trường xe máy truyền thống với 2,16 triệu xe bán ra trong năm 2025, tương đương 65% thị phần. Tuy nhiên, ở mảng xe hai bánh điện, thị phần của hãng Nhật chỉ đạt 1,4%, một con số cho thấy sự chậm chân rõ rệt.

Trên quy mô toàn cầu, Honda tiêu thụ hơn 20 triệu xe máy mỗi năm, chiếm khoảng 40% thị phần, trong đó Việt Nam đóng góp tới 10% doanh số và được xem là “con gà đẻ trứng vàng”. Tuy nhiên, các chính sách gần đây của Việt Nam, bao gồm việc hạn chế động cơ xăng để kiểm soát ô nhiễm không khí, đang thúc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sang phương tiện điện.

Năm 2025, tỷ lệ xe điện tại Việt Nam tăng vọt lên 22%, gấp hơn 2 lần so với mức 10% của năm 2024. Doanh số của VinFast cũng vươn lên vị trí thứ hai toàn thị trường xe máy.

“Chúng tôi không ngờ quá trình điện hóa lại diễn ra nhanh đến vậy”, một lãnh đạo Honda thừa nhận.

Theo Nikkei Asia, việc Honda tham gia muộn vào thị trường xe máy điện phần lớn xuất phát từ sự tự tin vào lợi thế của các dòng xe chạy xăng. Tuy nhiên, ưu thế về giá và quãng đường di chuyển của động cơ đốt trong đang dần bị thu hẹp trước các chính sách môi trường ngày càng siết chặt.

Tại Hà Nội, kế hoạch hạn chế xe máy chạy xăng tại một số khu vực trung tâm dự kiến có hiệu lực từ tháng 7.

Trước đó, các nỗ lực vận động chính sách từ Honda và các bên liên quan đã giúp thu hẹp phạm vi hạn chế so với đề xuất ban đầu. “Nếu giữ nguyên như kế hoạch cũ, đó sẽ là cú đánh rất mạnh vào thị trường xe máy”, một lãnh đạo Honda cho biết.

Trong bối cảnh đó, Honda đang đẩy nhanh chiến lược điện hóa danh mục sản phẩm. Hãng đã ra mắt mẫu xe điện cao cấp CUV e: vào tháng 3 và dự kiến tung ra mẫu xe điện giá rẻ UC3 trong tháng 6, nhằm mở rộng dải sản phẩm.

Các mẫu xe điện của Honda sử dụng linh kiện sản xuất tại Trung Quốc và Việt Nam để tối ưu chi phí. “Các doanh nghiệp Trung Quốc hiện có lợi thế cạnh tranh cao nhất về giá”, bà Sayaka Arai, Tổng Giám đốc Honda Việt Nam, cho biết.

Không chỉ tại Việt Nam, Honda cũng đang gặp khó tại thị trường Ấn Độ. Các nhà sản xuất nội địa bán ra hơn 200.000 xe điện mỗi năm, trong khi Honda chỉ đạt khoảng 3.000 xe. Các đối thủ như Bajaj Auto cung cấp sản phẩm có mức giá tương đương nhưng vượt trội hơn về quãng đường di chuyển.

Theo ước tính của KPMG Consulting, xe máy điện hiện chỉ chiếm khoảng 7% trong tổng số hơn 55 triệu xe máy bán ra mỗi năm trên toàn cầu. Tại Honda, tỷ lệ này còn thấp hơn, khi doanh số xe điện chỉ khoảng 150.000 chiếc, tương đương 1% tổng doanh số.

Điều này làm dấy lên lo ngại hãng có thể mất dần thị phần khi xu hướng điện hóa tăng tốc. “Xe máy điện của Honda thiếu sức hấp dẫn về sản phẩm”, ông Takaki Nakanishi, CEO Viện Nghiên cứu Nakanishi, nhận định.

Để lấy lại vị thế, Honda đặt kế hoạch đầu tư 500 tỷ yên (khoảng 3,13 tỷ USD) đến năm 2030 và nâng doanh số xe máy điện lên 4 triệu chiếc mỗi năm. Tại Ấn Độ, hãng cũng dự kiến xây dựng một nhà máy chuyên sản xuất xe máy điện vào năm 2028, nhằm tận dụng chi phí lao động thấp và đẩy mạnh xuất khẩu.