HoREA đề xuất cơ chế tín dụng 6–7% cho nhà ở giá phù hợp

Hiệp hội Bất động sản TP. HCM (HoREA) vừa lên tiếng hoan nghênh chủ trương thành lập Quỹ nhà ở quốc gia nhằm phát triển nhà giá rẻ tại các đô thị, theo chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương ngày 24/2/2025. Chủ trương này sau đó được thể chế hóa tại Nghị quyết 201/2025 của Quốc hội và Nghị định 302/2025 của Chính phủ.

Theo HoREA, “nhà giá rẻ” hiện bao gồm hai nhóm chính: nhà ở xã hội và nhà ở thương mại có giá phù hợp với thu nhập của đa số người dân đô thị. Đây là phân khúc đáp ứng nhu cầu ở thực của người thu nhập trung bình và thấp như công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, người trẻ dưới 45 tuổi và người mua nhà lần đầu.

Trong đó, nhà ở xã hội có mức giá thấp nhất, thường rẻ hơn khoảng 15–20% so với nhà ở thương mại cùng loại nhờ được miễn tiền sử dụng đất, ưu đãi thuế, hỗ trợ lãi suất và khống chế lợi nhuận doanh nghiệp ở mức không quá 10%.

Tuy nhiên, nguồn cung phân khúc này vẫn rất hạn chế. Báo cáo của Bộ Xây dựng cho thấy giai đoạn 2021–2025, cả nước mới hoàn thành 196 dự án với hơn 170.000 căn hộ, tương đương 17% mục tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030.

Riêng năm 2025, tiến độ đã cải thiện khi hơn 102.000 căn được hoàn thành, chiếm trên 60% tổng số căn của cả giai đoạn. Lũy kế đến nay, cả nước có khoảng 737 dự án nhà ở xã hội đang hoàn thành hoặc triển khai, quy mô hơn 701.000 căn, tương đương khoảng 70% mục tiêu đề ra. Dù vậy, HoREA cho rằng ngay cả khi đạt mục tiêu này, nhu cầu nhà ở giá rẻ của hàng chục triệu người dân đô thị vẫn chưa được đáp ứng đầy đủ.

Một vấn đề đáng chú ý là nhiều người có thu nhập trung bình hiện không đủ điều kiện mua nhà ở xã hội nhưng cũng không đủ khả năng tiếp cận nhà ở thương mại giá cao. Nhóm này có thu nhập khoảng 21–30 triệu đồng/tháng đối với cá nhân hoặc 41–50 triệu đồng/tháng đối với hộ gia đình. Trong khi đó, thị trường lại thiếu nghiêm trọng nguồn cung nhà ở thương mại giá phù hợp, thường là căn hộ 1–2 phòng ngủ, diện tích 50–70 m², giá khoảng 2–5 tỷ đồng/căn.

Tại TP.HCM, từ năm 2021 đến giữa năm 2025 gần như không còn nguồn cung thuộc phân khúc này, trong khi nhà ở cao cấp chiếm hơn 70% thị trường, dẫn tới tình trạng lệch pha cung – cầu. HoREA cho rằng nguyên nhân không chỉ nằm ở thiếu dự án mà còn do khung pháp lý hiện hành chưa có cơ chế đủ mạnh để khuyến khích phát triển nhà ở giá phù hợp cho người thu nhập trung bình.

Vì vậy, Hiệp hội đề xuất bổ sung vào Luật Nhà ở cơ chế cho phép người thu nhập trung bình và thấp tại đô thị được vay tín dụng thương mại với lãi suất khoảng 6–7%/năm trong thời hạn 10–12 năm để mua hoặc thuê mua nhà ở giá phù hợp. Trong thời gian chờ sửa đổi Luật Nhà ở 2023, HoREA đánh giá cao việc Bộ Xây dựng đang xây dựng Nghị quyết thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, đồng thời kêu gọi các bên liên quan sớm góp ý để hoàn thiện chính sách.