Kéo dài thời hạn dừng áp dụng Nghị định 46 về an toàn thực phẩm

Các quy định tại Nghị định 46 và Nghị quyết 66 liên quan đến công bố, đăng ký thực phẩm sẽ tiếp tục được gia hạn tạm dừng cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) cùng các văn bản hướng dẫn mới chính thức có hiệu lực.

Theo thông báo ngày 21/3, Thường trực Chính phủ yêu cầu Bộ Y tế phối hợp với các bộ, ngành liên quan khẩn trương rà soát, báo cáo và trình Chính phủ trước ngày 28/3 để ban hành một nghị quyết mới, qua đó kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực đối với các quy định nói trên.

Song song với việc này, các cơ quan chức năng được giao nhiệm vụ siết chặt công tác thanh tra, hậu kiểm và giám sát an toàn thực phẩm, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Đáng chú ý, Bộ Y tế cũng phải đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) để kịp trình Quốc hội tại kỳ họp tới, đồng thời chủ động xây dựng các nghị định hướng dẫn để có thể triển khai ngay sau khi luật được thông qua.

Nghị định 46, Nghị quyết 66 hướng dẫn thực hiện Luật An toàn thực phẩm được ban hành và có hiệu lực từ 26/1, song thiếu các hướng dẫn chi tiết và điều khoản chuyển tiếp, đặc biệt trong hoạt động kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm, hàng hóa nhập khẩu.

Điều này khiến nhiều cơ quan chuyên ngành tạm dừng cấp chứng nhận kiểm dịch, an toàn thực phẩm, làm doanh nghiệp không đủ hồ sơ để thông quan hàng hóa.

Hệ quả là trong cuối tháng 1, hàng nghìn container hàng hóa bị ùn ứ tại các cảng biển và cửa khẩu. Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại họp báo thường kỳ ngày 5/2, chỉ trong 4 ngày (từ 26/1 đến 29/1), đã có hơn 700 lô hàng nhập khẩu bị ùn tắc tại các cửa khẩu và cảng biển, với tổng khối lượng lên tới khoảng 300.000 tấn. Các mặt hàng chịu tác động chủ yếu là nông sản tươi và các sản phẩm sơ chế có nguồn gốc thực vật như rau, củ, quả, lúa gạo, sắn, bên cạnh một số thực phẩm đã qua chế biến và đóng gói sẵn.

Riêng tại cảng Cát Lái (TP HCM), đến ngày 4/2, thống kê của Chi cục Hải quan TP HCM cho thấy còn tồn hơn 1.800 container.

Phần lớn doanh nghiệp chưa thể mở tờ khai hải quan do chưa hoàn tất các thủ tục đăng ký kiểm tra chuyên ngành và cấp phép liên quan đến kiểm dịch, an toàn thực phẩm.

Bên cạnh đó, việc thay đổi phương thức kiểm tra trong khi hạ tầng kỹ thuật chưa sẵn sàng cũng là nguyên nhân làm gia tăng tình trạng ách tắc.

Trước thực trạng đó, ngày 5/2, Chính phủ công bố quyết định tạm ngừng hiệu lực hai văn bản trên đến hết ngày 15/4/2026. Trong thời gian tạm ngưng nêu trên, Chính phủ cho phép tiếp tục áp dụng Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 2/2/2018 và các văn bản hướng dẫn liên quan trong quản lý an toàn thực phẩm.

Dự kiến, Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) sẽ trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp tháng 5/2026 (Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI). Luật tập trung vào 5 chính sách lớn, chuyển từ "tiền kiểm" sang chủ yếu "hậu kiểm", siết chặt quản lý thực phẩm nguy cơ cao, phân cấp rõ trách nhiệm địa phương và kiểm soát chặt thương mại điện tử.