Không chỉ là xuất khẩu thô, Việt Nam đặt mục tiêu top 3 trung tâm chế biến thủy sản hàng đầu thế giới

Việt Nam đang đặt mục tiêu đến năm 2045 trở thành trung tâm chế biến thủy sản sâu, nằm trong nhóm 3 quốc gia hàng đầu thế giới. Định hướng này không chỉ khẳng định vị thế chiến lược của ngành thủy sản trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp và kinh tế biển, mà còn mở ra một giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo giữ vai trò dẫn dắt xuyên suốt.

Mục tiêu trên được đưa ra bàn luận tại buổi họp báo thông tin về Hội nghị khoa học, công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026, diễn ra ngày 20/4. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, hội nghị không chỉ là nơi tổng kết một chặng đường mà còn là điểm khởi đầu cho chiến lược phát triển dài hạn, nơi khoa học công nghệ gắn chặt với sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng và xuất khẩu.

Tại buổi họp báo, ông Nguyễn Quang Hùng - Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư thông tin: "Năm 2025, sản lượng thủy sản đạt gần 10 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD, đưa Việt Nam vươn lên vị trí thứ tư thế giới về sản lượng và thứ ba về giá trị xuất khẩu. Ngành cũng đang tạo sinh kế cho hơn 4 triệu lao động, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế biển và bảo đảm chủ quyền quốc gia trên biển.

Động lực phía sau kết quả này đến từ sự đóng góp rõ nét của khoa học công nghệ. Giai đoạn 2021 - 2025, ngành đã triển khai 113 nhiệm vụ khoa học công nghệ, trong đó 60 nhiệm vụ được nghiệm thu, mang lại hiệu quả trực tiếp cho sản xuất. Việt Nam đã chủ động hơn 80% nguồn cung con giống thủy sản chủ lực, với trên 95% đạt tiêu chuẩn sạch bệnh.

Các quy trình công nghệ nuôi, chế phẩm sinh học, xử lý môi trường, phòng trị bệnh, khai thác và bảo quản được ứng dụng trên khoảng 90% diện tích và sản lượng, giúp ngành duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định 4 - 5% mỗi năm.

Tuy vậy, phía trước vẫn là những thách thức lớn khi biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, dịch bệnh diễn biến phức tạp, áp lực cạnh tranh quốc tế gia tăng cùng với yêu cầu khắt khe về chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Về mục tiêu mà ngành thủy sản đặt ra, buổi họp báo thông tin thêm, ngành thủy sản đang đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 9,8 triệu tấn về sản lượng, xuất khẩu 14 - 16 tỷ USD, đồng thời phát triển nuôi biển thành ngành công nghiệp quy mô lớn.

Đến năm 2045, thủy sản tiếp tục giữ vai trò then chốt trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp và kinh tế biển, đưa Việt Nam trở thành trung tâm chế biến thủy sản sâu, thuộc nhóm 3 quốc gia hàng đầu thế giới.

Để đạt được các mục tiêu trên, theo ông Hùng, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là yếu tố nền tảng cốt lõi, giữ vai trò then chốt trong quá trình phát triển, đúng với tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

“Muốn tăng năng suất, chất lượng và kim ngạch xuất khẩu thủy sản, cần có khoa học công nghệ, nếu không ngành cứ loanh quanh sản lượng 9-10 triệu tấn/năm, 10-11 tỷ USD kim ngạch”, ông Hùng nói thêm.

Trong giai đoạn tới, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành thủy sản sẽ tập trung vào: Phát triển giống thủy sản chủ lực sạch bệnh, tăng trưởng nhanh; ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học, công nghệ số; phát triển nuôi trồng thủy sản thông minh; hiện đại hóa khai thác, giảm tổn thất sau thu hoạch; phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh trong thủy sản.

Phát biểu tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến khẳng định, khoa học công nghệ đã đóng góp rất lớn cho sự phát triển của ngành thủy sản và nhấn mạnh hội nghị được tổ chức nhằm cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng hàng năm 4 - 5% của ngành, đồng thời định hướng xây dựng Chương trình khoa học công nghệ trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030 phục vụ phát triển thủy sản bền vững, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, lĩnh vực thủy sản và kiểm ngư đã triển khai 113 nhiệm vụ khoa học công nghệ, trong đó 60 nhiệm vụ đã được nghiệm thu.

Những kết quả này đã đóng góp thiết thực vào sản xuất, đặc biệt trong công tác sản xuất giống, giúp chủ động nguồn cung với hơn 80% con giống thủy sản chủ lực, trong đó trên 95% đạt tiêu chuẩn sạch bệnh.

Song song đó, các quy trình công nghệ nuôi, chế phẩm sinh học, xử lý môi trường, phòng trị bệnh, khai thác và bảo quản đã được ứng dụng rộng rãi trên các đối tượng thủy sản chủ lực, với quy mô khoảng 90% diện tích và sản lượng. Qua đó, góp phần quan trọng duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định của ngành ở mức 4 - 5%/năm.