Láng giềng Việt Nam huy động 280.000 tỷ đồng, hàng nghìn nhân công nạo vét 315 triệu m³ đất đá để xây siêu kênh đào lớn nhất 700 năm, chính thức hoàn thành vào cuối năm nay

Theo South China Morning Post (SCMP), Trung Quốc dự kiến hoàn thành kênh đào Pinglu (Bình Lục) trước cuối năm nay, sau khoảng 4 năm thi công. Dự án hạ tầng này có tổng vốn đầu tư 72,7 tỷ NDT (khoảng 280.000 tỷ đồng).

Kênh đào Pinglu dài khoảng 134km, chạy qua Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây ở Tây Nam Trung Quốc. Công trình mở ra tuyến đường thủy kết nối trực tiếp các khu vực nội địa với các tuyến hàng hải quốc tế, giúp nhiều tỉnh không giáp biển tiếp cận nhanh hơn với mạng lưới vận tải toàn cầu.

Tuyến kênh nối thành phố Nam Ninh - thủ phủ Quảng Tây, với Vịnh Bắc Bộ thông qua sông Khâm Giang. Khi đi vào vận hành, công trình được kỳ vọng giúp rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí vận chuyển hàng hóa giữa khu vực nội địa Trung Quốc với các nước láng giềng, đặc biệt là khu vực Đông Nam Á - thị trường xuất khẩu lớn nhất của Trung Quốc hiện nay.

Theo Đài Phát thanh Quốc gia Trung Quốc, dự án đã bước vào giai đoạn thi công cuối cùng và dự kiến chính thức cho tàu thuyền lưu thông vào cuối năm 2026. Báo Guangxi Daily dẫn thông tin từ một hội nghị của chính quyền địa phương cho biết khoảng 89,7% tổng vốn đầu tư theo kế hoạch đã được giải ngân.

Kênh đào được thiết kế để tiếp nhận tàu có tải trọng tới 5.000 tấn. Hạ tầng đi kèm gồm 3 cụm âu tàu hai làn và 27 cây cầu được xây mới hoặc cải tạo, trong đó 13 cầu đã đưa vào khai thác. Công tác chuẩn bị vận hành tuyến vận tải thủy dự kiến bắt đầu từ tháng 5, theo thông tin từ ban quản lý dự án.

Trong quá trình xây dựng, tổng khối lượng đào đắp ước tính lên tới khoảng 315 triệu m³ đất đá, đưa Pinglu trở thành một trong những công trình kênh đào quy mô lớn nhất từng được triển khai tại Trung Quốc trong nhiều thế kỷ. Các kỹ sư cho biết lượng đất đá cần xử lý cao gấp nhiều lần so với một số dự án thủy lợi lớn trước đây. Riêng âu tàu tại giao lộ Madao có diện tích khoảng 185.000m² và cần tới 3,5 triệu m³ bê tông. Thiết kế mới giúp tiết kiệm khoảng 60% lượng nước so với các hệ thống âu tàu truyền thống.

Các kỹ sư đặt mục tiêu đảm bảo kết cấu bê tông trong hệ thống âu tàu có khả năng chống xói mòn do nước biển trong hơn 100 năm vận hành. Ban quản lý dự án cho biết quá trình thi công dự kiến tạo ra nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật và bằng sáng chế mới trong lĩnh vực xây dựng kênh đào.

Sau khi hoàn thành, tuyến kênh dự kiến vận chuyển khoảng 108 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2035 và tăng lên khoảng 130 triệu tấn vào năm 2050. Các mặt hàng vận chuyển chủ yếu gồm than, khoáng sản, xi măng, ngũ cốc, vật liệu xây dựng và container.

Trước khi có tuyến kênh này, hàng hóa từ khu vực phía Tây Trung Quốc thường phải vận chuyển theo đường sông đến Quảng Châu hoặc Hong Kong, sau đó mới ra biển. Kênh đào Pinglu giúp rút ngắn quãng đường vận tải ra biển hơn 560km, qua đó giảm thời gian và chi phí logistics.

Về mặt chiến lược, công trình được kỳ vọng thúc đẩy kết nối thương mại giữa Trung Quốc với Đông Nam Á. ASEAN hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc, với kim ngạch 2 chiều đạt khoảng 1.050 tỷ USD trong năm gần đây.

Ở điểm cuối phía Nam của tuyến kênh, khu vực cảng thuộc Vịnh Bắc Bộ đã xử lý hơn 10 triệu TEU container trong năm qua, trở thành một trung tâm logistics quan trọng của khu vực Tây Nam Trung Quốc.

Trung Quốc có lịch sử lâu đời trong việc xây dựng các công trình giao thông thủy. Hơn 2.200 năm trước, dưới thời Tần, kênh Linh Cừ dài 36,4km được xây dựng để kết nối sông Tương ở tỉnh Hồ Nam với sông Ly tại Quảng Tây. Công trình này từng phục vụ mục tiêu quân sự và mở rộng lãnh thổ về phía Nam.

Khoảng 700 năm trước, Trung Quốc hoàn thành kênh Đại Vận Hà dài khoảng 1.800km, nối trung tâm thương mại Hàng Châu ở phía Đông với thủ đô Bắc Kinh. Kể từ đó, quốc gia này hầu như không triển khai thêm các kênh đào quy mô lớn.

Trong bối cảnh đó, kênh đào Pinglu được xem là công trình đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược hạ tầng giao thông đường thủy của Trung Quốc, đồng thời phản ánh nỗ lực tăng cường kết nối kinh tế với khu vực Đông Nam Á.

Theo các cơ quan giám sát môi trường địa phương, việc bảo vệ hệ sinh thái cũng được đưa vào kế hoạch triển khai trong suốt quá trình xây dựng và vận hành tuyến kênh.