Lao động thời vụ phải đóng BHXH bắt buộc, chỉ cần đáp ứng tiêu chí này, ai cũng nên biết để hưởng đủ quyền lợi

Theo quy định hiện hành của Luật BHXH 2024, người lao động làm việc theo hợp đồng từ đủ 1 tháng trở lên, kể cả làm việc không trọn thời gian, vẫn thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nếu đáp ứng điều kiện về tiền lương. Điểm mấu chốt là mức thu nhập trong tháng.

Cụ thể, mức tiền lương tối thiểu làm căn cứ đóng BHXH hiện được xác định bằng “mức tham chiếu”, tương đương 2,34 triệu đồng/tháng trong năm 2026. Như vậy, lao động thời vụ hoặc bán thời gian nếu có thu nhập từ 2,34 triệu đồng/tháng trở lên thì bắt buộc phải tham gia BHXH. Đây cũng là “sàn đóng” tối thiểu đối với nhóm lao động này. Ngược lại, nếu thu nhập thực tế thấp hơn mức trên, doanh nghiệp có thể không phải đóng BHXH, nhưng phải chứng minh được mức thu nhập đó theo quy định.

Một điểm đáng chú ý là nhiều doanh nghiệp đang áp dụng sai quy định khi cho rằng người lao động không làm việc từ 14 ngày trở lên trong tháng thì không phải đóng BHXH. Thực tế, quy định này chỉ áp dụng đối với lao động làm việc trọn thời gian. Đối với lao động không trọn thời gian, việc tham gia BHXH hoàn toàn dựa trên mức thu nhập, không phụ thuộc số ngày làm việc. Điều này đồng nghĩa, một người làm việc vài giờ mỗi ngày hoặc 2–3 ngày/tuần nhưng có tổng thu nhập tháng đạt từ 2,34 triệu đồng trở lên vẫn thuộc diện đóng BHXH bắt buộc.

Theo Luật BHXH 2024, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc có giới hạn từ mức tham chiếu (2,34 triệu đồng) đến tối đa 20 lần mức này, tương đương khoảng 46,8 triệu đồng/tháng trong năm 2026.

Tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc hiện nay vào khoảng 25% quỹ tiền lương, trong đó người lao động đóng 8% và người sử dụng lao động đóng khoảng 17%. Việc xác định rõ “sàn – trần” đóng giúp đảm bảo quyền lợi an sinh cho người lao động, đồng thời tạo sự minh bạch cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện nghĩa vụ.

Việc lấy thu nhập làm căn cứ thay vì số ngày công được đánh giá là bước điều chỉnh phù hợp với xu hướng lao động linh hoạt. Điều này giúp hạn chế tình trạng “lách luật” bằng cách giảm số ngày làm việc để né đóng BHXH.

Trong bối cảnh nhiều ngành nghề sử dụng lao động thời vụ như bán lẻ, dịch vụ, logistics… ngày càng phát triển, quy định mới góp phần mở rộng diện bao phủ BHXH, hướng tới mục tiêu đảm bảo an sinh bền vững.

Tuy nhiên, để chính sách đi vào thực tế, các chuyên gia cho rằng cần tăng cường truyền thông, hướng dẫn doanh nghiệp hiểu đúng quy định, đồng thời kiểm tra, giám sát việc thực hiện.