Mảng khai thác niken của PC1 đứng trước tác động tiềm tàng từ vấn đề thu hồi, tái chế pin xe điện

Sáng 23/4, tại phiên thảo luận của Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung các luật thuế, Đại biểu Quốc hội Đoàn Hùng Vũ (đoàn Đồng Tháp) đã đưa ra đề xuất cần sớm ban hành quy định bắt buộc các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu xe điện phải tiến hành thu hồi và tái chế pin đã qua sử dụng. Yêu cầu này đi kèm với việc xây dựng hệ thống thu gom, xử lý chuyên nghiệp và đẩy mạnh nghiên cứu công nghệ sản xuất pin an toàn, thân thiện với môi trường.

Để sản xuất pin xe điện, niken là một thành phần quan trọng. Trong số rất ít những doanh nghiệp sở hữu mỏ niken có thể kể tới Tập đoàn PC1 (HoSE: PC1). PC1 đang sở hữu 57,27% vốn tại CTCP Khoáng sản Tấn Phát, chủ đầu tư dự án mỏ Niken - Đồng tại Cao Bằng với trữ lượng lớn thứ 3 tại Việt Nam, tổng mức đầu tư hơn 1.700 tỷ đồng, quy mô công suất 600.000 tấn/năm. Trong năm 2025, PC1 đã xuất khẩu thành công hơn 65.000 tấn tinh quặng, mang về mức doanh thu hơn 1.140 tỷ đồng.

Ngay trước thềm cuộc thảo luận của Quốc hội, vào ngày 22/4, PC1 đã tổ chức ĐHĐCĐ thường niên, thông qua phương án phát hành hơn 148 triệu cổ phiếu để nâng mức vốn điều lệ từ 4.112 tỷ đồng lên gần 5.594 tỷ đồng.

Lý giải về việc huy động vốn, Chủ tịch HĐQT Trịnh Văn Tuấn khẳng định đây là "yêu cầu bắt buộc" để doanh nghiệp có thể chủ động nguồn vốn đối ứng cho chiến lược đầu tư liên tục, đặc biệt đối với các dự án hạ tầng khu công nghiệp và các dự án năng lượng mới.

Trong số những dự án nằm trong kế hoạch phát triển của PC1, mảng khoáng sản cũng chuẩn bị được đầu tư mở rộng giai đoạn 2 để nâng quy mô sản xuất.

Theo tài liệu trình ĐHĐCĐ, trong năm 2026, khối khoáng sản của PC1 đặt mục tiêu xuất khẩu 53.500 tấn tinh quặng với mức doanh thu dự kiến hơn 1.300 tỷ đồng.

Dưới áp lực của các tiêu chuẩn xanh hóa từ chuỗi cung ứng xe điện toàn cầu, cùng những đề xuất đẩy mạnh thu hồi, tái chế pin xe điện. Trong Báo cáo thường niên 2025, PC1 cũng đã đưa ra những sự chuẩn bị.

Thay vì chỉ khai thác thô, PC1 đang dồn lực tối ưu công nghệ, tăng cường hợp tác quốc tế và ứng dụng công nghệ "chế biến sâu" để nâng cao giá trị kim loại màu. Việc tinh chế niken chất lượng cao, ứng dụng công nghệ chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị tài nguyên và giảm thiểu tác động môi trường.

Trước nguy cơ ô nhiễm từ vòng đời vật liệu, PC1 đã lồng ghép các yếu tố phát triển bền vững vào sản xuất. Trên báo cáo, tập đoàn đã ghi nhận rõ các khoản dự phòng nghĩa vụ cải tạo, phục hồi môi trường mỏ với số tiền là 5,4 tỷ đồng, tăng 86% so với đầu năm (2,9 tỷ đồng). Dòng tiền này được dự toán để liên tục cải tạo khu khai thác, bãi thải đất đá, đảm bảo quá trình mở rộng mỏ niken tuân thủ các quy chuẩn sinh thái và phát triển bền vững dài hạn.