Một mặt hàng thép Trung Quốc ‘lách đường’ bán phá giá, Bộ Công Thương ra quyết định nóng

Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) vừa phát đi thông báo, đề nghị các doanh nghiệp liên quan xem xét nộp hồ sơ xin miễn trừ áp dụng thuế chống bán phá giá đối với một số sản phẩm thép cán nguội (ép nguội) có xuất xứ từ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Động thái này được đưa ra sau khi Bộ Công Thương đã quyết định gia hạn biện pháp chống bán phá giá thêm 5 năm đối với một số sản phẩm thép cán nguội nhập khẩu từ Trung Quốc, với thời gian áp dụng từ ngày 28/12/2025 đến ngày 27/12/2030. Theo quyết định gia hạn, mức thuế chống bán phá giá áp dụng đối với các nhà xuất khẩu Trung Quốc dao động từ 4,43% đến 25,22%.

Các sản phẩm thép cán nguội thuộc diện áp thuế chống bán phá giá được phân loại theo nhiều mã HS, bao gồm: 7209.16.10; 7209.16.90; 7209.17.10; 7209.17.90; 7209.18.91; 7209.18.99; 7209.26.10; 7209.26.90; 7209.27.10; 7209.27.90; 7209.28.10; 7209.28.90; 7209.90.90; 7211.23.20; 7211.23.30; 7211.23.90; 7211.29.20; 7211.29.30; 7211.29.90 và 7225.50.90.

Theo kết luận của cơ quan điều tra, vẫn tồn tại nguy cơ hàng hóa nhập khẩu bị điều tra tiếp tục hoặc tái diễn hành vi bán phá giá. Do đó, việc gia hạn biện pháp chống bán phá giá sẽ giúp bảo vệ ngành sản xuất trong nước.

Không chỉ thép cán nguội, thép cuộn cán nóng (HRC) khổ rộng nhập khẩu từ Trung Quốc hiện cũng đang nằm trong diện điều tra của Việt Nam do xuất hiện dấu hiệu lẩn tránh thuế chống bán phá giá.

Theo vụ việc AD20, HRC nhập khẩu từ Trung Quốc đang chịu thuế chống bán phá giá ở mức 19,38% - 27,83%, song phạm vi áp dụng hiện chỉ giới hạn đối với HRC khổ hẹp (dưới 1.880mm).

Lợi dụng khoảng trống này, nhiều nhà nhập khẩu đã chuyển sang nhập khẩu HRC khổ rộng trên 1.880mm nhằm né thuế, sau đó đưa về Việt Nam cắt nhỏ để sử dụng tương tự như HRC khổ hẹp. Hệ quả là lượng HRC khổ rộng nhập khẩu từ Trung Quốc tăng mạnh kể từ khi AD20 chính thức có hiệu lực vào tháng 3/2025.

Thống kê cho thấy, chỉ trong 7 tháng đầu năm 2025, lượng HRC khổ rộng nhập khẩu từ Trung Quốc vào Việt Nam đã tăng gấp 18 lần so với cùng kỳ năm 2024, chủ yếu nhờ mức giá bán thấp hơn đáng kể, khoảng 490 USD/tấn, so với sản phẩm cùng loại của Hòa Phát (526 USD/tấn) và Formosa Hà Tĩnh (519 - 528 USD/tấn).

Trước diễn biến này, Hòa Phát (HPG) và Formosa Hà Tĩnh đã gửi đơn kiến nghị lên Bộ Công Thương, cho rằng có dấu hiệu lẩn tránh thuế chống bán phá giá và đề nghị mở rộng phạm vi áp thuế nhằm ngăn chặn tình trạng trên. Hồ sơ kiến nghị của hai doanh nghiệp đã được cơ quan chức năng xác nhận hợp lệ vào tháng 9/2025 và Bộ Công Thương chính thức khởi xướng điều tra vào ngày 27/10/2025.