Năm 2026: GDP Việt Nam dự báo tăng trưởng gần gấp đôi Trung Quốc, Mỹ tiếp tục dẫn đầu thế giới, Ấn Độ vươn lên đứng thứ 3

GDP Việt Nam được IMF nâng dự báo tăng trưởng lên 8,4%

Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới (WEO) và Báo cáo Ổn định Tài chính Toàn cầu (GFSR), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo GDP Việt Nam tăng 8,4% trong năm 2026, cao hơn mức 8% của năm 2025. Sang năm 2027, tốc độ tăng trưởng dự kiến giảm xuống 7,5%, nhưng vẫn thuộc nhóm cao trong khu vực.

Đáng chú ý, so với bản cập nhật WEO hồi tháng 7, IMF đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 thêm 0,9 điểm phần trăm, từ mức 7,5%. Trước đó, cơ quan này đã nâng dự báo GDP Việt Nam thêm 0,4 điểm phần trăm so với mức đưa ra trước đó, nhờ xuất khẩu công nghệ mạnh hơn dự kiến và nhu cầu trong nước duy trì vững.

Với mức dự báo 8,4%, Việt Nam được IMF đánh giá có triển vọng tăng trưởng cao hơn nhiều nền kinh tế lớn trong khu vực. Mức này gần gấp đôi dự báo 4,5% của Trung Quốc, gấp khoảng 4 lần mức 2,1% của Thái Lan và cao hơn mức 7% của Ấn Độ.

Các nền kinh tế khác trong khu vực cũng được dự báo tăng trưởng thấp hơn Việt Nam, gồm Indonesia ở mức 5,1%, Malaysia 5,2% và Philippines 3,4%. Trong số các nền kinh tế lớn được IMF thống kê tại châu Á - Thái Bình Dương, Đài Loan có mức dự báo nổi bật hơn, đạt 10,7%.

IMF dự báo nhóm châu Á mới nổi (Emerging Asia), gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam, tăng trưởng 5,2% trong năm 2026 và 4,9% vào năm 2027. Trong khi đó, nhóm ASEAN-5 được dự báo tăng lần lượt 4,4% và 4,3% trong hai năm này.

So với triển vọng kinh tế toàn cầu, mức tăng trưởng 8,4% của Việt Nam cao gấp khoảng 2,7 lần dự báo chung.

Tăng trưởng toàn cầu phụ thuộc vào nhóm nhỏ các nền kinh tế

Triển vọng tăng trưởng nổi bật của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn đối mặt với nhiều sức ép và động lực tăng trưởng giữa các quốc gia ngày càng phân hóa.

Trong Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 10/2026 với chủ đề “Khả năng chống chịu trước sức ép và những lựa chọn cấp bách”, IMF dự báo kinh tế toàn cầu tăng trưởng 3,1% trong năm 2026, trước khi phục hồi lên 3,4% vào năm 2027. Dự báo năm 2026 nhỉnh hơn mức 3% đưa ra hồi tháng 7, nhưng vẫn thấp hơn tốc độ tăng trưởng 3,5% của năm 2025. Triển vọng năm 2027 được giữ nguyên so với dự báo tháng 7 và cao hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 4.

Dù triển vọng tăng trưởng năm 2026 được điều chỉnh tăng nhẹ so với dự báo trước đó, IMF cho rằng động lực tăng trưởng toàn cầu đang tập trung ngày càng nhiều vào một nhóm nhỏ các quốc gia. Trong dự báo hồi tháng 4, có 54 nền kinh tế đóng góp 95% tổng mức tăng trưởng của thế giới. Đến báo cáo tháng 10, con số này giảm xuống còn 32 nền kinh tế.

Đồng thời, IMF đã hạ dự báo tăng trưởng đối với khoảng 47% số nền kinh tế được đánh giá kể từ báo cáo tháng 4. Điều này cho thấy những khó khăn kinh tế đang ảnh hưởng đến một bộ phận đáng kể các quốc gia, đặc biệt là những nước nhập khẩu nhiều năng lượng nhưng ít được hưởng lợi từ sự phát triển của AI.

Theo IMF, kinh tế thế giới hiện không đơn thuần bước vào giai đoạn tăng tốc hay suy giảm, mà đang chứng kiến sự dịch chuyển động lực tăng trưởng giữa các quốc gia. Triển vọng của mỗi nền kinh tế phụ thuộc đáng kể vào mức độ chịu tác động từ cú sốc năng lượng do xung đột và khả năng tham gia, hưởng lợi từ làn sóng phát triển AI.

Mỹ dẫn đầu GDP danh nghĩa, Trung Quốc đứng đầu theo sức mua tương đương

Sự phân hóa giữa các nền kinh tế cũng thể hiện qua quy mô GDP khi được đo lường bằng những phương pháp khác nhau. Theo dự báo năm 2026 trong báo cáo tháng 10/2026 của IMF, Mỹ vẫn là nền kinh tế lớn nhất thế giới nếu tính theo GDP danh nghĩa, trong khi Trung Quốc dẫn đầu khi quy mô kinh tế được điều chỉnh theo sức mua tương đương (PPP).

GDP danh nghĩa được tính theo giá hiện hành và quy đổi theo tỷ giá thị trường khi so sánh giữa các nền kinh tế. Trong khi đó, GDP theo PPP điều chỉnh chênh lệch mặt bằng giá giữa các quốc gia, qua đó phản ánh lượng hàng hóa và dịch vụ mà đồng tiền có thể mua được tại mỗi nền kinh tế.

Theo thước đo GDP danh nghĩa, quy mô kinh tế Mỹ năm 2026 được dự báo đạt 32,6 nghìn tỷ USD, cao hơn đáng kể so với mức 21,5 nghìn tỷ USD của Trung Quốc. Tuy nhiên, khi tính theo PPP, GDP Trung Quốc đạt 44,6 nghìn tỷ USD, lớn hơn Mỹ khoảng 37%. Trung Quốc lần đầu vượt Mỹ theo cách tính này vào năm 2014.

Trong số các nền kinh tế xuất hiện ở cả hai bảng xếp hạng, Indonesia có mức thay đổi thứ hạng lớn nhất, từ vị trí thứ 17 theo GDP danh nghĩa lên thứ 7 theo PPP. Ấn Độ cũng tăng từ vị trí thứ 6 lên thứ 3, vượt Đức, Nhật Bản và Anh. GDP theo PPP của Ấn Độ được dự báo đạt 19,2 nghìn tỷ USD, gần gấp 3 lần mức 6,6 nghìn tỷ USD của Đức, dù Đức xếp trên Ấn Độ theo GDP danh nghĩa.

Nga cũng tăng thứ hạng đáng kể, từ vị trí thứ 8 theo GDP danh nghĩa lên thứ 4 theo PPP, với quy mô kinh tế đạt 7,5 nghìn tỷ USD, cao hơn cả Nhật Bản và Đức.

Sự khác biệt này phần nào được lý giải bởi quy mô dân số và mặt bằng giá tại các nền kinh tế mới nổi. Với hơn 1,4 tỷ người, Ấn Độ có nhu cầu lớn về lương thực, nhà ở, giao thông và các dịch vụ thiết yếu. Dù chi tiêu bình quân đầu người còn khiêm tốn, quy mô dân số vẫn tạo ra tổng lượng hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng lớn.

Mặt bằng giá trong nước thấp hơn so với nhiều nền kinh tế phát triển cũng giúp cùng một khoản tiền có thể mua được nhiều hàng hóa và dịch vụ hơn. Khi điều chỉnh theo sức mua, quy mô hoạt động kinh tế trong nước vì thế được phản ánh đầy đủ hơn.

Kể từ năm 2000, kinh tế Ấn Độ tăng trưởng mạnh. Đến năm 2025, GDP thực tế, tức GDP đã loại trừ yếu tố lạm phát, cao gần gấp 4 lần so với năm 2000, cùng với những cải thiện về cơ sở hạ tầng và khả năng tiếp cận dịch vụ cơ bản. Nhu cầu tại nông thôn tăng mạnh hơn và lạm phát hạ nhiệt cũng góp phần hỗ trợ chi tiêu hộ gia đình.

Tương tự, Indonesia có lợi thế từ thị trường nội địa đông dân bên cạnh các ngành xuất khẩu. Năm 2025, tiêu dùng hộ gia đình đóng góp khoảng 54% GDP và tăng khoảng 5%, cho thấy vai trò quan trọng của chi tiêu người dân đối với nền kinh tế.

Nhu cầu đi lại và du lịch gia tăng thúc đẩy chi tiêu cho giao thông, ăn uống và lưu trú. Trong đó, chi tiêu tại nhà hàng và khách sạn tăng nhanh hơn mức tăng chung của tiêu dùng hộ gia đình Indonesia. Bên cạnh tiêu dùng, sản xuất công nghiệp và xuất khẩu các mặt hàng như dầu cọ, kim loại cơ bản cũng đóng góp vào tăng trưởng năm 2025.

Những yếu tố này giúp Indonesia duy trì quy mô kinh tế đáng kể. Cùng với mặt bằng giá trong nước thấp hơn, chúng góp phần lý giải vì sao thứ hạng của quốc gia này tăng mạnh khi GDP được tính theo sức mua tương đương.

Đầu tư AI hỗ trợ tăng trưởng, nhưng triển vọng các nền kinh tế lớn khác biệt

Trong dự báo của IMF, Mỹ được kỳ vọng tăng trưởng 2,3% trong năm 2026 và 2027. Tiêu dùng tư nhân, chính sách tài khóa, cắt giảm thuế và dòng vốn lớn đổ vào AI là những yếu tố hỗ trợ nền kinh tế. Tuy nhiên, IMF lưu ý một phần lợi ích từ đầu tư AI bị bù trừ bởi lượng lớn thiết bị và linh kiện phải nhập khẩu.

Khu vực đồng euro được dự báo tăng trưởng 1,1% trong năm 2026 và 1,2% trong năm 2027. So với dự báo tháng 7, mức tăng trưởng năm 2026 được điều chỉnh từ 0,9% lên 1,1%, nhờ đầu tư AI tăng, sự tham gia vào chuỗi cung ứng AI và chi tiêu quốc phòng cao hơn. Dù vậy, giá năng lượng cao vẫn là sức ép đối với khu vực này, trong khi niềm tin tiêu dùng còn yếu.

Tại Anh, IMF nâng dự báo tăng trưởng năm 2026 thêm 0,3 điểm phần trăm, lên 1,3%. Nhật Bản được dự báo tăng trưởng 0,7% trong năm 2026.

Trong khi đó, Trung Quốc được dự báo tăng trưởng 4,5% năm 2026 và 4% năm 2027, đều thấp hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo tháng 7. Giá dầu cao hơn được cho là làm trầm trọng thêm tình trạng nhu cầu nội địa yếu, dù xuất khẩu vẫn tương đối mạnh.

Ấn Độ tiếp tục là một trong những nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới, với mức tăng 7% trong cả năm 2026 và 2027. Nhu cầu trong nước, dịch vụ và đầu tư AI là những yếu tố hỗ trợ triển vọng tăng trưởng của quốc gia này.

Tuy nhiên, những nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào năng lượng nhập khẩu nhưng ít có khả năng hưởng lợi từ công nghệ mới sẽ đối mặt với nhiều thách thức hơn. Chi phí nhập khẩu tăng có thể gây sức ép lên tỷ giá, làm giảm thu nhập thực tế của người dân và hạn chế dư địa tăng trưởng.

Xung đột năng lượng gây sức ép lên tăng trưởng và lạm phát

Bên cạnh AI, xung đột và gián đoạn nguồn cung năng lượng tiếp tục là những rủi ro lớn đối với kinh tế toàn cầu. Trong kịch bản dự báo cơ sở, IMF giả định eo biển Hormuz sẽ mở cửa trở lại vào tháng 3/2027 và hoạt động vận tải nhìn chung trở về trạng thái trước xung đột vào tháng 10/2027.

Trước khi xung đột xảy ra, tuyến hàng hải chiến lược này là cửa ngõ thông quan của khoảng một phần tư lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển trên toàn thế giới. IMF ước tính, nếu không có các biện pháp ứng phó nhằm bù đắp nguồn cung, việc đóng cửa eo biển Hormuz có thể khiến tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 giảm 0,9 điểm phần trăm.

Tuy nhiên, việc chuyển hướng vận chuyển dầu từ khu vực Vùng Vịnh, tăng sản lượng tại các khu vực khác, sử dụng dầu dự trữ và giảm cường độ sử dụng dầu đã giúp hạn chế mức tác động tiêu cực ròng xuống còn khoảng 0,3 điểm phần trăm.

Theo Phó giám đốc bộ phận nghiên cứu IMF Petya Koeva Brooks, nếu không có những biện pháp ứng phó này, tăng trưởng toàn cầu năm nay có thể chỉ đạt khoảng 2,5%. Dù vậy, hiệu quả của các biện pháp hỗ trợ đang giảm dần khi xung đột kéo dài.

Tác động của gián đoạn sản xuất và vận chuyển năng lượng thể hiện rõ tại Trung Đông. IMF dự báo Saudi Arabia suy giảm 3,3% trong năm 2026, thấp hơn 5 điểm phần trăm so với dự báo tháng 7. Trong báo cáo trước đó, nền kinh tế này được dự báo tăng trưởng 1,7%.

Iran, Iraq, Kuwait, Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cũng được dự báo suy giảm kinh tế trong năm nay, với mức giảm GDP lần lượt là 7,6%, 16%, 16,7%, 15,6% và 3,9%. Những nền kinh tế chịu ảnh hưởng nặng nề từ gián đoạn sản xuất và vận chuyển năng lượng có nguy cơ đối mặt với mức suy giảm hai chữ số.

IMF cảnh báo lượng dầu dự trữ đang giảm xuống gần các ngưỡng có thể gây căng thẳng nguồn cung, làm gia tăng nguy cơ giá dầu tăng mạnh. Theo dự báo, giá dầu bình quân đạt khoảng 95,74 USD/thùng trong năm 2026, tăng khoảng 41% so với năm 2025, trước khi giảm xuống 87,39 USD/thùng vào năm 2027.

Áp lực giá năng lượng cũng khiến IMF nâng dự báo lạm phát chung toàn cầu lên 4,7% trong năm 2026, từ mức 4,1% năm 2025, trước khi giảm về 4,1% năm 2027. So với dự báo hồi tháng 4, tổ chức này nâng dự báo lạm phát năm 2026 thêm 0,3 điểm phần trăm và năm 2027 thêm 0,4 điểm phần trăm.

Đối với lạm phát cơ bản, Nhật Bản và Anh được dự báo chỉ đạt mức 2% vào giai đoạn cuối năm 2027, trong khi khu vực đồng euro và Mỹ phải đến giữa năm 2028 mới đạt được mức này.