Ngành thép 'chật vật' giữa cuộc đua khốc liệt: HSG hụt hơi, NKG có thể mất gần hết lợi nhuận trong quý I/2026

VCBS Research vừa công bố báo cáo ước tính kết quả kinh doanh của nhóm doanh nghiệp thép trong quý I/2026 với những con số đáng chú ý.

Theo đánh giá, tại thị trường nội địa, trong quý I/2026, hầu hết các sản phẩm thép đều ghi nhận xu hướng tăng giá bán. Trong đó, thép xây dựng tăng mạnh nhất, với khoảng 7 - 8 đợt điều chỉnh giá, tương ứng mức tăng ước tính 4,5% so với cùng kỳ. Nhóm tôn mạ và ống thép ghi nhận mức tăng thấp hơn, khoảng 3% so với con số cùng kỳ năm trước trong khi giá HRC tăng 2,9% so với cùng kỳ nhưng giảm 1,2% so với quý trước.

Về tác động từ căng thẳng Trung Đông, đây là thị trường xuất khẩu thép lớn thứ hai của Trung Quốc, đặc biệt với sản phẩm HRC. Việc căng thẳng leo thang tại khu vực này đã khiến cước vận tải biển tăng mạnh. Nếu tình trạng này kéo dài, không chỉ chi phí bị đẩy lên mà thị phần thép Trung Quốc cũng có nguy cơ thu hẹp, nhường chỗ cho các nguồn cung thay thế như Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ.

Ngoài ra, tình trạng dư cung HRC của Trung Quốc có thể dịch chuyển sang các thị trường cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam, qua đó gây áp lực lên sản lượng xuất khẩu của các doanh nghiệp trong nước. Từ đầu tháng 3/2026, giá xăng dầu và cước vận tải biển tăng đã kéo mặt bằng giá xuất - nhập khẩu phế liệu, phôi thép và thép thành phẩm tại nhiều thị trường lên mức mới.

Do đó, đánh giá triển vọng năm 2026, VCBS Research cho rằng sự phân hóa trong ngành thép sẽ ngày càng rõ nét, giữa các doanh nghiệp thượng nguồn có khả năng làm chủ chuỗi cung ứng và nhóm doanh nghiệp hạ nguồn vốn đang chịu áp lực lớn hơn từ các tiêu chuẩn môi trường và biến động thương mại quốc tế. Trong bối cảnh đó, Hòa Phát tiếp tục được đánh giá là lựa chọn ưu tiên hàng đầu trong ngành thép năm nay.

Theo ước tính, trong quý I/2026, Tập đoàn Hòa Phát (HPG) ghi nhận sản lượng bán hàng đạt khoảng 3,16 triệu tấn, tăng 18,8% so với cùng kỳ. Trong đó, thép xây dựng đạt 1,5 triệu tấn (+26%), thép cuộn cán nóng (HRC) đạt 1,15 triệu tấn (+16%). Thị trường nội địa tiếp tục đóng vai trò chủ lực, chiếm 84% tổng sản lượng, trong khi xuất khẩu chiếm 16%.

Doanh thu quý I của HPG ước đạt 43.612 tỷ đồng, tăng 15,9% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 3.257 tỷ đồng, giảm nhẹ 2,6%.

Từ đầu năm đến nay, HPG đã 7 lần điều chỉnh tăng giá thép xây dựng. Riêng với HRC, giá bán sau đợt tăng 100 đồng/kg vào tháng 1 vẫn giữ nguyên trong tháng 2 và tháng 3. Doanh nghiệp kỳ vọng giá thép tiếp tục xu hướng tăng và giá HRC sẽ tích cực hơn trong quý II. Tuy nhiên, chi phí đầu vào tăng, như giá quặng sắt (+2% so với quý trước), than luyện cốc (+12%) và phế liệu (+2,5%), có thể gây áp lực lên biên lợi nhuận gộp.

Trong khi đó, Tập đoàn Hoa Sen (HSG) được dự báo ghi nhận kết quả kinh doanh kém tích cực hơn. Trong quý II niên độ tài chính 2025 - 2026, doanh thu ước đạt 8.075 tỷ đồng, giảm 6,8% so với cùng kỳ, còn lợi nhuận sau thuế đạt 105 tỷ đồng, giảm mạnh 49,4% do nền so sánh cao của năm trước.

Từ đầu năm, doanh nghiệp đã 8 lần điều chỉnh giá bán thông qua cắt giảm chiết khấu hoặc tăng giá, mỗi lần khoảng 100 đồng/kg. Tuy nhiên, thị trường tôn mạ vẫn chịu áp lực dư cung, trong khi xuất khẩu gặp khó do chi phí CBAM và các rào cản hạn ngạch nhập khẩu mới (dự kiến áp dụng sau 30/6/2026).

Tương tự, Thép Nam Kim (NKG) cũng đối mặt với nhiều thách thức. Trong quý I/2026, doanh thu ước đạt 3.081 tỷ đồng, giảm 24,7% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế chỉ đạt khoảng 5 tỷ đồng, giảm tới 92,4%.

Doanh nghiệp tiếp tục chịu áp lực từ tình trạng dư cung trong nước, đồng thời hoạt động xuất khẩu bị ảnh hưởng bởi chi phí CBAM và các chính sách hạn ngạch mới.