Ngay trước thềm chọn NĐT siêu đường sắt 67 tỷ USD: Vingroup (VIC) rút lui, 5 doanh nghiệp còn lại có đủ năng lực thực hiện?

Tập đoàn Vingroup (HoSE: VIC) vừa bất ngờ thông báo rút khỏi danh sách đăng ký tham gia dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, có tổng mức đầu tư khoảng 67 tỷ USD. Theo doanh nghiệp, quyết định này nhằm tập trung nguồn lực cho các dự án hạ tầng và năng lượng trọng điểm khác, như khu đô thị thể thao Olympic và sân vận động quốc gia Trống Đồng, các tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ và Hà Nội - Quảng Ninh…

Động thái của Vingroup diễn ra trong bối cảnh dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đang bước vào giai đoạn then chốt, ngay trước thời điểm lựa chọn nhà đầu tư. Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, trong tháng 1/2026, các cơ quan chức năng phải dứt khoát lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp, bao gồm đầu tư công, đầu tư tư nhân hoặc hợp tác công - tư (PPP), để sớm triển khai dự án.

Sau khi Vingroup rút lui, hiện còn 5 nhà đầu tư đăng ký tham gia dự án, gồm Công ty TNHH Việt Nam 3000 - Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Việt Nam, CTCP Tập đoàn Discovery, CTCP Vận tải đường sắt Việt Nam, CTCP Tập đoàn Trường Hải (THACO) và liên danh Mekolor - Great (USA).

Tại cuộc làm việc với Chính phủ mới đây, ông Nguyễn Hoàng Tuệ - Phó Tổng Giám đốc THACO đã trình bày kế hoạch đầu tư của doanh nghiệp đối với dự án này.

Theo chia sẻ của ban lãnh đạo, THACO đã nhiều lần họp nội bộ để chuẩn bị cho chủ trương tham gia dự án, đồng thời liên tục cập nhật hồ sơ, báo cáo gửi các cơ quan chức năng. Doanh nghiệp mong muốn được tham gia theo hình thức đầu tư - kinh doanh phù hợp với quy định của Luật Đầu tư.

Về phương án vốn, THACO dự kiến bố trí 20% vốn tự có và 80% vốn huy động, vay trong nước và quốc tế. Tập đoàn cũng lên kế hoạch thành lập các công ty dự án nhằm phục vụ việc huy động vốn. Theo tính toán, thời gian thi công hai đoạn Hà Nội - Vinh và TP. HCM - Nha Trang khoảng 5 năm; đoạn Nha Trang - Vinh thêm khoảng 2 năm, qua đó hoàn thành toàn tuyến trong vòng 7 năm.

THACO cam kết bảo đảm nguồn nhân lực, tiến độ và chất lượng thi công; thực hiện giải ngân đúng kế hoạch; đồng thời bảo đảm các hạng mục phải chuyển giao cho Nhà nước. Doanh nghiệp cũng cho biết sẽ tuân thủ các tiêu chuẩn công nghệ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và hướng tới mục tiêu sản xuất đầu máy, toa tàu tại Việt Nam vào khoảng năm 2029. Bên cạnh đó, THACO kiến nghị Chính phủ sớm ban hành các cơ chế, chính sách và bộ tiêu chuẩn kỹ thuật riêng cho dự án.

Trong khi đó, đại diện Công ty TNHH Việt Nam 3000 khẳng định mong muốn tham gia dự án theo mô hình PPP, với vai trò huy động vốn và kêu gọi chuyên gia. Tuy nhiên, khi được yêu cầu làm rõ năng lực tài chính, tỷ lệ vốn góp cũng như cơ sở pháp lý cho việc huy động vốn, doanh nghiệp này chưa đưa ra được câu trả lời thỏa đáng.

Tập đoàn Discovery cũng bày tỏ mong muốn đầu tư dự án theo phương thức kinh doanh - thu hồi vốn. Tuy nhiên, khi được hỏi về quy mô nhân sự và vốn chủ sở hữu, Chủ tịch HĐQT Nguyễn Nam Thiều cho biết doanh nghiệp hiện có khoảng 70 nhân sự và vốn từ 2.000 - 3.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 0,2% tổng mức đầu tư dự án. Đánh giá này cho thấy năng lực của Discovery còn khá hạn chế so với yêu cầu của một dự án hạ tầng quy mô đặc biệt lớn.

Đối với CTCP Vận tải đường sắt Việt Nam, đại diện doanh nghiệp cho biết mong muốn tham gia dự án ở các hạng mục thiết bị thông tin tín hiệu và hệ thống điện.

Kết luận buổi làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh: “Có những doanh nghiệp tham dự cuộc họp với tinh thần rất nghiêm túc, báo cáo được chuẩn bị kỹ lưỡng, công phu. Tuy nhiên, cũng có doanh nghiệp báo cáo còn sơ sài, ý tưởng chưa rõ ràng; thậm chí có doanh nghiệp chỉ có khoảng 70 nhân sự, tổng vốn 2.000 - 3.000 tỷ đồng thì không thể đáp ứng được các yêu cầu của một dự án quy mô như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam”.