Ngoài xe điện, VinFast không là 'độc tiễn' nhưng đang chiếm thế thượng phong trong một cuộc đua mới tại Việt Nam

Đó là phát triển hạ tầng trạm sạc. Không chỉ là yếu tố hỗ trợ, mạng lưới sạc giờ đây trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi, quyết định khả năng mở rộng thị phần của các hãng xe.

Ba mô hình phát triển song song

Hiện nay, thị trường trạm sạc ô tô điện tại Việt Nam hình thành theo ba mô hình chính. Thứ nhất là mô hình tự đầu tư và vận hành bởi hãng xe, tiêu biểu là VinFast. Doanh nghiệp này đã xây dựng hệ sinh thái sạc lớn nhất cả nước thông qua công ty V-Green, với khoảng 150.000 cổng sạc tính đến cuối năm 2025. Xét về số lượng trạm, VinFast sở hữu khoảng 13.577 điểm sạc, vượt xa phần còn lại của thị trường.

Thứ hai là mô hình do đại lý và nhà phân phối triển khai. Các hãng quốc tế như BYD, Ford, Mercedes-Benz hay BMW chủ yếu dựa vào hệ thống đại lý để lắp đặt trạm sạc đạt chuẩn.
Điểm đáng chú ý là nhiều đại lý đã bắt đầu “mở cửa” cho xe hãng khác sử dụng, nhằm tối ưu công suất và tạo thêm doanh thu.

Thứ ba là các đơn vị cung cấp dịch vụ sạc độc lập. Tuy phổ biến tại nhiều quốc gia, mô hình này ở Việt Nam vẫn còn sơ khai, với khoảng 620 trạm sạc công cộng trên toàn quốc. Con số này khá khiêm tốn so với nhu cầu thực tế.

VinFast dẫn đầu, nhưng không còn “độc diễn”

Nhờ lợi thế đi trước, VinFast hiện vẫn là doanh nghiệp chiếm ưu thế tuyệt đối về hạ tầng. Hãng cũng dẫn đầu thị trường xe điện với khoảng 30% thị phần năm 2025, tương đương hơn 175.000 xe bán ra.

Trong năm 2026, VinFast dự kiến triển khai 99 “siêu trạm sạc” dọc các tuyến quốc lộ, mỗi trạm có thể trang bị tới 100 súng sạc công suất 150 kW. Động thái này cho thấy chiến lược củng cố lợi thế hạ tầng nhằm hỗ trợ người dùng di chuyển đường dài.

Tuy nhiên, thị trường đang chứng kiến sự tham gia ngày càng mạnh mẽ của các doanh nghiệp khác. Omoda & Jaecoo đặt mục tiêu xây dựng 80 trạm sạc trong năm 2026, gấp nhiều lần hiện tại. Trong khi đó, TMT Motors – đơn vị phân phối xe điện của liên doanh SGMW – lên kế hoạch triển khai tới 30.000 trạm sạc trong vòng 5 năm, bắt đầu từ giữa năm 2025.

Xu hướng liên minh và chia sẻ hạ tầng

Một điểm đáng chú ý là xu hướng hợp tác giữa các doanh nghiệp. Thay vì phát triển riêng lẻ, nhiều hãng đã bắt đầu hình thành “liên minh” trạm sạc. Điển hình là thỏa thuận giữa Ford Việt Nam và Tasco Auto. Hai bên hiện vận hành 32 trạm sạc nhanh DC và dự kiến mở rộng lên khoảng 89 điểm vào cuối năm 2026.

Theo ông Nguyễn Quang Khải, Tổng giám đốc Phú Mỹ Ford, “giai đoạn làm quen với xe điện của khách hàng đã qua” và đây là thời điểm phù hợp để đầu tư mạnh vào hạ tầng. Các chuyên gia nhận định, việc chia sẻ trạm sạc là xu hướng tất yếu khi chi phí đầu tư một trạm sạc nhanh có thể lên tới hàng tỷ đồng. Đối với những thương hiệu có quy mô nhỏ, hợp tác giúp giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả khai thác.

Dù cuộc đua đang nóng lên, hạ tầng sạc vẫn được xem là “nút thắt” lớn của thị trường. Trải nghiệm người dùng còn phân mảnh, đặc biệt với các hãng ngoài hệ sinh thái VinFast, khi phải sử dụng nhiều ứng dụng khác nhau để sạc xe.

Trong bối cảnh đó, việc mở rộng mạng lưới, chuẩn hóa công nghệ và tăng tính liên thông sẽ là yếu tố quyết định. Khi trạm sạc trở nên phổ biến và thuận tiện hơn, rào cản lớn nhất đối với xe điện sẽ dần được gỡ bỏ.

Rõ ràng, cuộc cạnh tranh trong ngành ô tô điện tại Việt Nam không còn nằm ở sản phẩm đơn thuần, mà đã chuyển sang cuộc đua hạ tầng. Doanh nghiệp nào xây dựng được mạng lưới sạc rộng, hiệu quả và thân thiện với người dùng sẽ nắm lợi thế lớn trong giai đoạn chuyển dịch sang phương tiện xanh.