Người làm công lâu đời nhất lịch sử Apple và bí ẩn phía sau danh xưng 'Nhân viên số 8'

Năm 1976, một cậu bé 14 tuổi thường xuyên đạp xe đến chiếc gara cũ kỹ của gia đình Steve Jobs để viết phần mềm và kiểm tra lỗi máy tính sau giờ tan học. Nửa thế kỷ sau, khi Apple đã vươn mình từ một công ty khởi nghiệp vô danh thành đế chế công nghệ nghìn tỷ đô, cậu bé ấy vẫn miệt mài cống hiến tại tổng hành dinh Apple Park. Đó chính là Chris Espinosa – nhân viên mang thẻ "Số 8" và là người có thâm niên làm việc lâu nhất trong lịch sử "Táo khuyết".

Cậu học sinh trung học và những dòng code đầu tiên
Câu chuyện của Chris Espinosa bắt đầu vào năm 1976 tại cửa hàng máy tính Byte Shop, nơi ông tình cờ gặp gỡ Steve Jobs. Nhận thấy niềm đam mê công nghệ mãnh liệt của cậu bé 14 tuổi, Jobs đã mời Espinosa đến làm việc tại gara của gia đình mình ở Los Altos, California – nơi những chiếc máy tính Apple I đầu tiên đang được lắp ráp thủ công.

Trong những ngày đầu sơ khai ấy, nhiệm vụ của cậu học sinh trung học là kiểm tra các bo mạch chủ và viết phần mềm bằng ngôn ngữ lập trình BASIC. Sự thông minh và nhạy bén của Espinosa đã giúp ông được giao một trọng trách lớn lao: Viết toàn bộ sách hướng dẫn sử dụng (manual) cho chiếc máy tính Apple II huyền thoại. Điều thú vị là ông đã hoàn thành cuốn cẩm nang công nghệ quan trọng này vào những buổi tối muộn sau khi làm xong bài tập về nhà trên trường.

Bí ẩn phía sau danh xưng "Nhân viên số 8"
Tại thung lũng Silicon, những số thứ tự nhân viên đầu tiên của các tập đoàn lớn luôn mang ý nghĩa biểu tượng. Steve Wozniak mang thẻ nhân viên số 1, Steve Jobs số 2, và nhà đầu tư Mike Markkula số 3. Với sự gắn bó từ những ngày đầu tiên tại chiếc gara, nhiều người lầm tưởng Espinosa phải mang số thứ tự 4 hoặc 5.

Tuy nhiên, ông lại mang thẻ Nhân viên số 8. Lý do cho sự sắp xếp này vô cùng hài hước và rất "đời thường": Vào cái ngày mà CEO khi đó là Michael Scott chính thức phân phát số thứ tự cho đội ngũ nhân sự để làm thẻ lương, Chris Espinosa không có mặt tại công ty vì... bận đi học trên trường. Khi đạp xe đến nơi, các con số đầu tiên đã được nhận hết, và số 8 là con số nhỏ nhất còn sót lại dành cho ông.

Tính đến năm 2026, Chris Espinosa đã chính thức chạm mốc 50 năm đồng hành cùng Apple. Trong hành trình nửa thế kỷ đó, ngoại trừ một khoảng thời gian ngắn rời đi để theo học tại Đại học UC Berkeley (trước khi bị chính Steve Jobs gọi quay lại để gia nhập đội ngũ phát triển máy Mac), Espinosa chưa từng rời bỏ "Táo khuyết" để sang bất kỳ công ty đối thủ nào.

Ông được ví như một "cuốn bách khoa toàn thư sống" của tập đoàn, từng tham gia vào hàng loạt dự án mang tính nền tảng quyết định sự sống còn và phát triển của Apple khi là thành viên cốt cán của đội ngũ phát triển máy tính Macintosh ban đầu. Ông cũng tham gia phát triển Mac OS, viết các kịch bản nền tảng cho AppleScript. Bên cạnh đó, ông đã có những đóng góp quan trọng trong việc xây dựng công cụ lập trình Xcode, giúp hàng triệu lập trình viên tạo ra ứng dụng cho iOS và macOS ngày nay.

Trong những năm gần đây, ông tiếp tục giữ vai trò kỹ sư cấp cao, tham gia phát triển các tính năng chia sẻ hệ sinh thái quan trọng như iCloud và Family Sharing (Chia sẻ trong gia đình).

Di sản của sự tận tụy thầm lặng
Giữa một thung lũng Silicon luôn chuyển động không ngừng, nơi các kỹ sư công nghệ thường xuyên "nhảy việc" để tìm kiếm mức lương béo bở hơn hay theo đuổi các dự án khởi nghiệp của riêng mình, sự trung thành tuyệt đối của Chris Espinosa là một trường hợp "độc nhất vô nhị".

Ông đã chứng kiến toàn bộ chu kỳ thăng trầm của công ty: Từ những ngày tháng huy hoàng của Apple II, cú sụp đổ và đứng bên bờ vực phá sản vào giữa thập niên 90, sự trở lại thần kỳ của Steve Jobs, cho đến kỷ nguyên thống trị của iPhone dưới thời Tim Cook.

Khác với những vị tỷ phú công nghệ thích sự hào nhoáng, Chris Espinosa vẫn giữ cho mình một phong cách sống kín tiếng, khiêm tốn và một tình yêu thuần khiết dành cho những dòng code. Ở tuổi ngoài 60, "Nhân viên số 8" vẫn hàng ngày đến văn phòng, tiếp tục viết tiếp chương mới cho di sản nửa thế kỷ của mình tại nơi ông gọi là "ngôi nhà thứ hai" duy nhất trong đời.