Nhân viên giao hàng của các nền tảng thương mại điện tử phải tham gia BHXH bắt buộc

Ngày 31/3/2026, Bảo hiểm xã hội TP.HCM tổ chức hội nghị đối thoại doanh nghiệp quý I năm 2026 với chủ đề Cập nhật các quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp. Hội nghị có sự tham dự của ông Nguyễn Duy Hiểu, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội TP.HCM, đại diện lãnh đạo các phòng chuyên môn cùng hơn 250 doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Duy Hiểu cho biết trong quá trình triển khai Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, Luật Việc làm năm 2025 và các văn bản hướng dẫn liên quan, một số doanh nghiệp vẫn gặp không ít khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Theo ông, hội nghị được tổ chức nhằm phổ biến, hướng dẫn cụ thể những quy định mới, đồng thời làm rõ các nội dung sửa đổi, bổ sung trong chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và các chính sách liên quan.

Ông Nguyễn Duy Hiểu nhấn mạnh, thông qua hoạt động đối thoại, cơ quan Bảo hiểm xã hội TP.HCM sẽ tiếp nhận các ý kiến phản ánh, kiến nghị từ phía doanh nghiệp để kịp thời giải đáp, hướng dẫn xử lý hoặc tổng hợp báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét giải quyết. Đại diện Bảo hiểm xã hội TP.HCM cũng đề nghị cộng đồng doanh nghiệp thẳng thắn trao đổi những khó khăn thực tế phát sinh trong quá trình thực hiện chính sách.

Tại hội nghị, ông Hồ Hải Luận, Trưởng phòng Kiểm tra Bảo hiểm xã hội TP.HCM, đã thông tin chi tiết về các quy định mới liên quan đến bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp. Trong đó, nội dung được nhấn mạnh là các hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm thất nghiệp.

Theo ông Hồ Hải Luận, một trong những nguyên nhân dẫn đến hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội là do doanh nghiệp chưa nhận diện đầy đủ đối tượng thuộc diện bắt buộc tham gia. Ông đề nghị các doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ lực lượng lao động tại đơn vị để đảm bảo thực hiện đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ, đặc biệt đối với nhóm lao động làm việc không trọn thời gian.

Ông Hồ Hải Luận dẫn quy định tại Điều 32 Bộ luật Lao động, theo đó, người lao động làm việc không trọn thời gian là những người có thời gian làm việc ngắn hơn so với thời gian làm việc bình thường. Nhóm đối tượng này thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội theo quy định mới và cần được doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm.

Cũng theo ông Luận, hiện vẫn tồn tại sự nhầm lẫn khi cho rằng lao động thời vụ, không làm đủ thời gian hoặc làm việc dưới 14 ngày thì không thuộc diện đóng bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, theo quy định mới, những lao động có thời gian làm việc linh hoạt, bao gồm cả nhân viên giao hàng của các nền tảng thương mại điện tử, vẫn phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc nếu mức tiền lương đạt ngưỡng quy định.

Ngoài ra, các trường hợp người lao động thỏa thuận với một người đại diện để người này đứng ra ký kết hợp đồng lao động với bên thứ ba, điển hình như các nhóm thầu trong lĩnh vực xây dựng, cũng thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Việc thỏa thuận nội bộ giữa các bên không làm thay đổi bản chất của quan hệ lao động đã được xác lập.

Ông Hồ Hải Luận lưu ý, các doanh nghiệp có lao động thuộc diện tham gia nhưng chưa đóng hoặc đang chậm đóng bảo hiểm xã hội cần khẩn trương rà soát, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định. Ông nhấn mạnh ranh giới giữa hành vi chậm đóng, chưa đóng và trốn đóng bảo hiểm xã hội là rất mong manh, có thể dẫn đến các hệ quả pháp lý nghiêm trọng.

Liên quan đến chế tài xử lý, ông Luận cho biết Nghị định 274/2025/NĐ-CP đã quy định chặt chẽ đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp. Doanh nghiệp bị xác định có hành vi trốn đóng sẽ phải nộp toàn bộ số tiền chưa đóng, đồng thời chịu thêm khoản tiền lãi với mức 0,03%/ngày tính trên số tiền và thời gian chậm đóng.

Không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính, các hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành theo quy định của Bộ luật Hình sự. Ông Luận cho biết Bộ Công an đã ban hành hướng dẫn chi tiết để cơ quan bảo hiểm xã hội kiến nghị khởi tố đối với các trường hợp vi phạm.

Cũng tại hội nghị, đại diện Bảo hiểm xã hội TP.HCM đã cảnh báo một số hành vi có nguy cơ dẫn đến sai phạm như việc chia nhỏ tiền lương thành các khoản phụ cấp nhằm né đóng bảo hiểm, nhờ người khác đóng bảo hiểm xã hội để hưởng chế độ thai sản, hoặc cho người lao động nghỉ việc để nhận trợ cấp rồi ký lại hợp đồng lao động sau đó.

Ông Hồ Hải Luận cho biết mức độ xử lý đối với hành vi gian lận là rất nghiêm khắc: “Trường hợp gian lận từ 10 triệu đồng trở lên hoặc gây thiệt hại từ 20 triệu đồng trở lên có thể bị xử lý hình sự. Trong khi đó, một vụ gian lận chế độ thai sản thường có giá trị lớn, nên doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý để phòng tránh. Nếu bị khởi tố, hậu quả pháp lý sẽ rất nghiêm trọng".