Những người đi chặng bay này có thể bị phụ thu thêm 311.000 đồng/chiều, nguyên nhân do đâu?

Cục Hàng không Việt Nam vừa đề xuất áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với các chuyến bay nội địa, trong đó đường bay Hà Nội - TP. HCM dự kiến mức phụ thu 311.000 đồng mỗi chiều.

Từ cuối tháng 2 đến nay, căng thẳng quân sự tại Trung Đông đã khiến giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 biến động mạnh, ghi nhận mức tăng cao nhất trong nhiều năm. Chỉ trong vòng hai tuần, giá tại khu vực châu Á vượt mốc 200 USD/thùng, tăng hơn 100% so với trước khi xảy ra xung đột và đến nay vẫn duy trì ở vùng cao, chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Diễn biến này khiến chi phí khai thác của các hãng hàng không gia tăng đáng kể, trong bối cảnh nhiên liệu vốn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành. Trước áp lực chi phí, cơ quan quản lý cho rằng cần một cơ chế điều hành linh hoạt, phản ứng nhanh hơn so với việc điều chỉnh giá vé trần.

Theo đề xuất, phụ thu nhiên liệu sẽ được áp dụng khi giá Jet A-1 từ 100 USD/thùng trở lên, với các mức điều chỉnh theo bước 10 USD. Mức giá cơ sở được xác định là 90 USD/thùng – tương đương mặt bằng trung bình trong hai năm gần đây, được xem là ngưỡng mà các hãng có thể tự cân đối hoạt động.

Phương pháp tính phụ thu dựa trên phần chi phí nhiên liệu tăng thêm so với mức cơ sở, sau đó phân bổ theo từng nhóm đường bay nội địa. Với chặng Hà Nội - TP. HCM, tuyến có lưu lượng hành khách lớn nhất cả nước , mức đề xuất 311.000 đồng/chặng được đánh giá thấp hơn đáng kể so với thông lệ quốc tế. Chẳng hạn, các chặng bay có thời gian tương đương như Nhật Bản - Hàn Quốc có thể áp dụng mức phụ thu lên tới khoảng 1,1 triệu đồng/chặng khi giá nhiên liệu tăng mạnh.

Đáng chú ý, cơ chế này được thiết kế theo hướng chia sẻ gánh nặng chi phí giữa doanh nghiệp và hành khách theo tỷ lệ 50-50.

Cục Hàng không Việt Nam nhấn mạnh, phụ thu nhiên liệu không phải là điều chỉnh giá vé cơ bản mà chỉ là biện pháp tạm thời nhằm ứng phó với biến động bất thường của thị trường dầu mỏ.

Thời gian áp dụng dự kiến khoảng 3 tháng, nhằm giúp các hãng hàng không vượt qua giai đoạn chi phí tăng đột biến nhưng không tạo áp lực dài hạn lên mặt bằng giá. Cơ chế này có thể được điều chỉnh linh hoạt hoặc bãi bỏ ngay khi giá nhiên liệu hạ nhiệt.

So với phương án tăng giá trần vé máy bay, phụ thu nhiên liệu được đánh giá là giải pháp “mềm” hơn, góp phần hạn chế phản ứng từ thị trường và dư luận. Đồng thời, do áp dụng trong thời gian ngắn, tác động đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) được nhận định là không lớn, khó gây hiệu ứng lan tỏa sang các nhóm hàng hóa khác.

Theo cơ quan quản lý, đây là phương án phù hợp trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động mang tính chu kỳ và khó dự báo, giúp duy trì hoạt động vận tải hàng không, đồng thời đảm bảo cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Tuy nhiên, hiện cơ chế phụ thu nhiên liệu vẫn chưa có hành lang pháp lý cụ thể. Do đó, Cục Hàng không Việt Nam đã kiến nghị cấp có thẩm quyền ban hành nghị quyết cho phép áp dụng, đồng thời giao các bộ, ngành liên quan xây dựng hướng dẫn triển khai, bảo đảm công khai, minh bạch và bám sát diễn biến thực tế của chi phí nhiên liệu.