Ôm tiền nghìn tỷ nhưng vẫn vay nợ lớn: Nhìn sâu vào bài toán vốn lưu động của các đại gia bán lẻ hàng đầu

Tiền ròng và chi phí vốn: Mặt bằng giống nhau, vị thế khác nhau

Quý IV/2025, Thế Giới Di Động (HoSE: MWG) ghi nhận 38.874 tỷ đồng tiền và đầu tư tài chính ngắn hạn, trong khi vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn ở mức 29.931 tỷ đồng. Phần chênh lệch tạo ra trạng thái tiền ròng dương gần 8.943 tỷ đồng - vị thế mà không doanh nghiệp nào khác trong nhóm đạt được.

Ở chiều còn lại, FPT Retail (HoSE: FRT) nắm 8.799 tỷ đồng tiền và đầu tư ngắn hạn nhưng vay ngắn hạn lên tới 10.052 tỷ đồng, tương ứng tiền ròng âm hơn 1.200 tỷ đồng. Digiworld (HoSE: DGW) có 2.439 tỷ đồng tiền và đầu tư ngắn hạn, đối chiếu với 2.899 tỷ đồng vay ngắn hạn, ghi nhận tiền ròng âm khoảng 460 tỷ đồng. Petrosetco (HoSE: PET) sở hữu 5.751 tỷ đồng tiền và đầu tư ngắn hạn và 7.055 tỷ đồng vay ngắn hạn, tiền ròng âm hơn 1.300 tỷ đồng.

So với quý IV/2024, bức tranh biến động cho thấy sự dịch chuyển không đồng nhất. Thế Giới Di Động tăng thêm 4.653 tỷ đồng tiền và đầu tư ngắn hạn, còn vay ngắn hạn tăng 2.631 tỷ đồng, giúp tiền ròng cải thiện hơn 2.000 tỷ đồng. FPT Retail tăng mạnh lượng tiền và đầu tư ngắn hạn cùng với vay ngắn hạn, qua đó thu hẹp mức âm tiền ròng khoảng 4.464 tỷ đồng.

Digiworld cũng cải thiện tiền ròng hơn 600 tỷ đồng nhờ tăng tài sản tài chính ngắn hạn nhanh hơn nợ. Ngược lại, Petrosetco tăng tiền khoảng 1.129 tỷ đồng nhưng vay ngắn hạn tăng mạnh hơn, khiến tiền ròng giảm gần 1.000 tỷ đồng.

Dữ liệu thu – chi tài chính năm 2025 cho thấy mức độ hấp thụ chi phí vốn khác nhau giữa từng doanh nghiệp. Thế Giới Di Động ghi nhận hơn 3.100 tỷ đồng doanh thu hoạt động tài chính, trong khi tổng chi phí tài chính khoảng 1.540 tỷ đồng, gồm 1.470 tỷ đồng chi phí lãi vay. Chênh lệch dương giữa thu nhập tài chính và chi phí lãi vay cho thấy lớp tiền gửi và tài sản tài chính ngắn hạn không chỉ đóng vai trò dự phòng mà còn tạo dòng thu bù đắp chi phí vốn vay.

Tại FPT Retail, Digiworld và Petrosetco, doanh thu tài chính thấp hơn đáng kể và khoảng cách giữa thu nhập tài chính với chi phí lãi vay hẹp, nên cùng một quy mô vay ngắn hạn lại tạo ra gánh nặng vốn khác nhau. Mức độ chủ động nguồn vốn vì vậy phân hóa rõ: doanh nghiệp duy trì dư địa thanh khoản lớn có khả năng “tự bù đắp” chi phí vốn, trong khi nhóm còn lại phụ thuộc nhiều hơn vào hiệu quả sử dụng vốn lưu động để hạn chế chi phí lãi vay.

Chu kỳ vốn lưu động: Mô hình bán lẻ và mô hình phân phối nhìn từ dòng tiền

Các chỉ số tài chính quý IV/2025 cho thấy sự tách bạch rõ ràng giữa hai mô hình kinh doanh trong nhóm doanh nghiệp. Thế Giới Di Động ghi nhận số ngày thu tiền khoảng 0,5 ngày, số ngày tồn kho gần 67,9 ngày và số ngày phải trả nhà cung cấp khoảng 33,4 ngày, tương ứng chu kỳ chuyển đổi tiền mặt khoảng 35 ngày. FPT Retail có chu kỳ dài hơn, khoảng 44,9 ngày, chủ yếu do số ngày tồn kho xấp xỉ 84,5 ngày.

Trong khi đó, Digiworld và Petrosetco vận hành theo mô hình phân phối, thể hiện qua số ngày thu tiền lần lượt 36,3 ngày và 39,3 ngày. Số ngày tồn kho thấp hơn đáng kể, đặc biệt tại Petrosetco chỉ quanh 19,8 ngày, đưa chu kỳ chuyển đổi tiền mặt về mức 36 ngày. Cấu trúc này cho thấy phần lớn vốn lưu động của nhóm phân phối gắn với công nợ khách hàng, thay vì tồn kho như nhóm bán lẻ.

Khi đặt các chỉ số này vào mô hình vận hành, sự khác biệt trở nên rõ hơn. Thế Giới Di Động và FPT Retail thu tiền gần như ngay tại thời điểm bán hàng, nên khoản phải thu không chiếm tỷ trọng lớn trên bảng cân đối. Tuy vậy, mức tồn kho cao kéo dài thời gian thu hồi vốn và tạo nhu cầu vốn lưu động đáng kể. Số ngày phải trả nhà cung cấp chỉ bù được một phần, khiến vòng quay vốn phụ thuộc nhiều vào tốc độ luân chuyển hàng hóa.

Ngược lại, ở Digiworld và Petrosetco, dòng tiền bị kéo giãn bởi khoản phải thu. Vốn lưu động tập trung vào công nợ khách hàng, và tiến độ thu tiền trở thành biến số quan trọng. Để bù đắp khoảng trễ giữa thời điểm thanh toán cho nhà cung cấp và thời điểm thu tiền từ khách hàng, hai doanh nghiệp duy trì vay ngắn hạn như nguồn vốn bổ sung, trong khi vẫn giữ một lớp dự phòng thanh khoản thông qua tiền và đầu tư ngắn hạn.

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ quý IV/2025 cho thấy diễn biến dòng tiền thực tế trong kỳ. Thế Giới Di Động ghi nhận dòng tiền từ hoạt động kinh doanh âm khoảng 611 tỷ đồng, chủ yếu do hàng tồn kho tăng hơn 3.200 tỷ đồng, trong khi khoản phải thu gần như không thay đổi. FPT Retail có dòng tiền hoạt động dương hơn 200 tỷ đồng nhưng hàng tồn kho và khoản phải thu đều tăng, nên doanh nghiệp tiếp tục sử dụng vay ngắn hạn để tài trợ vòng quay hàng hóa.

Digiworld ghi nhận dòng tiền hoạt động dương hơn 1.200 tỷ đồng do khoản phải thu giảm và khoản phải trả tăng, dù hàng tồn kho tăng. Petrosetco gần như cân bằng dòng tiền riêng quý IV, nhưng cả năm 2025 dòng tiền hoạt động âm do khoản phải thu tăng mạnh.

Chỉ cần số ngày tồn kho kéo dài thêm hoặc số ngày phải trả rút ngắn khoảng 5 ngày, nhu cầu tiền mặt bổ sung của Thế Giới Di Động có thể tăng thêm 1.700–1.900 tỷ đồng. FPT Retail, Digiworld và Petrosetco cũng sẽ cần bổ sung thêm từ vài trăm tỷ đồng. Những con số này cho thấy chu kỳ vốn lưu động, dù thay đổi rất nhỏ, vẫn có thể mở rộng nhu cầu vốn lên mức hàng nghìn tỷ đồng - qua đó giải thích vì sao doanh nghiệp phải duy trì đồng thời đệm tiền lớn và hạn mức vay ngắn hạn trong cùng một thời điểm.

Từ tiền ròng đến chu kỳ tiền mặt: Bức tranh vị thế vốn lưu động

Chuỗi số liệu giai đoạn 2024–2025 cho thấy cả bốn doanh nghiệp đều rút ngắn chu kỳ chuyển đổi tiền mặt vào cuối năm 2025, với mức giảm lần lượt 6,6 ngày tại Thế Giới Di Động, 17,6 ngày tại FPT Retail, 8,1 ngày tại Digiworld và 11 ngày tại Petrosetco. Trong cùng kỳ, tiền ròng cải thiện tại Thế Giới Di Động, FPT Retail và Digiworld, trong khi Petrosetco ghi nhận tiền ròng giảm. Những chuyển động này cho thấy vị thế vốn lưu động của từng doanh nghiệp thay đổi theo hướng khác nhau dù cùng hoạt động trong một bối cảnh thị trường.

Thế Giới Di Động đạt dòng tiền từ hoạt động kinh doanh cả năm 2025 hơn 6.000 tỷ đồng, duy trì trạng thái tiền ròng dương sau khi bù trừ vay ngắn hạn và vận hành với chu kỳ chuyển đổi tiền mặt thấp nhất nhóm. Chênh lệch dương giữa doanh thu hoạt động tài chính và chi phí lãi vay giúp doanh nghiệp vừa có lớp đệm thanh khoản, vừa tạo dòng thu bù đắp chi phí vốn, trong khi vay ngắn hạn đóng vai trò đáp ứng các giai đoạn nhu cầu vốn lưu động tăng theo mùa vụ.

FPT Retail vẫn ở trạng thái tiền ròng âm nhưng mức thiếu hụt đã thu hẹp so với năm trước. Chu kỳ chuyển đổi tiền mặt kéo dài do tồn kho cao, song lượng tiền và đầu tư ngắn hạn tăng nhanh hơn vay ngắn hạn, còn dòng tiền từ hoạt động kinh doanh dương khoảng 2.700 tỷ đồng. Digiworld vận hành theo mô hình phân phối, có chu kỳ chuyển đổi tiền mặt dài hơn và số ngày thu tiền cao, khiến dòng tiền hoạt động cả năm dao động theo nhịp thu – trả công nợ. Vay ngắn hạn tại hai doanh nghiệp này được sử dụng như công cụ điều chỉnh vốn lưu động, trong khi tiền ròng có xu hướng cải thiện dần trong hai năm gần đây.

Petrosetco cho thấy cấu trúc vốn lưu động khác biệt. Chu kỳ chuyển đổi tiền mặt ổn định quanh 36 ngày, tiền ròng âm hơn 1.300 tỷ đồng và dòng tiền từ hoạt động kinh doanh cả năm 2025 âm trên 1.300 tỷ đồng. Với hơn 5.700 tỷ đồng tiền và đầu tư ngắn hạn nhưng hơn 7.000 tỷ đồng vay ngắn hạn, vốn lưu động của doanh nghiệp gắn chặt với khoản phải thu và phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng để duy trì vòng quay.

Khi đặt cạnh nhau tiền ròng, chu kỳ chuyển đổi tiền mặt và dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, có thể thấy cấu trúc vốn lưu động giữa các doanh nghiệp khác nhau rõ rệt. Thế Giới Di Động duy trì trạng thái dư tiền, nhóm FPT Retail và Digiworld vừa điều chỉnh vay ngắn hạn vừa cải thiện tiền ròng, trong khi Petrosetco phụ thuộc nhiều hơn vào khoản phải thu và vay ngắn hạn để duy trì hoạt động.