Ông Trump đình chỉ đạo luật hơn 100 năm tuổi để hỗ trợ thị trường dầu mỏ

Tổng thống Donald Trump đã ban hành quyết định tạm đình chỉ các quy định của Đạo luật Jones trong 60 ngày, nhằm hỗ trợ ổn định thị trường dầu mỏ trong bối cảnh căng thẳng chiến sự với Iran.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết việc tạm đình chỉ đạo luật này sẽ cho phép các nguồn lực thiết yếu như dầu mỏ, khí tự nhiên, phân bón và than đá được vận chuyển linh hoạt tới các cảng của Mỹ trong vòng 60 ngày.

“Chính quyền vẫn cam kết tiếp tục củng cố chuỗi cung ứng quan trọng của chúng ta”, bà Leavitt nói trong một tuyên bố.

Đạo luật Jones, được ký ban hành năm 1920 bởi Tổng thống khi đó là Woodrow Wilson, quy định việc vận chuyển hàng hóa giữa các cảng của Mỹ phải được thực hiện bằng tàu treo cờ Mỹ.

Luật này ra đời sau Thế chiến I nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành vận tải biển nội địa. Tuy nhiên, nhiều ý kiến chỉ trích cho rằng đây là một dạng bảo hộ thương mại, và một số nhà kinh tế gần đây nhận định quy định này có thể cản trở hoạt động thương mại trong nước.

Quyết định miễn trừ kéo dài 2 tháng của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh giá dầu tăng trở lại do chiến sự liên quan đến Iran, khi nhiều cơ sở hạ tầng năng lượng bị tấn công và tuyến vận tải chiến lược tại eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa.

Theo ông Daleep Singh, kinh tế trưởng toàn cầu của công ty quản lý tài sản PGIM, hiện có chưa đến 100 tàu đáp ứng tiêu chuẩn của Đạo luật Jones. Vì vậy, việc tạm miễn trừ sẽ mở đường cho nhiều tàu chở dầu quốc tế tham gia vận chuyển nhiên liệu giữa các cảng của Mỹ.

Tuy vậy, ông Singh lưu ý tác động của quyết định này có thể vẫn khá hạn chế. Nguyên nhân là sự “lệch pha” giữa nguồn cung và công nghệ lọc dầu khi phần lớn nhà máy lọc dầu của Mỹ được thiết kế để xử lý dầu thô từ Trung Đông, trong khi sản lượng nội địa của Mỹ chủ yếu là dầu đá phiến nhẹ.

“Nói đơn giản, Mỹ có thể vận chuyển nhiên liệu trong nước dễ dàng hơn, nhưng vẫn chưa thể lọc đủ lượng dầu mình khai thác để đạt mức tự chủ”, ông Singh cho hay.

Cùng ngày, liên minh 9 tổ chức lao động trong ngành hàng hải Mỹ đã bày tỏ “quan ngại sâu sắc” trước quyết định tạm miễn trừ Đạo luật Jones.

Theo nhóm này, việc nới lỏng quy định trên có thể làm suy yếu an ninh quốc gia, giảm mức độ sẵn sàng quân sự và chuyển các hoạt động hàng hải quan trọng sang tay các hãng tàu nước ngoài.

Các tổ chức lao động cũng cho rằng động thái này khó có thể giúp giảm giá xăng đáng kể.

“Thực tế cho thấy yếu tố quyết định chính đối với giá xăng vẫn là giá dầu thô trên thị trường toàn cầu. Nhiều phân tích cũng chỉ ra rằng chi phí vận tải nội địa chỉ chiếm chưa tới 1 cent cho mỗi gallon xăng”, nhóm này cho biết trong tuyên bố chung.