Panama ‘tuýt còi’ thương vụ cảng 490.000 tỷ đồng, Trung Quốc lập tức phản đòn

Trung Quốc đã yêu cầu các doanh nghiệp nhà nước tạm ngừng đàm phán dự án mới tại Panama, động thái được xem là biện pháp trả đũa của Bắc Kinh sau khi quốc gia Trung Mỹ này hủy hợp đồng cho phép CK Hutchison Holdings vận hành 2 cảng dọc theo kênh đào chiến lược.

Giới quan sát nhận định hành động này có thể làm chệch hướng các khoản đầu tư tiềm năng trị giá hàng tỷ USD. Bắc Kinh cũng yêu cầu các công ty vận tải biển cân nhắc chuyển hướng hàng hóa qua cảng khác, nếu không phát sinh thêm chi phí đáng kể.

Theo một số nguồn tin, cơ quan hải quan Trung Quốc đồng thời siết chặt kiểm tra đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Panama như chuối và cà phê. Các dự án hạ tầng đang triển khai cũng có thể bị ảnh hưởng, dù hiện chưa có chỉ đạo cuối cùng.

Động thái trên diễn ra sau khi Tòa án Tối cao Panama tuần trước ra phán quyết có lợi cho nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc đối với các hạ tầng chiến lược tại châu Mỹ. Phán quyết này ngay lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ Bắc Kinh.

Trung Quốc – quốc gia sử dụng kênh đào Panama nhiều thứ 2 sau Mỹ – đã cảnh báo hồi đầu tuần rằng Panama sẽ phải trả “cái giá nặng nề” vì nhượng bộ trước “bá quyền” của Mỹ.

Lần trả đũa này diễn ra sau một động thái tương tự mà Trung Quốc đã làm vào năm ngoái, sau khi CK Hutchison thông báo hồi tháng 3 về kế hoạch bán các tài sản cảng toàn cầu – trong đó có hai cảng Balboa và Cristóbal tại Panama – cho một liên danh do tỷ phú Italy Gianluigi Aponte (Terminal Investment) và tập đoàn đầu tư Mỹ BlackRock dẫn dắt.

Khi đó, Bắc Kinh chỉ trích thương vụ này là sự cúi đầu trước áp lực từ Washington và yêu cầu các doanh nghiệp nhà nước trì hoãn hợp tác mới với những công ty liên quan đến gia đình tỷ phú Lý Gia Thành, nhà sáng lập CK Hutchison.

Hiện các dự án hạ tầng của doanh nghiệp Trung Quốc đang triển khai tại Panama gồm cây cầu trị giá 1,4 tỷ USD bắc qua kênh đào, một nhà ga du lịch do China Harbour Engineering xây dựng và một đoạn tuyến metro do China Railway Tunnel Group thực hiện.

Trong khi đó, CK Hutchison – đơn vị vận hành hai cảng tại Panama từ năm 1997 – đang tìm cách đòi bồi thường thông qua trọng tài quốc tế liên quan đến phán quyết của tòa án.

Hai cơ sở cảng tại Panama hiện là trở ngại lớn nhất đối với thương vụ bán mảng cảng biển của tập đoàn Hồng Kông. CK Hutchison và các bên liên quan đang cân nhắc những phương án để thúc đẩy đàm phán, bao gồm khả năng tách các tài sản thành nhiều gói với cấu trúc sở hữu khác nhau.

Nếu hoàn tất, toàn bộ thương vụ có thể mang về cho CK Hutchison hơn 19 tỷ USD (khoảng 490.000 tỷ đồng) tiền mặt, dù giới phân tích dự báo mức định giá và số tiền thu về sẽ thấp hơn sau phán quyết liên quan đến Panama.