PGS.TS Tạ Hải Tùng: 5 năm trước ít ai nghĩ VinFast khiến 'tượng đài' Honda đau đầu đến thế

Câu chuyện của VinFast và những điều từng bị cho là không thể

Nhắc đến những thay đổi mà vài năm trước còn khó hình dung, trong một bài viết chia sẻ trên trang cá nhân, PGS.TS Tạ Hải Tùng, Hiệu trưởng Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông (Đại học Bách khoa Hà Nội), cho rằng: "5 năm trước, ai nghĩ có ngày xe máy điện VinFast làm 'tượng đài' Honda tại thị trường Việt Nam đau đầu đến thế".

Từ thực tế đó, PGS.TS Tạ Hải Tùng nhận định nếu tiếp tục duy trì đà cải cách, Việt Nam có thể chỉ còn đứng sau Singapore trong ASEAN sau 5-10 năm tới.

Ông cho rằng Việt Nam từng có những giai đoạn tăng trưởng mạnh sau khi bình thường hóa quan hệ với Mỹ năm 1995 và gia nhập WTO năm 2007. Dù có thời điểm chững lại, tốc độ chuyển biến hiện nay đang diễn ra nhanh hơn trước, tạo cơ hội để đất nước bứt phá.

Không chỉ về kinh tế, ông cho rằng Việt Nam nên hướng tới những mục tiêu lớn hơn, như nâng cao vị thế trong Khối văn hóa Đông Á (Sinosphere) - nơi quy tụ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ có ảnh hưởng lớn trong khu vực.

Để minh họa cho những bước tiến tưởng chừng khó xảy ra, PGS.TS Tạ Hải Tùng nhắc lại việc Hàn Quốc vươn lên ở nhiều lĩnh vực so với Nhật Bản hay vai trò ngày càng quan trọng của Đài Loan. Tại Việt Nam, ông cho rằng ít ai nghĩ gạo Việt Nam có ngày được đánh giá cao hơn gạo Thái Lan, hay các doanh nghiệp Việt có thể mở rộng ra khu vực và cạnh tranh trực diện với những tên tuổi lớn như Grab.

Theo PGS.TS Tạ Hải Tùng, điều quan trọng là phải dám nghĩ lớn và đặt ra những mục tiêu tham vọng hơn. "Cơ bản phải biết nghĩ lớn. Nghĩ lớn tạo việc khó. Việc khó sinh áp lực. Áp lực là cơ hội để phát huy khả năng sinh tồn và sự linh hoạt của người Việt Nam - vốn quý ngàn đời cha ông để lại", PGS.TS Tạ Hải Tùng nhấn mạnh.

VinFast là minh chứng cho năng lực cạnh tranh mới của doanh nghiệp Việt

Nhận định của PGS.TS Tạ Hải Tùng không chỉ dừng lại ở những kỳ vọng về tương lai mà đang được phản ánh qua những chuyển biến thực tế của nhiều doanh nghiệp Việt Nam.

Từ những lĩnh vực từng bị các thương hiệu quốc tế thống trị, doanh nghiệp trong nước ngày càng khẳng định năng lực cạnh tranh và từng bước vươn lên dẫn đầu thị trường. VinFast là một minh chứng rõ nét cho xu hướng đó.

Bước sang năm 2026, VinFast không chỉ tạo dấu ấn ở mảng xe máy điện mà còn vươn lên dẫn dắt thị trường ô tô Việt Nam.

Sức ảnh hưởng của hãng xe Việt bao trùm toàn ngành khi các dòng xe giá phổ thông, phục vụ người mua lần đầu và nhóm khách hàng kinh doanh dịch vụ đều nằm trong nhóm bán chạy nhất thị trường. Sau quý I/2026, VinFast có tới 5 mẫu xe góp mặt trong top 10 ô tô bán chạy nhất. Riêng tháng 3, hãng chiếm tới 7 vị trí trong danh sách 10 mẫu xe bán chạy nhất toàn thị trường.

Hết quý I/2026, VinFast đạt doanh số 53.684 xe, tăng gần gấp rưỡi so với cùng kỳ năm 2025 và dẫn đầu toàn ngành ô tô Việt Nam. Với một thương hiệu chỉ kinh doanh xe điện, mức doanh số này tương đương khoảng 33% thị phần toàn thị trường, trở thành tỷ lệ cao nhất mà một hãng xe từng thiết lập tại Việt Nam trong hơn 30 năm qua.

Các mẫu VF 3, VF 5, VF 6, Limo Green và VF MPV 7 đều ghi nhận doanh số vượt trội, giúp VinFast tạo khoảng cách lớn với các đối thủ phía sau như Toyota với 16.885 xe hay Hyundai với 13.498 xe. Không chỉ dẫn dắt xu hướng chuyển dịch sang xe điện, VinFast còn được xem là động lực tăng trưởng chính của toàn thị trường ô tô Việt Nam hiện nay.

Không dừng lại ở doanh số, VinFast còn cho thấy bước tiến đáng kể trong năng lực sản xuất trong nước. Theo số liệu năm 2025, tỷ lệ nội địa hóa đối với các mẫu xe điện do VinFast sản xuất đã đạt khoảng 60%. Khi nhà máy sản xuất pin tại Hà Tĩnh hoàn thành và đi vào hoạt động, tỷ lệ này có thể tăng lên khoảng 80%.

Ông Phạm Văn Quân, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), cho biết trong khi nhiều hãng xe nước ngoài, trong đó có Toyota, đã hoạt động tại Việt Nam hơn 30 năm nhưng vẫn chưa đạt mức cam kết nội địa hóa 40%, thậm chí nhiều dòng xe chỉ đạt khoảng 10-15%, thì ngành xe điện lại đang mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất.

Theo ông Quân, đối với pin xe điện - bộ phận quan trọng nhất của một chiếc xe điện - Việt Nam đặt mục tiêu nội địa hóa từ 80-90% trong thời gian tới. Dù một số linh kiện vẫn phải nhập khẩu do chi phí sản xuất trong nước còn cao, nhưng ngành công nghiệp xe điện đang tạo ra cơ hội để Việt Nam đi nhanh hơn, thay vì chỉ dừng lại ở hoạt động lắp ráp như ngành ô tô truyền thống.

Điều quan trọng hiện nay là phải duy trì khát vọng phát triển và dám đặt ra những mục tiêu lớn hơn cho tương lai. Theo các chuyên gia, Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để tin vào những bước tiến mạnh mẽ hơn trong thập niên tới nếu tiếp tục cải cách và tận dụng tốt các cơ hội đang mở ra.