Phía sau làn sóng khối ngoại sẵn sàng mua gom KCN Việt Nam với giá ‘chênh’ cực cao, bất chấp thuế Mỹ

Chia sẻ tại Data Talk | Macro Insight: Những biến số mới đang hình thành, ngày 9/4, chuyên gia kinh tế TS Đinh Thế Hiển đưa ra một dữ liệu gây chú ý: Quý I/2026, giải ngân đầu tư tăng 9% và vốn đăng ký tăng tới 40%.

Điều đáng chú ý là dòng vốn này vẫn chảy mạnh trong bối cảnh Việt Nam đang nằm trong "tầm ngắm" xét duyệt thuế quan của Mỹ.

Ông Hiển nhận định: "FDI họ nhìn ở góc độ 5 năm, 10 năm. Một nhà máy đặt tại Việt Nam không phải để giải quyết nỗi lo thuế quan trong 1-2 năm nhất thời. Họ hiểu rằng cấu trúc thế giới mới là sự điều chỉnh để hiệu quả hơn, chứ không phải chấm dứt toàn cầu hóa."

Giải mã hiện tượng "mua chênh" 1.3 - 1.4 lần

Một trong những thông tin "đắt" nhất được ông Hiển tiết lộ chính là thực tế đi tư vấn cho các khu công nghiệp (KCN). Hiện nay, để hình thành một KCN tiêu chuẩn khoảng 300ha, chủ đầu tư cần nguồn lực tài chính khổng lồ và "sạch" hoàn toàn.

Với quy định mới, ngân hàng không được cho vay vốn để đền bù giải tỏa. Một KCN 300ha tiêu chuẩn cần trung bình 10 tỷ đồng/ha cho khâu giải phóng mặt bằng (tương đương 3.000 tỷ đồng) và thêm ít nhất 2.000 tỷ đồng đầu tư hạ tầng cơ bản. Tổng cộng, một dự án cần khoảng 5.000 tỷ đồng vốn điều lệ thực.

“Các tổ chức đầu tư nước ngoài hiện không chỉ muốn thuê đất mà còn muốn "mua gốc". Họ sẵn sàng góp vốn hoặc mua lại cổ phần với mức giá gấp 1,3 đến 1,4 lần giá trị đầu tư ban đầu của chủ sở hữu nội địa”, ông Hiển cho hay.

Vì sao họ chấp nhận mức giá "chênh" này? Theo ông Hiển, đó là vì niềm tin tuyệt đối vào lợi thế cạnh tranh cốt lõi của Việt Nam:

Thứ nhất, Việt Nam không bị xáo trộn như một số quốc gia trong khu vực. Thứ hai, đội ngũ quản trị viên và công nhân kỹ thuật Việt Nam có năng suất cao trong khi chi phí nhân công vẫn cực kỳ cạnh tranh so với Thái Lan hay Malaysia. Thứ ba, những đại dự án hạ tầng đang triển khai đồng bộ tạo nên một địa chính trị kinh tế không thể thay thế.

FDI thế hệ mới: Khi công nhân không còn "sống bằng mắm muối"

Một tín hiệu đáng mừng cho kinh tế nội địa là sự dịch chuyển trong cấu trúc sản xuất FDI. Thay vì những nhà máy gia công thâm dụng lao động, cạnh tranh bằng giá rẻ và lương thấp, làn sóng mới đang tập trung vào các bán thành phẩm có giá trị gia tăng cao.

"Trước đây, các nhà máy may mặc cạnh tranh từng xu một, dư địa nâng lương rất khó. Nhưng nay, các tập đoàn đa quốc gia chuyển dịch sản xuất bán thành phẩm chất lượng cao sang Việt Nam để đảm bảo quy tắc xuất xứ sang Mỹ," ông Hiển phân tích.

Hệ quả là mức lương của cán bộ, công nhân viên trong các KCN mới sẽ cao hơn mức trung bình. Khi thu nhập tăng, sức mua tại địa phương sẽ bùng nổ, tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực cho toàn bộ nền kinh tế nội địa thay vì chỉ dừng lại ở việc gia công xuất khẩu hộ.

Vị chuyên gia khẳng định: Thuế quan hay sự đứt gãy đơn hàng ngắn hạn chỉ là những "nút thắt" tạm thời trong quá trình tái cấu trúc. Cuối cùng, dòng chảy ngoại thương vẫn sẽ tìm về nơi có lợi thế cạnh tranh tốt nhất theo nguyên tắc kinh tế kinh điển của Adam Smith.

"Các biến động hiện tại chỉ là điều chỉnh ngắn hạn. Còn về dài hạn, dòng vốn FDI vào Việt Nam vẫn đang đi đúng quỹ đạo, và thậm chí, ở một chu kỳ mới với kỳ vọng cao hơn", ông Hiển nhìn nhận.