Quốc gia châu Á 'quay lưng' với dầu Nga, được Mỹ hạ thuế từ 50% xuống còn 18%

Ông Trump công bố thỏa thuận trên mạng xã hội sau cuộc điện đàm với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, đồng thời cho biết Ấn Độ sẽ chuyển sang mua dầu từ Mỹ và có thể cả Venezuela.

Một quan chức Nhà Trắng nói rằng Mỹ sẽ hủy bỏ mức thuế trừng phạt bổ sung 25% áp lên toàn bộ hàng nhập khẩu từ Ấn Độ vì nước này mua dầu Nga, mức thuế từng được cộng dồn lên thuế “đối ứng” 25% trước đó.

Thị trường phản ứng tích cực

Thông tin này lập tức thúc đẩy chứng khoán Ấn Độ niêm yết tại Mỹ tăng mạnh. Cổ phiếu hãng tư vấn công nghệ Infosys chốt phiên tăng 4,3%, Wipro tăng 6,8%, HDFC Bank tăng 4,4%, trong khi quỹ ETF iShares MSCI India tăng 3%.

Thông tin tích cực từ thỏa thuận cũng góp phần cải thiện tâm lý nhà đầu tư trên Phố Wall, trong bối cảnh cổ phiếu nhóm bán dẫn và trí tuệ nhân tạo đang thu hút dòng tiền, giúp các chỉ số chính đảo chiều tăng điểm trong phiên.

Theo ông Trump, Thủ tướng Modi cũng cam kết Ấn Độ sẽ “mua hàng Mỹ ở mức cao hơn rất nhiều”, bao gồm hơn 500 tỉ USD năng lượng Mỹ, trong đó có than đá, cùng với công nghệ, nông sản và nhiều sản phẩm khác.

“Họ cũng sẽ tiến tới cắt giảm thuế quan và các rào cản phi thuế quan đối với Mỹ xuống bằng 0”, ông Trump nói về phía Ấn Độ.

Theo dữ liệu của Tổ chức Thương mại Thế giới, trước khi ông Trump quay trở lại Nhà Trắng và nâng mạnh thuế quan vào năm ngoái, Ấn Độ là một trong những quốc gia có mức thuế cao nhất thế giới, với thuế suất danh nghĩa bình quân 15,6% và thuế suất thực tế 8,2%.

Ít chi tiết được công bố

Bài đăng trên Truth Social của ông Trump không cung cấp nhiều chi tiết quan trọng, bao gồm thời điểm áp dụng mức thuế mới, hạn chót để Ấn Độ chấm dứt mua dầu Nga, phạm vi cắt giảm rào cản thương mại cũng như danh mục cụ thể các sản phẩm Mỹ mà Ấn Độ cam kết mua.

Tính đến chiều tối ngày 2/2, Nhà Trắng vẫn chưa ban hành tuyên bố Tổng thống hay thông báo trên Công báo Liên bang, những thủ tục cần thiết để chính thức hóa các thay đổi. Người phát ngôn Nhà Trắng từ chối cung cấp thêm thông tin, trong khi các bộ thương mại và ngoại giao của Ấn Độ chưa phản hồi yêu cầu bình luận gửi ngoài giờ làm việc. Đại sứ quán Nga tại Washington cũng chưa đưa ra phản ứng.

Khác với các thỏa thuận thương mại trước đây của Mỹ với Nhật Bản hay Hàn Quốc, vốn bao gồm cam kết đầu tư hàng trăm tỷ USD vào các ngành công nghiệp Mỹ, thỏa thuận với Ấn Độ không đề cập đến bất kỳ khoản đầu tư cụ thể nào.

Theo bà Madhavi Arora, chuyên gia kinh tế tại Emkay Global, thỏa thuận này sẽ đưa Ấn Độ “về cơ bản ngang bằng với các đối tác châu Á” với mức thuế phổ biến 15% đến 19%, qua đó loại bỏ một lực cản lớn đối với xuất khẩu của nước này và đồng rupee.

Thị trường tài chính Ấn Độ đã chịu áp lực mạnh kể từ khi Washington áp thuế, trở thành thị trường kém nhất trong nhóm các nền kinh tế mới nổi năm 2025, với dòng vốn ngoại rút ra ở mức kỷ lục.

Doanh nghiệp Mỹ dè dặt, Ấn Độ hoan nghênh

Các hiệp hội doanh nghiệp Mỹ phản ứng thận trọng. Phòng Thương mại Mỹ cho rằng đây là bước tiến hướng tới một thỏa thuận mở cửa thị trường toàn diện với Ấn Độ.

“Chúng tôi lạc quan rằng đây là bước đầu tiên hướng tới một hiệp định thương mại toàn diện, mở ra nhiều hợp tác hơn cho khu vực tư nhân, và mong sớm được xem xét các chi tiết cụ thể”, Giám đốc điều hành Suzanne Clark cho biết.

Ngược lại, một liên minh hơn 800 doanh nghiệp nhỏ mang tên “We Pay the Tariffs” kêu gọi người Mỹ không nên ăn mừng, cho rằng đây là “mức tăng thuế 600% đối với doanh nghiệp Mỹ so với năm 2024”. Nhóm này lưu ý rằng thuế nhập khẩu của Mỹ với hàng hóa Ấn Độ trước đây chỉ khoảng 2% đến 3%, nay tăng lên 18% và có thể còn cao hơn nếu Ấn Độ không cắt giảm hoàn toàn việc mua dầu Nga.

Trên mạng xã hội X, Thủ tướng Modi gọi cuộc trao đổi với ông Trump là “tuyệt vời” và bày tỏ vui mừng khi hàng hóa “Made in India” được áp thuế 18%. Ông gửi “lời cảm ơn lớn” tới Tổng thống Mỹ, thay mặt cho 1,4 tỷ người dân Ấn Độ.

Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal cho rằng thỏa thuận sẽ kéo gần hơn mối quan hệ giữa hai nền kinh tế. Theo ông, hiệp định này mở ra “những cơ hội chưa từng có” cho nông dân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nhân và lao động tay nghề cao, đồng thời giúp Ấn Độ tiếp cận công nghệ từ Mỹ.

Dầu mỏ là trọng tâm then chốt

Thỏa thuận Mỹ - Ấn được công bố chưa đầy một tuần sau khi New Delhi ký hiệp định thương mại được chờ đợi từ lâu với Liên minh châu Âu, dự kiến loại bỏ hoặc cắt giảm thuế đối với 96,6% giá trị hàng hóa trao đổi song phương. Tuy nhiên, EU vẫn loại trừ đậu nành, thịt bò, đường, gạo và các sản phẩm sữa khỏi danh sách giảm thuế.

Chính quyền ông Trump đang chạy đua hoàn tất các thỏa thuận thương mại khung với những đối tác lớn trước khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết về việc có bác bỏ các mức thuế “đối ứng” được ban hành theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế hay không. Các quan chức cho biết ngay cả khi tòa ra phán quyết bất lợi, Mỹ vẫn sẽ tái áp thuế dựa trên các thẩm quyền pháp lý khác.

Cuối tuần qua, ông Trump úp mở khả năng đạt thỏa thuận để Ấn Độ mua dầu từ Venezuela, sau khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro trong một chiến dịch quân sự hồi đầu tháng 1.

Thỏa thuận thương mại lần này là kết quả của nhiều tháng đàm phán căng thẳng giữa hai nền dân chủ lớn nhất thế giới. Tháng 8 năm ngoái, ông Trump từng tăng gấp đôi thuế nhập khẩu từ Ấn Độ lên 50% nhằm gây sức ép buộc New Delhi dừng mua dầu Nga, và đầu tháng này còn cảnh báo mức thuế có thể tiếp tục tăng.

Ấn Độ hiện là nước nhập khẩu dầu lớn thứ 3 thế giới, phụ thuộc vào nhập khẩu khoảng 90% nhu cầu trong nước. Việc mua dầu Nga giá rẻ kể từ khi xung đột Ukraine nổ ra năm 2022 đã giúp New Delhi giảm chi phí nhập khẩu. Tuy nhiên, gần đây Ấn Độ đã bắt đầu giảm dần lượng mua từ Nga, từ khoảng 1,2 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 1, dự kiến xuống 1 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 2 và khoảng 800.000 thùng mỗi ngày trong tháng 3, theo Reuters.

Theo Reuters