Quốc gia châu Á tiến sát hiệp định thương mại với Mỹ, giảm thuế từ 50% xuống còn 18%

Trong tuyên bố chung ngày 6/2, hai bên khẳng định sẽ tiếp tục đàm phán để tiến tới một hiệp định thương mại toàn diện hơn. Tuy nhiên, nhiều nội dung kỹ thuật vẫn cần thương lượng thêm trước khi thỏa thuận chính thức được hoàn tất.

Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp bãi bỏ mức thuế bổ sung 25% từng áp lên hàng hóa Ấn Độ do New Delhi mua dầu từ Nga, sau khi phía Ấn Độ “cam kết chấm dứt việc nhập khẩu trực tiếp hoặc gián tiếp dầu Nga”. Tuy nhiên, sắc lệnh nêu rõ các cơ quan Mỹ sẽ theo dõi sát và có thể đề xuất tái áp thuế nếu Ấn Độ nối lại hoạt động mua dầu từ Nga, cho thấy Washington vẫn duy trì sức ép nhằm hạn chế quan hệ năng lượng giữa New Delhi và Moskva.

Đáng chú ý, tuyên bố chung Mỹ Ấn không đề cập trực tiếp đến việc mua dầu Nga, cũng như không nêu rõ một cam kết chính thức từ phía Ấn Độ về vấn đề này.

Trước đó, ông Trump thông báo đã đạt được thỏa thuận với Ấn Độ theo đó Mỹ sẽ hạ thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Ấn Độ từ 50% xuống 18%, đổi lại New Delhi dừng mua dầu Nga và giảm các rào cản thương mại. Một nửa mức thuế 50% từng được áp riêng như biện pháp trừng phạt đối với việc Ấn Độ mua dầu Nga, mà ông Trump cho rằng đã gián tiếp tiếp sức cho nỗ lực chiến tranh của Moskva tại Ukraine. Sau khi Ấn Độ đồng ý chuyển hướng mua dầu sang Mỹ và Venezuela trong tuần này, Washington đã chính thức rút lại phần thuế 25% đó.

Dù nhượng bộ về năng lượng, New Delhi tỏ ra thận trọng trong lĩnh vực nông nghiệp. Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ nhấn mạnh thỏa thuận sẽ “bảo vệ hoàn toàn” các mặt hàng nhạy cảm như nông sản và sữa, nhằm giữ sinh kế cho nông dân. Các sản phẩm biến đổi gen không được phép nhập khẩu trực tiếp, trong khi một số loại trái cây như táo chỉ được vào thị trường theo hạn ngạch thuế quan.

Phe đối lập tại Ấn Độ chỉ trích thỏa thuận nghiêng về phía Mỹ, cho rằng đây là sự “nhượng bộ hoàn toàn”, có thể gây bất lợi cho nông dân và tiểu thương.

Bù lại, khuôn khổ mới hé lộ nhiều chi tiết cụ thể hơn về cắt giảm thuế. Ấn Độ dự kiến mua khoảng 500 tỷ USD hàng hóa Mỹ trong vòng 5 năm, bao gồm dầu, khí đốt, than luyện kim, máy bay và linh kiện hàng không, kim loại quý và các sản phẩm công nghệ. Đáng chú ý, danh mục công nghệ có cả chip xử lý đồ họa GPU và thiết bị phục vụ trung tâm dữ liệu, những mặt hàng then chốt cho trí tuệ nhân tạo.

Ấn Độ đồng thời cam kết xóa bỏ hoặc giảm thuế đối với toàn bộ hàng hóa công nghiệp của Mỹ và nhiều mặt hàng thực phẩm, nông sản, từ phụ phẩm chưng cất dùng làm thức ăn chăn nuôi, lúa miến đỏ, các loại hạt, trái cây tươi và chế biến, dầu đậu nành, cho tới rượu vang và đồ uống có cồn.

Ở chiều ngược lại, Mỹ sẽ duy trì mức thuế 18% đối với phần lớn hàng nhập khẩu từ Ấn Độ, bao gồm dệt may, da giày, nhựa và cao su, hóa chất hữu cơ, đồ trang trí nội thất, sản phẩm thủ công mỹ nghệ và một số loại máy móc. Tuy vậy, Ấn Độ sẽ được hưởng các ưu đãi thuế tương tự những quốc gia đồng minh khác của Mỹ trong lĩnh vực máy bay và linh kiện hàng không, đồng thời được cấp hạn ngạch nhập khẩu linh kiện ô tô với mức thuế thấp hơn.

Đối với dược phẩm, kết quả còn phụ thuộc cuộc điều tra thuế quan của chính quyền Mỹ. Hai bên cho biết sẽ tiếp tục thương lượng để đạt cơ chế riêng cho thuốc generic và nguyên liệu sản xuất.

Ông Goyal đánh giá khuôn khổ này giúp các nhà xuất khẩu Ấn Độ tiếp cận thị trường trị giá 30.000 tỷ USD tương đương GDP hằng năm của Mỹ, đặc biệt mang lại lợi ích cho nông dân, ngư dân và các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa. Trước đó, ông cho biết hai bên đặt mục tiêu ký hiệp định thương mại chính thức vào tháng 3, thời điểm các biện pháp cắt giảm thuế của Ấn Độ đối với hàng Mỹ sẽ bắt đầu có hiệu lực.

Ngoài thuế quan, Ấn Độ cũng đồng ý xử lý các rào cản phi thuế quan lâu nay với nông sản, thiết bị y tế và thiết bị viễn thông, đồng thời tiến tới công nhận các tiêu chuẩn an toàn và cấp phép của Mỹ hoặc quốc tế trong vòng 6 tháng.

Hai nước cũng cam kết phối hợp kiểm soát xuất khẩu công nghệ nhạy cảm và đối phó các chính sách “phi thị trường” từ bên thứ ba, ám chỉ Trung Quốc.

Sau nhiều năm vướng mắc vì tranh cãi quanh nông nghiệp, thương mại số, thiết bị y tế và tiếp cận thị trường, các yếu tố chiến lược như cạnh tranh với Trung Quốc, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và đảm bảo an ninh năng lượng đang thúc đẩy Washington và New Delhi tăng tốc đàm phán, với mục tiêu ký hiệp định thương mại chính thức vào tháng 3 tới.

Theo Reuters