Quốc gia Vùng Vịnh duy nhất không bị Iran tấn công, là cầu nối với Mỹ

Rạng sáng 28/2, căng thẳng tại Trung Đông leo thang thành xung đột quy mô lớn giữa Mỹ, Israel và Iran. Tehran nhanh chóng đáp trả bằng loạt tên lửa và UAV nhằm vào các căn cứ quân sự cùng những địa điểm gắn với lợi ích của Washington trên khắp khu vực Trung Đông. Còi báo động vang lên từ Dubai đến Doha, ngoại trừ Oman - nơi mọi thứ vẫn yên ắng.

Quốc gia được ví như “Thụy Sĩ của Trung Đông” không nằm trong danh sách mục tiêu của Iran. Sự khác biệt này không phải ngẫu nhiên, mà bắt nguồn từ mối quan hệ đặc biệt được hình thành suốt hơn nửa thế kỷ giữa 2 nước.

Từ những năm 1970, khi Oman đối mặt với cuộc nổi dậy Dhofar, Iran dưới thời Shah đã điều hàng nghìn binh sĩ hỗ trợ Sultan Qaboos bin Said dập tắt phong trào này. Sự hợp tác quân sự đó đã đặt nền móng cho quan hệ an ninh lâu dài giữa Muscat và Tehran. Ngay cả sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979, kênh liên lạc và mức độ tin cậy giữa 2 nước vẫn được duy trì.

Yếu tố then chốt nằm ở chính sách đối ngoại trung lập của Oman. Dù là thành viên Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), Muscat không hoàn toàn theo lập trường cứng rắn của một số nước láng giềng đối với Iran.

Thay vào đó, Oman theo đuổi chiến lược cân bằng, duy trì quan hệ với cả Tehran lẫn các cường quốc phương Tây. Lập trường không can thiệp và trung lập này giúp Oman giữ vai trò đặc biệt trong bối cảnh khu vực biến động.

Trong nhiều năm, Oman đã âm thầm làm cầu nối ngoại giao giữa Iran và Mỹ. Các cuộc tiếp xúc bí mật do Muscat tổ chức từng góp phần mở đường cho thỏa thuận hạt nhân năm 2015. Kể cả khi căng thẳng gia tăng, Oman vẫn là một trong số ít quốc gia duy trì kênh trao đổi giữa 2 bên.

Với Tehran, việc tấn công căn cứ quân sự hoặc lợi ích của Mỹ tại Oman sẽ mang lại nhiều rủi ro hơn lợi ích. Điều đó có thể làm tổn hại mối quan hệ với một trong những đối tác hiếm hoi trong khu vực vẫn duy trì đối thoại với Iran.

Địa lý cũng đóng vai trò quan trọng. Oman và Iran cùng chia sẻ quyền kiểm soát Eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Ổn định tại khu vực này là lợi ích sống còn của cả 2 quốc gia, khiến hợp tác về an ninh hàng hải trở thành ưu tiên chung.

Bên cạnh đó là yếu tố kinh tế. Hai nước từng bàn thảo kế hoạch xây dựng đường ống dẫn khí Iran – Oman, qua đó giúp Tehran tiếp cận thị trường xuất khẩu trong bối cảnh chịu nhiều lệnh trừng phạt. Thương mại, du lịch và vận tải biển giữa 2 nước cũng tạo thêm động lực duy trì quan hệ ổn định.

Nhờ những yếu tố lịch sử, ngoại giao, địa chính trị và lợi ích kinh tế này, Oman sở hữu vai trò đặc biệt trong tính toán chiến lược của Iran – một vị thế mà không quốc gia vùng Vịnh nào khác có được.

Theo CNN