Quỹ cổ phiếu nội 'đánh bại' khối ngoại: Bức tranh thực tế không chỉ xoay quanh một ngôi sao

Quỹ nội đi trước khi thị trường chung còn âm

Tính đến ngày 5/3, thị trường quỹ mở cổ phiếu đã cho thấy khoảng cách khá rõ giữa nhóm quỹ trong nước và nhóm quỹ nước ngoài. Trong 44 quỹ có đủ thông tin hoạt động từ đầu năm, 37 quỹ trong nước nắm tổng giá trị tài sản ròng khoảng 40.370 tỷ đồng và hút ròng khoảng 540 tỷ đồng. Trong khi đó, 7 quỹ nước ngoài có tổng giá trị tài sản ròng lớn hơn, khoảng 59.520 tỷ đồng, nhưng lại bị rút ròng xấp xỉ 1.530 tỷ đồng.

Khác biệt không chỉ nằm ở dòng vốn. Tính đến ngày 5/3, nhóm quỹ trong nước đạt mức sinh lời bình quân khoảng 3,8%, còn mức sinh lời tính theo quy mô tài sản ròng đạt khoảng 1,6%. Ở chiều ngược lại, nhóm quỹ nước ngoài ghi nhận mức sinh lời bình quân âm khoảng 1,2%, còn mức tính theo quy mô tài sản ròng cũng âm khoảng 1,3%.

Nếu xét theo số lượng quỹ tăng giá, ưu thế của quỹ nội cũng hiện ra khá rõ. Có tới 32 trong số 37 quỹ trong nước đang tăng dương, trong khi phía quỹ nước ngoài chỉ có 1 quỹ còn giữ được mức tăng. Điều này cho thấy chênh lệch không chỉ nằm ở một vài quỹ đơn lẻ mà xuất hiện trên diện rộng hơn trong cả nhóm quỹ trong nước.

Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh thị trường chung chưa thật sự thuận lợi. Đến ngày 5/3, VN-Index giảm khoảng 0,9%, VNMidcap giảm khoảng 0,7%, VN100 giảm khoảng 5,2% và VN30 giảm khoảng 6,2%. Trong khi các chỉ số chính vẫn ở vùng âm, phần lớn quỹ trong nước vẫn duy trì mức sinh lời dương, cho thấy kết quả đầu năm không chủ yếu đến từ một nhịp tăng đồng loạt của thị trường.

Chênh lệch giữa hai nhóm quỹ có thể phần nào gắn với cách lựa chọn cổ phiếu, phân bổ tỷ trọng và điều chỉnh danh mục theo diễn biến dòng tiền. Dữ liệu về quy mô cũng gợi ra rằng lợi thế tài sản chưa chắc đi cùng lợi thế hiệu suất. Nhóm 10 quỹ trong nước lớn nhất hiện nắm hơn 80% tổng giá trị tài sản ròng của toàn khối, nhưng mức sinh lời tính theo quy mô tài sản ròng của riêng nhóm này chỉ quanh 1,2%, thấp hơn phần còn lại. Điều đó cho thấy các quỹ lớn vẫn chiếm ưu thế về quy mô, nhưng mức tăng nổi bật hơn lại xuất hiện nhiều hơn ở nhóm quỹ nhỏ và vừa.

Quỹ dẫn đầu chưa chắc công ty quản lý quỹ dẫn đầu

Nếu nhìn ở cấp quỹ đơn lẻ, Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ Techcom (Mã: TCSME) đang đứng đầu với mức tăng khoảng 17,8% từ đầu năm đến ngày 5/3. Xếp sau là Quỹ Đầu tư Chủ động VND (Mã: VNDAF) với mức tăng khoảng 10,2%. Nhóm tiếp theo gồm Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Cổ tức Năng động VinaCapital (Mã: VDEF) tăng khoảng 9%, Quỹ Đầu tư Tăng trưởng DFVN (Mã: DFVN) tăng khoảng 8,9%, Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Kinh tế Hiện đại VinaCapital (Mã: VMEEF) tăng khoảng 8,9% và Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Tiếp cận Thị trường VinaCapital (Mã: VESAF) tăng khoảng 8,5%.

Ở chiều ngược lại, nhóm có kết quả thấp hơn xuất hiện nhiều hơn ở một số quỹ nước ngoài và một số quỹ trong nước. Trong nhóm này có Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Việt Nam Chọn lọc (Mã: VFMVSF) giảm khoảng 3,6%, Tianhong VN giảm khoảng 3,1%, Asset Plus Vietnam Focus Equity giảm khoảng 2,2%, Quỹ Đầu tư Chứng khoán Năng động DC (Mã: DCDS) giảm khoảng 0,6% và Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Ngân hàng và Tài chính Techcom (Mã: TCFIN) giảm khoảng 0,6%.

Tuy nhiên, khi chuyển từ cấp quỹ sang cấp công ty quản lý quỹ, trật tự này không còn giữ nguyên. VinaCapital là đơn vị cho thấy mặt bằng hiệu suất rộng hơn khi cả bốn quỹ trong nước đều tăng dương từ đầu năm. Mức tăng bình quân của cả nhóm xấp xỉ 7,9%, trong khi mức sinh lời gia quyền cũng gần tương đương. Dù vậy, bốn quỹ trong nước của đơn vị này vẫn bị rút ròng khoảng 131 tỷ đồng, tương đương gần 1,9% tổng giá trị tài sản ròng của cả nhóm.

Trong khi đó, VCBF cho thấy một bức tranh khác. Ba quỹ trong nước của đơn vị này đều tăng dương từ đầu năm, với mức tăng lần lượt khoảng 7%, 4% và 2,7%. Mức sinh lời gia quyền của cả nhóm đạt khoảng 4,3%, thấp hơn VinaCapital, nhưng dòng vốn vào ròng đạt hơn 213 tỷ đồng, tương đương khoảng 7,4% tổng giá trị tài sản ròng. So với VinaCapital, VCBF không dẫn đầu về mức tăng, nhưng cho thấy sự đi cùng rõ hơn giữa hiệu suất và khả năng hút vốn mới.

Techcom Capital lại cho thấy khoảng cách giữa quỹ dẫn đầu và mặt bằng kết quả của cả công ty. TCSME đang là sản phẩm tăng mạnh nhất thị trường, nhưng nếu xét trên bốn quỹ trong nước của cả đơn vị, mức tăng bình quân chỉ khoảng 5,8%, còn mức sinh lời gia quyền vào khoảng 2,3%. Dòng vốn vào ròng của Techcom Capital đạt khoảng 120 tỷ đồng, tương đương hơn 7,4% tổng giá trị tài sản ròng, cho thấy điểm nổi bật hiện tập trung nhiều hơn ở một quỹ mũi nhọn.

Cùng thời điểm, Dragon Capital Việt Nam là đơn vị có quy mô tài sản quản lý lớn nhất trong nhóm công ty quản lý quỹ trong nước có nhiều sản phẩm, khoảng 15.940 tỷ đồng, đồng thời cũng hút ròng mạnh nhất với hơn 328 tỷ đồng. Tuy nhiên, mức sinh lời gia quyền của cả nhóm lại âm khoảng 2%.

SSIAM nằm ở trạng thái trung gian hơn khi cả ba quỹ đều tăng dương, nhưng mặt bằng lợi nhuận chỉ quanh 0,9% đến 2%, trong khi dòng tiền vẫn âm gần 37 tỷ đồng.

Nếu đặt các dữ liệu này cạnh nhau, có thể thấy quỹ tăng mạnh nhất, công ty có mặt bằng hiệu suất rộng hơn và đơn vị hút vốn rõ hơn đang không trùng nhau trong cùng một giai đoạn.

Dòng tiền và danh mục chưa xác nhận trọn vẹn phần thắng đầu năm

Nếu nhìn vào cơ cấu tài sản, khác biệt giữa quỹ trong nước và quỹ nước ngoài tiếp tục thể hiện ở cách phân bổ danh mục. Nhóm quỹ trong nước đang giữ tỷ trọng tiền mặt bình quân khoảng 8,74%, cao hơn mức 6% của nhóm quỹ nước ngoài. Ngược lại, tỷ trọng cổ phiếu của nhóm quỹ nước ngoài lên tới khoảng 93,82%, cao hơn mức khoảng 88,05% của nhóm quỹ trong nước.

Đặt cơ cấu này cạnh kết quả đầu năm có thể thấy chênh lệch giữa hai nhóm không chủ yếu nằm ở mức độ giải ngân. Nhóm quỹ trong nước không nắm tỷ trọng cổ phiếu cao hơn nhưng vẫn đạt hiệu suất tốt hơn, qua đó gợi ra rằng khác biệt có thể nằm nhiều hơn ở khâu lựa chọn cổ phiếu, phân bổ tỷ trọng và điều chỉnh danh mục theo biến động thị trường.

Ở cấp từng công ty quản lý quỹ, tư thế danh mục cũng cho thấy sự khác biệt khá rõ. VinaCapital giữ tỷ lệ tiền mặt khoảng 7,3%, VCBF giữ khoảng 9,6%, Techcom Capital giữ khoảng 12,8%, còn Dragon Capital Việt Nam và SSIAM lần lượt giữ khoảng 6,4% và 5,8%. Điều này cho thấy mỗi đơn vị đang chọn một mức cân bằng khác nhau giữa đầu tư và thanh khoản trong cùng một giai đoạn.

Dòng vốn thực tế cũng không đi hoàn toàn cùng chiều với bảng xếp hạng hiệu suất. Quỹ Đầu tư Chứng khoán Năng động DC vẫn hút ròng gần 298 tỷ đồng dù hiệu suất từ đầu năm âm khoảng 0,6%. Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Ngân hàng và Tài chính Techcom cũng ghi nhận dòng vốn vào ròng hơn 77 tỷ đồng dù hiệu suất vẫn âm nhẹ. Ngược lại, Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Tiếp cận Thị trường VinaCapital và Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Kinh tế Hiện đại VinaCapital đều tăng dương nhưng vẫn bị rút ròng.

Bên cạnh đó, dữ liệu tổng hợp của các quỹ chủ động trong nước cho thấy mức độ tập trung danh mục khá cao. Mười cổ phiếu nắm giữ lớn nhất chiếm 45,9% giá trị danh mục tổng hợp, còn mười nhóm ngành lớn nhất chiếm 87,01%. Trong cơ cấu này, ngân hàng chiếm tỷ trọng lớn nhất với 35,36%, tiếp theo là phân phối hàng chuyên dụng 10,37%, bất động sản dân dụng và thương mại 10,14%, phần mềm 6,41% và môi giới chứng khoán 5,96%.

Ở cấp cổ phiếu, các mã xuất hiện nhiều gồm MWG, FPT, MBB, PNJ, TCB, HPG, VPB, CTG, HDB và GMD. Trong tháng 2, lượng nắm giữ tăng mạnh ở HPG, MBB, HDB, CTG, PNJ, GMD, VPB và TCB, trong khi giảm ở MWG và FPT. Diễn biến này cho thấy danh mục của nhiều quỹ trong nước đã tăng tỷ trọng ở các nhóm ngân hàng, thép, logistics và tài chính.

Ngoài cơ cấu danh mục, dữ liệu ngắn hạn cũng cho thấy phần thắng đầu năm chưa được xác nhận đồng đều. Trong 37 quỹ trong nước, chỉ còn 12 quỹ dương ở kỳ 1 tháng dù có tới 34 quỹ dương ở kỳ 3 tháng. Điều đó cho thấy phần lớn thành quả được hình thành trong tháng 1 và phần đầu tháng 2, còn từ cuối tháng 2 mức độ phân hóa đã tăng lên.

Trong khoảng thời gian này, Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ Techcom vẫn giữ mức dương gần 4,9% ở kỳ 1 tháng, đồng thời duy trì kết quả dương ở các kỳ 3 tháng và 6 tháng. Quỹ Đầu tư Chủ động VND và Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Cổ tức Năng động VinaCapital cũng giữ được diễn biến ổn định hơn ở các kỳ dài hơn. Trong khi đó, một số quỹ của VinaCapital và VCBF vẫn tăng từ đầu năm nhưng hiệu suất 1 tháng đã suy yếu.