Sau bạc, giá đồng thế giới lập đỉnh lịch sử gần 14.000 USD/tấn

Thị trường kim loại màu thế giới những ngày đầu năm 2026 đang chứng kiến một đợt tăng giá điên cuồng chưa từng có. Không đơn thuần là quy luật cung cầu, đà tăng phi mã này là hệ quả của một cơn bão hoàn hảo hội tụ giữa cơn khát năng lượng xanh, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo và những toan tính địa chính trị phức tạp.

Cột mốc lịch sử mới trên sàn London

Dòng vốn đầu cơ đang ồ ạt đổ vào thị trường kim loại, đẩy giá đồng kỳ hạn giao sau 3 tháng trên Sàn Giao dịch Kim loại London (LME) chạm mốc 13.767 USD/tấn. Đây là con số kỷ lục, nối tiếp đà hưng phấn từ cuối năm ngoái và nâng tổng mức tăng trưởng của kim loại này lên khoảng 10% chỉ trong hơn một tháng đầu năm 2026.

Trước đó, vào tháng 12/2025, giới đầu tư đã một phen chấn động khi giá đồng lần đầu tiên vượt ngưỡng 12.000 USD/tấn. Nếu nhìn lại lịch sử, mức tăng hơn 30% trong năm 2025 là cú nhảy vọt lớn nhất kể từ năm 2009 - thời điểm nền kinh tế thế giới hồi phục sau khủng hoảng tài chính.

Động lực từ cỗ máy ngốn điện AI và chuyển đổi xanh

Theo phân tích từ Financial Times, thế giới đang bước vào chu kỳ siêu chu kỳ hàng hóa mới. Nhu cầu đồng - kim loại được ví như mạch máu của nền kinh tế điện khí hóa - được dự báo sẽ vượt xa khả năng khai thác của các mỏ từ nay đến tận những năm 2030.

Hai động lực chính tạo nên sức ép này là cuộc cách mạng năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời) và sự bùng nổ xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI). Cả hai lĩnh vực này đều tiêu tốn lượng dây dẫn đồng khổng lồ. Trong khi đó, sản lượng từ các mỏ hiện hữu đang suy giảm, còn việc mở mới các mỏ đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ và thời gian cấp phép kéo dài hàng thập kỷ.

Cuộc đua chạy trước thuế quan và nghịch lý kho vận

Tuy nhiên, câu chuyện tăng giá năm nay còn mang màu sắc chính trị rõ nét. Các chuyên gia nhận định thị trường đang phản ứng thái quá với những cảm xúc lạc quan lẫn lo ngại về nguồn cung, đặc biệt liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Một hiện tượng lạ lùng đang diễn ra: Dòng chảy kim loại đồng đang bị hút mạnh về Mỹ. Các nhà nhập khẩu nước này đổ xô tích trữ hàng để chạy trước các lệnh áp thuế tiềm tàng. Dữ liệu cho thấy tồn kho tại sàn Comex (Mỹ) đã vọt lên mức kỷ lục hơn 400.000 tấn. Ngược lại, kho dự trữ của sàn LME tại châu Âu lại rơi vào tình trạng báo động khi sụt giảm xuống dưới 20.000 tấn.

Nhà phân tích Albert Mackenzie từ Benchmark Mineral Intelligence lý giải hiện tượng này là sự phản ứng trước nỗi sợ. Dù chính quyền Mỹ đã tạm thời miễn trừ thuế quan cho đồng tinh luyện, nhưng chênh lệch giá giữa sàn Comex và London vẫn nới rộng. Giới buôn kim loại đang đặt cược rằng kịch bản áp thuế sẽ xảy ra vào năm tới, buộc họ phải gom hàng ngay từ bây giờ.

Thêm vào đó, một rào cản kỹ thuật khiến nguồn cung bị tắc nghẽn là việc 85% lượng đồng trong kho LME tính đến cuối tháng 11 có nguồn gốc từ Trung Quốc. Số hàng này không đủ tiêu chuẩn để giao vào các kho của sàn Comex tại Mỹ, làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm cục bộ tại nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Triển vọng 2026: Chưa có dấu hiệu hạ nhiệt

Bà Alice Fox, chiến lược gia hàng hóa tại Macquarie Group, đưa ra nhận định thận trọng nhưng lạc quan về giá. Theo bà, ngay cả khi nhu cầu từ Trung Quốc - công xưởng tiêu thụ đồng lớn nhất thế giới - có dấu hiệu chững lại, giá đồng vẫn sẽ neo ở mức cao trong suốt năm 2026 do các yếu tố hỗ trợ quá mạnh mẽ từ phía cung.

Không chỉ riêng đồng, sức nóng cũng lan tỏa sang các kim loại cơ bản khác. Nhôm, một vật liệu quan trọng không kém trong công nghiệp chế tạo, cũng vừa thiết lập mức giá cao nhất trong vòng 3 năm qua, báo hiệu một năm đầy biến động cho chi phí sản xuất toàn cầu.