Sau Hóa chất Đức Giang, Hòa Phát và ông Trần Đăng Khoa lập liên minh 'đổ bộ' Lào Cai, nhắm mỏ sắt lớn nhất Đông Nam Á

Doanh nghiệp hơn 4 tháng tuổi tiếp quản Nhà máy Gang thép Lào Cai hơn 6.000 tỷ đồng

Sau giai đoạn dài phải tạm dừng vận hành, hệ thống lò cao tại Dự án Nhà máy Gang thép Lào Cai của Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM) đã chính thức hoạt động trở lại. Hiện nhà máy ghi nhận 1.082 cán bộ, công nhân viên.

Sự “hồi sinh” của nhà máy diễn ra sau khi có “chủ mới” là CTCP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ đô. Doanh nghiệp này chính thức tham gia điều hành từ ngày 20/4/2026.

Đáng chú ý, doanh nghiệp này mới được thành lập ngày 1/12/2025, do ông Trần Văn Nam (SN 1976) làm Giám đốc. Công ty có trụ sở tại Tòa nhà Capital Tower, số 109 đường Trần Hưng Đạo, TP. Hà Nội, hoạt động với ngành nghề chính là khai thác quặng sắt, đăng ký thông tin thuế với 10 nhân sự.

Vốn điều lệ ban đầu của công ty là 1.200 tỷ đồng với 7 cổ đông sáng lập trong đó, nhóm Hòa Phát (HPG) gồm: CTCP Gang thép Hòa Phát góp 40% vốn; ông Trần Đình Long - Chủ tịch HPG góp 10%; ông Nguyễn Ngọc Quang - thành viên HĐQT HPG góp 5%.

Như vậy, nhóm Hòa Phát chi phối doanh nghiệp đang vận hành nhà máy lò cao tại Lào Cai. Tuy nhiên, danh sách cổ đông sáng lập còn có ông Trần Đăng Khoa (SN 1970, được biết đến là “Khoa khàn”), hiện là Chủ tịch HĐQT CTCP Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh (thuộc Tập đoàn Thaco).

Ngày 21/4/2026, CTCP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ đô hoàn tất tăng vốn lên 3.000 tỷ đồng - tức chỉ một ngày sau khi tiếp quản dự án tại Lào Cai.

Theo lộ trình, đến tháng 6/2026, nhóm liên minh Hòa Phát - Thaco dự kiến mua lại toàn bộ phần vốn góp của các cổ đông còn lại tại VTM để hoàn tất quá trình tư nhân hóa. Đây là tín hiệu quan trọng đối với công nghiệp tỉnh Lào Cai, khi dự án đóng góp khoảng 16% giá trị sản xuất tại khu công nghiệp Tằng Loỏng (nơi Tập đoàn Hóa chất Đức Giang cũng đang hiện diện).

Số liệu quý I/2026 cho thấy hệ thống lò cao của VTM đạt sản lượng phôi thép gần 86.000 tấn, trong khi tiêu thụ thực tế đạt trên 95.000 tấn. Tổng doanh thu ba tháng đầu năm đạt xấp xỉ 1.133 tỷ đồng.

Hiện công suất nhà máy duy trì ổn định ở mức 1.200 tấn/ngày, dự kiến nâng dần lên 1.500-1.800 tấn/ngày để tối ưu hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn đối mặt áp lực tài chính khi ghi nhận lỗ 177 tỷ đồng trong quý đầu năm do chi phí nguyên liệu đầu vào tăng cao.

Hòa Phát chấp nhận gánh lỗ doanh nghiệp gắn với mỏ sắt lớn nhất Đông Nam Á

Dự án Nhà máy Gang thép Lào Cai - với tổng vốn đầu tư ban đầu hơn 6.000 tỷ đồng - đi vào vận hành từ năm 2014 trong mô hình liên doanh giữa Tổng CTCP Thép Việt Nam (46,85%), Công ty Khoáng sản Lào Cai (8,1%) và Công ty Gang thép Côn Minh (45%). Tuy nhiên, sau giai đoạn đầu, dự án nhanh chóng bộc lộ khó khăn khi lỗ lũy kế lên tới 1.188 tỷ đồng vào cuối năm 2016.

Áp lực tài chính kéo dài khiến nhà máy phải dừng hoạt động từ tháng 5/2022, để lại hệ lụy lớn với hơn 1.260 lao động bị nợ lương, tổng số tiền khoảng 135 tỷ đồng.

Bước ngoặt xuất hiện khi đối tác Trung Quốc thoái toàn bộ vốn, nhường chỗ cho CTCP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ đô - một doanh nghiệp mới thành lập chưa đầy 5 tháng. Sự thay đổi này đi kèm cam kết xử lý các tồn đọng tài chính: Khoảng 500 tỷ đồng nợ ngân sách và gần 60 tỷ đồng nợ bảo hiểm xã hội dự kiến được thanh toán ngay trong tháng 5/2026, đồng thời xây dựng lộ trình trả nợ lương cho người lao động.

Đáng chú ý, dự án gắn liền với mỏ sắt Quý Xa - mỏ lớn nhất Đông Nam Á với trữ lượng khoảng 120 triệu tấn, nhưng đến năm 2020 mới khai thác chưa tới 20%.

Tại ĐHCĐ 2025, Trần Đình Long cho biết Tập đoàn Hòa Phát có tham gia đầu tư vào mỏ này theo hình thức công ty cổ phần, song chưa nắm quyền chi phối.

"Vua thép" Hòa Phát cũng từng nhấn mạnh, mỗi năm ngành thép Việt Nam phải nhập khẩu khoảng 30 triệu tấn quặng sắt, với giá trị không dưới 3 tỷ USD. Trong khi đó, Việt Nam vẫn sở hữu một số mỏ quặng lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Từ thực tế này, lãnh đạo Hòa Phát kiến nghị mua lại khoản nợ tại mỏ Quý Xa (Lào Cai) để giảm chi phí đầu vào lâu dài.