Sau khi cập nhật phần mềm, nhiều chủ xe điện ‘sốc nặng’ khi tầm hoạt động giảm 200km, thời gian sạc kéo dài hơn trước

Nhiều người dùng ôtô năng lượng mới tại thị trường tỷ dân đang rơi vào tình cảnh dở khóc dở cười khi chiếc xe của họ bất ngờ hụt hơi sau một đêm. Theo báo cáo mới nhất từ Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc, hàng loạt phương tiện vốn được quảng cáo có tầm vận hành 500 km nay chỉ lăn bánh được chưa đầy 300 km. Nguyên nhân không xuất phát từ sự hao mòn vật lý tự nhiên mà đến từ chính những bản cập nhật phần mềm qua mạng do nhà sản xuất phát hành.

Chiêu trò khóa pin dưới lớp vỏ bọc nâng cấp phần mềm

Tình trạng sụt giảm quãng đường di chuyển nghiêm trọng này được giới chuyên môn gọi là hiện tượng khóa pin. Thay vì thông báo rõ ràng cho khách hàng, các nhà sản xuất ôtô bị tố cáo đã âm thầm can thiệp vào hệ thống quản lý pin thông qua các bản cập nhật qua mạng hoặc khi người dùng mang xe đến đại lý bảo dưỡng. Những can thiệp này trực tiếp làm giảm dung lượng khả dụng của cụm pin, giới hạn công suất sạc và hạn chế độ sâu xả pin.

"Trước khi cập nhật, xe tôi có thể sạc hơn 100 kWh, nhưng sau đó chỉ còn nhận khoảng 80 kWh dù chỉ số sức khỏe pin vẫn báo đạt 95%", một chủ xe bức xúc chia sẻ trên sóng truyền hình. Trải nghiệm thực tế cho thấy không chỉ quãng đường di chuyển bị cắt xén, thời gian chờ sạc nhanh cũng kéo dài lê thê. Một số trường hợp ghi nhận thời gian sạc đầy pin tăng vọt từ 40 phút lên tới 70 phút, gây ra sự bất tiện lớn cho người sử dụng trong các chuyến hành trình dài.

Dưới góc độ kỹ thuật, chuyên gia nghiên cứu Zhang Xiang lý giải rằng động thái này của các hãng xe nhằm hạ thấp rủi ro mất kiểm soát nhiệt, từ đó ngăn chặn nguy cơ cháy nổ nguy hiểm. Đồng thời, việc giới hạn hiệu năng cũng giúp làm chậm quá trình thoái hóa của tế bào pin trong dài hạn. Thế nhưng, hệ lụy của giải pháp an toàn này lại bị đẩy hoàn toàn về phía người tiêu dùng khi họ phải chấp nhận một sản phẩm không còn giữ đúng thông số kỹ thuật như thỏa thuận mua bán ban đầu.

Người tiêu dùng chật vật đi tìm sự minh bạch

Làn sóng phẫn nộ từ phía người dùng đã buộc các cơ quan chức năng phải nhanh chóng vào cuộc. Hồi tháng 3 vừa qua, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin cùng Tổng cục Quản lý Thị trường Trung Quốc đã ban hành quy định mới nhằm siết chặt hoạt động cập nhật phần mềm trên phương tiện giao thông. Cơ quan quản lý thiết lập bốn lệnh cấm nghiêm ngặt, trong đó cấm triệt để hành vi tự ý khóa pin mà không công khai, cấm ép buộc cập nhật ngầm và cấm dùng phần mềm để lấp liếm các lỗi thiết kế cần phải triệu hồi.

Thị trường xe điện từng rúng động trước thông tin tám hãng xe lớn bị triệu tập và ba công ty đang bị cơ quan chức năng điều tra chính thức vì cáo buộc gian lận tầm hoạt động. Tuy nhiên, Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc sau đó đã lên tiếng bác bỏ, khẳng định những tin đồn này thiếu căn cứ xác thực. Các ông lớn trong ngành công nghiệp xe năng lượng mới như BYD, Tesla và Zeekr cũng nhanh chóng phủ nhận mọi cáo buộc liên quan đến việc chủ động bóp hiệu năng pin của khách hàng.

Cuộc chiến pháp lý giữa người dùng và các nhà sản xuất vẫn đang rơi vào thế giằng co chưa có hồi kết. Việc các hãng tự ý thay đổi thông số cấu hình khi chưa được sự chấp thuận của chủ xe có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng luật tài sản và quyền lợi người tiêu dùng. Dù vậy, chặng đường đòi lại công bằng của các chủ xe điện không hề dễ dàng bởi toàn bộ dữ liệu cốt lõi đều được lưu trữ trên hệ thống điện toán đám mây nội bộ. Điều này khiến cho quá trình xác minh độc lập và thu thập bằng chứng pháp lý trở thành một bài toán gần như vô vọng đối với những người dùng cá nhân.