Tạm dừng áp dụng Nghị định 46 về an toàn thực phẩm đến giữa tháng 4

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 09/2026/NQ-CP, quyết định tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, cùng với Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm.

Theo đó, hai văn bản này được tạm ngưng hiệu lực đến hết ngày 15/4/2026 và sẽ chính thức có hiệu lực trở lại từ ngày 16/4/2026.

Trong thời gian tạm ngưng nêu trên, Chính phủ cho phép tiếp tục áp dụng Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 2/2/2018 và các văn bản hướng dẫn liên quan trong quản lý an toàn thực phẩm. Đồng thời, các bộ Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Tài chính cùng các bộ, ngành, địa phương được giao trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ điều kiện cần thiết để triển khai Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 khi các văn bản này có hiệu lực trở lại.

Quyết định lùi thời điểm thực hiện Nghị định 46 được đưa ra trong bối cảnh quá trình triển khai văn bản này đã phát sinh nhiều vướng mắc thực tế. Nghị định 46 có hiệu lực ngay từ ngày 26/1/2026, song thiếu các hướng dẫn chi tiết và điều khoản chuyển tiếp, đặc biệt trong hoạt động kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm, hàng hóa nhập khẩu.

Điều này khiến nhiều cơ quan chuyên ngành tạm dừng cấp chứng nhận kiểm dịch, an toàn thực phẩm, làm doanh nghiệp không đủ hồ sơ để thông quan hàng hóa.

Hệ quả là từ cuối tuần trước, hàng nghìn container hàng hóa bị ùn ứ tại các cảng biển và cửa khẩu. Riêng tại cảng Cát Lái (TP HCM), đến ngày 4/2, thống kê của Chi cục Hải quan TP HCM cho thấy còn tồn hơn 1.800 container.

Phần lớn doanh nghiệp chưa thể mở tờ khai hải quan do chưa hoàn tất các thủ tục đăng ký kiểm tra chuyên ngành và cấp phép liên quan đến kiểm dịch, an toàn thực phẩm.

Bên cạnh đó, việc thay đổi phương thức kiểm tra trong khi hạ tầng kỹ thuật chưa sẵn sàng cũng góp phần làm gia tăng tình trạng ách tắc.

So với Nghị định 15/2018, Nghị định 46/2026 có nhiều điểm thay đổi trong kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm, từ cơ quan phụ trách, quy trình kiểm tra đến tần suất và phương thức kiểm tra. Các quy định mới yêu cầu kiểm tra chặt chẽ hơn, mở rộng phạm vi lấy mẫu và áp dụng cả với nhóm hàng sản xuất nội bộ của doanh nghiệp, dẫn đến thời gian thông quan có thể kéo dài thêm từ 5 đến 7 ngày.

Trước những tác động này, một số hiệp hội và doanh nghiệp đã kiến nghị Chính phủ xem xét tạm ngưng áp dụng Nghị định 46 đến ngày 31/3 để có thêm thời gian đánh giá tính phù hợp của các quy định mới.

Trước đó, ngày 3/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký công điện yêu cầu tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức triển khai Nghị định 46, nhấn mạnh việc khẩn trương ban hành các văn bản hướng dẫn liên quan đến kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất nhập khẩu, đồng thời giải tỏa tình trạng ùn ứ tại một số cửa khẩu, bảo đảm thông quan kịp thời.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1 diễn ra chiều 4/2, Thủ tướng tiếp tục yêu cầu xây dựng và ban hành ngay nghị quyết của Chính phủ để xử lý dứt điểm các vướng mắc, không để tình trạng này kéo dài.

Người đứng đầu Chính phủ cũng lưu ý các bộ, ngành cần cầu thị, lắng nghe ý kiến từ người dân và doanh nghiệp, đặc biệt tránh tình trạng điều hành “giật cục”.

Khi ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu phải có quy định chuyển tiếp rõ ràng, bảo đảm tính khả thi và ổn định trong quá trình thực thi chính sách.