Thành phố lớn thứ 2 Việt Nam dự chi gần 150 tỷ đồng làm khu tái định cư phục vụ siêu đường sắt tốc độ cao 67 tỷ USD

UBND TP. Đà Nẵng mới đây vừa phê duyệt thêm một dự án tái định cư phục vụ tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đánh dấu bước chuẩn bị về hạ tầng và mặt bằng để triển khai công trình giao thông chiến lược quốc gia trên địa bàn.

Theo Quyết định số 4901/QĐ-UBND được Cổng Thông tin điện tử TP. Đà Nẵng công bố ngày 26/10, Chủ tịch UBND thành phố đã phê duyệt Dự án thành phần 6 - Khu tái định cưphục vụ đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam tại xã Điện Bàn Tây. Đây được xem là một hạng mục thuộc dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời công trình hạ tầng kỹ thuật phục vụ tuyến đường sắt tốc độ cao đoạn đi qua Đà Nẵng.

Dự án có tổng mức đầu tư hơn 147,8 tỷ đồng, sử dụng khoảng 87.806,95m2 đất, tương đương gần 8,8ha. Thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2026 đến năm 2029.

Theo phương án được phê duyệt, khu tái định cư sẽ được đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, bao gồm san nền, đường giao thông nội khu, cấp nước, cấp điện, chiếu sáng, thoát nước mưa và thu gom nước thải.

Ngoài ra, dự án còn bố trí trạm xử lý nước thải, hào kỹ thuật và công viên cây xanh, bảo đảm phù hợp với quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đã được phê duyệt.

Việc hình thành khu tái định cư tại Điện Bàn Tây không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu bố trí chỗ ở mới cho các hộ dân thuộc diện di dời, mà còn tạo điều kiện để địa phương chủ động triển khai công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng phục vụ tuyến đường sắt.

Đối với những công trình hạ tầng quy mô lớn, giải phóng mặt bằng thường là một trong những khâu quyết định tiến độ triển khai. Vì vậy, chuẩn bị trước quỹ đất tái định cư và đầu tư hạ tầng thiết yếu có ý nghĩa quan trọng trong việc ổn định đời sống người dân, tạo sự đồng thuận và hạn chế nguy cơ chậm bàn giao mặt bằng.

Đáng chú ý, việc triển khai dự án diễn ra trong bối cảnh Đà Nẵng đang mở rộng không gian phát triển sau khi hợp nhất với tỉnh Quảng Nam từ ngày 1/7/2025. Với diện tích tự nhiên hơn 11.800km2, thành phố trở thành địa phương có diện tích lớn thứ hai cả nước, đồng thời sở hữu không gian phát triển trải dài từ khu vực ven biển đến miền núi phía Tây.

Trong bối cảnh đó, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được kỳ vọng góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng, tăng khả năng kết nối Đà Nẵng với các trung tâm kinh tế lớn, đồng thời mở ra thêm dư địa phát triển đô thị, dịch vụ và logistics.

Theo chủ trương đầu tư được Quốc hội thông qua vào tháng 11/2024, dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam có chiều dài khoảng 1.541km, bắt đầu từ ga Ngọc Hồi (Hà Nội) và kết thúc tại ga Thủ Thiêm (TP. HCM). Tuyến đường được thiết kế theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ ray 1.435mm, điện khí hóa, với tốc độ thiết kế 350km/h. Toàn tuyến dự kiến bố trí 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa.

Trong đó, theo quy hoạch, đoạn tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có chiều dài khoảng 116,05km qua địa bàn TP. Đà Nẵng, đi qua 24 xã, phường, bắt đầu từ phường Hải Vân và kết thúc tại xã Núi Thành. Trên đoạn tuyến này dự kiến bố trí 2 ga hành khách gồm Đà Nẵng và Tam Kỳ, 1 ga hàng hóa Chu Lai, cùng 4 kho tập kết hàng hóa và các trạm bảo dưỡng.

Tổng mức đầu tư sơ bộ của toàn bộ dự án khoảng 1,713 triệu tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD, thuộc nhóm công trình hạ tầng giao thông có quy mô vốn lớn nhất từng được đề xuất triển khai tại Việt Nam.

Khi hình thành, tuyến đường sắt được kỳ vọng tạo bước chuyển trong vận tải hành khách đường dài, rút ngắn thời gian di chuyển giữa các trung tâm kinh tế, giảm áp lực lên hệ thống đường bộ và hàng không, đồng thời nâng cao năng lực kết nối giữa các vùng.

Đối với Đà Nẵng, lợi ích của dự án không chỉ nằm ở khả năng tiếp cận phương thức vận tải tốc độ cao, mà còn ở cơ hội tổ chức lại không gian phát triển đô thị, tăng liên kết giữa các khu vực trong thành phố và với những địa phương dọc hành lang Bắc - Nam.

Tuy nhiên, để những lợi ích này trở thành hiện thực, công tác chuẩn bị mặt bằng cần được triển khai sớm và đồng bộ. Việc phê duyệt khu tái định cư gần 150 tỷ đồng tại Điện Bàn Tây vì vậy là bước chuẩn bị cần thiết, tạo nền tảng cho quá trình thu hồi đất, di dời hạ tầng và triển khai tuyến đường sắt trong những giai đoạn tiếp theo.