Thanh tra Chính phủ chỉ ra loạt sai phạm tại doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Cao su Việt Nam

Thanh tra Chính phủ vừa chỉ ra hàng loạt sai phạm trong công tác quản lý tài chính của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) liên quan đến Công ty TNHH MTV Tổng Công ty Cao su Đồng Nai.

Theo kết luận thanh tra, trong công tác quản lý doanh thu và chi phí sản xuất kinh doanh, Tổng Công ty Cao su Đồng Nai đã hạch toán tăng chi phí không đúng quy định với số tiền hơn 9,8 tỷ đồng. Đơn vị này cũng hạch toán khoản trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi vào chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp không đúng quy định, với số tiền hơn 53 tỷ đồng.

Ngoài ra, trong năm 2024, Tổng Công ty Cao su Đồng Nai hạch toán thiếu doanh thu tài chính đối với khoản cổ tức nhận được từ khoản đầu tư tại Công ty Cổ phần Thống Nhất, với số tiền hơn 5,9 tỷ đồng.

Kết luận thanh tra cho thấy trong giai đoạn 2018–2024, việc ban hành một số quy chế về quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước tại doanh nghiệp còn nhiều thiếu sót. Đơn vị chưa xây dựng, sửa đổi hoặc bổ sung quy chế hoạt động của người đại diện phần vốn tại doanh nghiệp khác theo quy định của tập đoàn.

Đối với hoạt động đầu tư tài chính dài hạn, Thanh tra Chính phủ xác định Tổng Công ty Cao su Đồng Nai góp vốn, mua cổ phần tại một số công ty con chưa đúng quy định của Luật Doanh nghiệp và quy chế nội bộ.

Bên cạnh đó, tổng công ty chưa xây dựng kế hoạch giám sát tài chính đối với các công ty con trong giai đoạn 2018–2024, dẫn đến việc một số công ty con có dấu hiệu mất an toàn tài chính nhưng không được giám sát kịp thời. Đồng thời, đơn vị cũng chưa ban hành quy chế giám sát tài chính theo quy định.

Trước các vi phạm nêu trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Tổng Công ty Cao su Đồng Nai hạch toán giảm chi phí sản xuất kinh doanh, tăng lợi nhuận chịu thuế 9,8 tỷ đồng và nộp bổ sung 12,7 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp.

Cơ quan thanh tra cũng kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính, kiểm điểm và làm rõ trách nhiệm của các tập thể, cá nhân liên quan qua từng thời kỳ. Trong quá trình thực hiện kết luận thanh tra, nếu phát hiện hành vi gây thiệt hại, thất thoát vốn và tài sản nhà nước, cần kịp thời chấn chỉnh; trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định.

Trước đó, Thanh tra Chính phủ cũng đã ban hành Thông báo số 475 về kết luận thanh tra việc quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam.

Theo kết luận, Hội đồng quản trị và Tổng Giám đốc Tập đoàn được xác định đã chậm ban hành hoặc không ban hành các nghị quyết, văn bản định hướng về suất đầu tư tối đa đối với các dự án kiến thiết cơ bản do đơn vị thành viên làm chủ đầu tư, chưa đúng quy định. Việc thiếu các văn bản quản lý quan trọng này làm suy giảm hiệu lực kiểm soát nội bộ và tiềm ẩn rủi ro trong quản lý vốn đầu tư.

Ngoài ra, Công ty mẹ – tập đoàn đã tạm ứng vốn đầu tư cho 17 đơn vị thành viên do tập đoàn sở hữu 100% vốn. Tuy nhiên, tính đến hết năm 2024, số tiền hơn 2.304 tỷ đồng vẫn đang được theo dõi trên tài khoản phải thu, phải trả nhưng chưa có văn bản thỏa thuận với các công ty thành viên, chưa phù hợp với Quy chế quản lý tài chính của tập đoàn.

Thanh tra cũng cho biết việc trích lập và sử dụng Quỹ đầu tư phát triển tại một số đơn vị chưa hiệu quả, như tại Công ty TNHH MTV Cao su Kon Tum và Công ty TNHH MTV Cao su Ea H’leo.

Trong lĩnh vực đất đai, có 6 công ty được địa phương giao hoặc cho thuê đất để phục vụ sản xuất kinh doanh nhưng để xảy ra tình trạng các tổ chức, cá nhân lấn chiếm, với tổng diện tích hơn 1.600ha.

Đối với hoạt động đầu tư tài chính dài hạn, Thanh tra Chính phủ đánh giá hiệu quả đầu tư của tập đoàn và các công ty thành viên chưa tương xứng với quy mô vốn bỏ ra. Một số công ty con hoạt động kém hiệu quả, thua lỗ hoặc lỗ lũy kế kéo dài nhiều năm, chưa bảo đảm yêu cầu bảo toàn và phát triển vốn nhà nước, tiềm ẩn nguy cơ suy giảm giá trị đầu tư.

Được biết, Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) hiện có gần 97% vốn Nhà nước và là một trong 18 Tập đoàn, Tổng Công ty Nhà nước lớn nhất cả nước. Kết thúc năm 2025, VRG ghi nhận doanh thu thuần trên 28.900 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế hơn 7.600 tỷ đồng, lần lượt tăng 10% và 36% so với năm trước. Tổng tài sản lên đến 86.514 tỷ đồng.

Trên thị trường chứng khoán, kết phiên 10/3, GVR giảm hơn 5,1% xuống 33.350 đồng/cp. Đáng chú ý, cổ phiếu này đã giảm 5 phiên liên tiếp (-27,4%), kéo vốn hóa thị trường xuống còn 133.600 tỷ đồng.