Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều sai phạm tại dự án cao tốc 22.000 tỷ đồng

Thanh tra Chính phủ vừa ban hành kết luận thanh tra về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong triển khai dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (Cao Bằng).

Dự án được thực hiện theo hình thức đối tác công tư (PPP), có tổng chiều dài khoảng 121km, trong đó giai đoạn 1 dài 93,35km và giai đoạn 2 dài 27,71km, với tốc độ thiết kế 80 km/h. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 22.690 tỷ đồng, gồm 13.174 tỷ đồng cho giai đoạn 1 và 9.516 tỷ đồng cho giai đoạn 2. Giai đoạn 1 được triển khai trong giai đoạn 2020-2025, thời gian vận hành thu phí dự kiến 23 năm; giai đoạn 2 thực hiện sau năm 2025.

Theo kết luận thanh tra, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai dự án vẫn tồn tại một số thiếu sót, vi phạm.

Cụ thể, trong giai đoạn 1, việc UBND tỉnh Cao Bằng phân chia dự án thành 3 gói thầu tư vấn để áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn được xác định là không đúng quy định. Đồng thời, việc UBND tỉnh ban hành văn bản đề nghị CTCP Tập đoàn Đèo Cả khẩn trương lập hồ sơ đề xuất dự án cũng không phù hợp với quy định hiện hành và ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

UBND tỉnh Cao Bằng phê duyệt dự án tại Quyết định số 1199/QĐ-UBND ngày 15/9/2023 và điều chỉnh dự án đầu tư tại Quyết định số 1304/QĐ-UBND ngày 5/8/2025 có một số nội dung chưa phù hợp với chủ trương đầu tư đã được phê duyệt.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ cho biết UBND tỉnh Cao Bằng đã có báo cáo chưa phản ánh đúng thực tế liên quan đến việc tổ chức lựa chọn nhà đầu tư, cũng như khó khăn trong việc thu xếp vốn của nhà đầu tư khi đề xuất ngân sách hỗ trợ.

Ngoài ra, việc lập, thẩm định và phê duyệt hồ sơ thiết kế kỹ thuật, dự toán của một số gói thầu còn tồn tại sai sót. Một số hồ sơ chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thiết kế và quản lý chi phí; việc phê duyệt hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công và dự toán còn chậm, thậm chí có trường hợp phê duyệt khi chưa được thẩm định. Một số hạng mục xác định sai khối lượng, đơn giá. Bên cạnh đó, một số gói thầu tư vấn và phi tư vấn khác cũng phát sinh thiếu sót tương tự.

Việc lập kế hoạch giao vốn và bố trí vốn hàng năm chưa phù hợp với tiến độ thực hiện dự án, dẫn đến tỷ lệ giải ngân thấp.

Đáng chú ý, theo rà soát tại thời điểm ngày 1/7/2025, khi triển khai giai đoạn 2, một số hạng mục đã thi công trong giai đoạn 1 với giá trị khoảng 6,67 tỷ đồng có thể phải phá dỡ để hoàn thiện theo quy mô 4 làn xe.

Từ kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan đến các thiếu sót, vi phạm nêu trên.

Bộ Tài chính được đề nghị báo cáo Thủ tướng xem xét, xử lý việc UBND tỉnh Cao Bằng báo cáo chưa đúng thực tế, trong đó có nội dung liên quan đến khó khăn thu xếp vốn của nhà đầu tư.

Đối với UBND tỉnh Cao Bằng, Thanh tra Chính phủ yêu cầu tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và xử lý theo thẩm quyền đối với các tổ chức, cá nhân liên quan trong quá trình triển khai dự án.

Về phía doanh nghiệp thực hiện dự án, cần tiếp tục thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo hợp đồng đã ký, đồng thời rà soát, chấn chỉnh và khắc phục các tồn tại theo quy định. Trong quá trình thực hiện kết luận thanh tra, nếu phát hiện dấu hiệu thất thoát ngân sách hoặc vi phạm pháp luật, hồ sơ sẽ được chuyển sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định.