Thế giới bước vào giai đoạn 'chờ đợi và quan sát': Ngòi nổ nào sẽ khiến lãi suất đảo chiều năm 2026?

“Ngòi nổ” nào có thể khiến lãi suất đảo chiều?

Chia sẻ tại talkshow “Kỷ nguyên tăng trưởng nội sinh”, mới đây, ông Đào Hoàng Tùng, Trưởng phòng Phân tích và Tư vấn đầu tư khách hàng cá nhân, Công ty Chứng khoán HSC, cho rằng năm 2026 sẽ không còn là câu chuyện “mọi thứ đều tăng”, mà là giai đoạn phân hóa sâu, đặc biệt trong chính sách tiền tệ.

Theo các cập nhật mới nhất, tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 được dự báo duy trì quanh mức 3,3%, trước khi giảm nhẹ về 3,2% vào năm 2027. Đây là mức tương đối ổn định so với giai đoạn hậu Covid-19 đầy biến động.

Tại Mỹ, tăng trưởng năm 2026 được kỳ vọng đạt khoảng 2,4%, cao hơn mức ước tính 2,1% của năm 2025. Đáng chú ý, Alphabet vừa công bố kế hoạch chi tiêu vốn (capex) gần 200 tỷ USD cho giai đoạn tới, gần gấp đôi năm trước. Dòng tiền đổ vào hạ tầng AI không chỉ thúc đẩy tăng trưởng Mỹ mà còn lan tỏa sang nhiều nền kinh tế khác, trong đó có Việt Nam.

Tuy nhiên, bức tranh toàn cầu không đồng đều. Khu vực Eurozone vẫn trầm lắng với tăng trưởng chỉ khoảng 1,3–1,4% do nhu cầu nội địa yếu và lạm phát giảm chậm. Trung Quốc được dự báo tăng trưởng khoảng 4,5% năm 2026, giảm so với 5% năm 2025 trong bối cảnh thị trường bất động sản trì trệ và tiêu dùng còn yếu.

Lạm phát toàn cầu được dự báo giảm dần từ 4,1% năm 2025 xuống 3,8% năm 2026 và 3,4% năm 2027. Dù vậy, xu hướng không đồng nhất.

Tại Mỹ, lạm phát có thể quay về mục tiêu 2% chậm hơn các nền kinh tế lớn khác do ảnh hưởng kéo dài của thuế quan và cầu tiêu dùng mạnh. Điều này khiến chính sách tiền tệ toàn cầu bước vào trạng thái phân hóa: Fed và Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) được dự báo tiếp tục cắt giảm lãi suất; ECB giữ quan điểm thận trọng, nhiều khả năng duy trì mặt bằng lãi suất; Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) có xu hướng tăng lãi suất dần; Ngân hàng Trung ương Úc đã có động thái tăng lãi suất lên 3,85% – tín hiệu đảo chiều đầu tiên từ nhóm các NHTW lớn trong năm 2026.

Theo ông Tùng, phần lớn các ngân hàng trung ương hiện ở trạng thái “trung tính” – chưa vội hành động mà chủ yếu quan sát dữ liệu kinh tế.

Yếu tố rủi ro lớn nhất hiện nay không nằm ở tăng trưởng, mà ở bất định chính sách. Chỉ số bất định chính sách kinh tế toàn cầu và bất định thương mại Mỹ đã gia tăng mạnh sau các cú sốc thuế quan. Nếu lạm phát Mỹ dai dẳng hơn dự kiến; căng thẳng thương mại tái bùng phát; giá hàng hóa hoặc năng lượng tăng trở lại; hoặc dòng tiền đầu tư AI tạo ra bong bóng tài sản thì chu kỳ nới lỏng tiền tệ có thể bị gián đoạn, thậm chí đảo chiều.

Nói cách khác, năm 2026 là năm thị trường không còn đặt cược một chiều vào việc lãi suất giảm, mà phải tính đến kịch bản “giữ lâu hơn” hoặc “tăng trở lại”.

Hai trụ cột dẫn dắt tăng trưởng nội sinh

Trong bối cảnh toàn cầu nhiều phân hóa, HSC dự báo GDP Việt Nam năm 2026 đạt khoảng 7,6%, giảm nhẹ so với mức 8,02% của năm 2025 khi xuất khẩu dần trở lại trạng thái bình thường sau giai đoạn phục hồi mạnh.

Mức dự báo này lạc quan hơn phần lớn tổ chức quốc tế như IMF, World Bank, ADB, HSBC, UBS, nhưng vẫn thận trọng hơn so với mục tiêu 10% mà Chính phủ đề ra.

Theo ông Tùng, cách tiếp cận của HSC là cân bằng giữa tiềm năng tăng trưởng dài hạn và rủi ro chu kỳ, đặc biệt trong bối cảnh môi trường thương mại và chính sách toàn cầu còn nhiều biến động.

Động lực chính của kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới được xác định gồm: Đầu tư công tăng tốc và tiêu dùng nội địa phục hồi mạnh. Ngoài ra, xuất nhập khẩu, doanh thu bán lẻ và dòng vốn FDI được dự báo duy trì mức tăng trên 10%, tạo nền tảng cho tăng trưởng trung hạn.

Trong bối cảnh thế giới bước vào trạng thái “chờ đợi và quan sát”, Việt Nam không còn được hưởng lợi từ làn sóng “everything rally” như năm 2025. Thay vào đó, câu chuyện 2026 sẽ là bài toán chọn lọc động lực tăng trưởng và quản trị rủi ro chính sách.

“Nếu không xuất hiện cú sốc lớn từ bên ngoài, nền kinh tế vẫn có thể duy trì quỹ đạo tích cực. Nhưng chỉ một “ngòi nổ” từ lạm phát, thương mại hay dòng vốn toàn cầu cũng đủ khiến cục diện lãi suất và thị trường tài chính thay đổi nhanh chóng. Năm 2026 vì thế không phải là năm của hưng phấn, mà là năm của sự tỉnh táo”, chuyên gia HSC phân tích.