Thủ tướng phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương chậm giải ngân, sẽ kiên quyết xử lý sai phạm trong sử dụng vốn đầu tư công

Nghiêm khắc phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung cả nước

Về tình hình giải ngân đầu tư công năm 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã biểu dương, ghi nhận, đánh giá cao 07 bộ, cơ quan và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt cao hơn mức bình quân chung cả nước; nghiêm khắc phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung cả nước.

Thủ tướng cho biết, kết quả giải ngân đầu tư công đã được công khai trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và sẽ tiếp tục cập nhật hằng tháng. Các Bộ trưởng, trưởng ngành, lãnh đạo địa phương được yêu cầu nghiêm túc rà soát, chỉ đạo quyết liệt, cụ thể về tiến độ và chất lượng để tạo chuyển biến ngay.

Về khó khăn, đầu tư công vẫn còn dàn trải, chưa chú trọng đúng mức hiệu quả kinh tế - xã hội và hạch toán tổng thể. Công tác chuẩn bị đầu tư còn yếu, thủ tục rườm rà, phân bổ vốn chậm; giải phóng mặt bằng chưa kịp tiến độ, nguồn vật liệu thiếu ổn định, phối hợp chưa đồng bộ, vai trò người đứng đầu có lúc chưa phát huy. Tình trạng giải ngân chậm, không hết vốn vẫn kéo dài, đòi hỏi các biện pháp xử lý mạnh mẽ.

Thủ tướng cho rằng, giải ngân chậm xuất phát từ cả nguyên nhân chủ quan và khách quan, trong đó chủ quan là chính, thể hiện ở việc cùng một khung pháp lý nhưng có nơi làm tốt, có nơi vẫn trì trệ.

Kỷ luật, kỷ cương hành chính chưa nghiêm; việc thực hiện chỉ đạo của Chính phủ có lúc, có nơi chưa kịp thời, thiếu quyết liệt. Một số bộ, ngành, địa phương còn tâm lý chờ đợi, né tránh, sợ trách nhiệm; thiếu kiểm tra, đôn đốc và chưa phát huy đầy đủ vai trò người đứng đầu.

Công tác thanh tra, kiểm tra còn hạn chế; xử lý dự án chậm tiến độ chưa nghiêm; phối hợp giữa các cơ quan thiếu chặt chẽ. Năng lực của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu còn yếu.

Với các kiến nghị tại Hội nghị, Thủ tướng yêu cầu các Bộ, cơ quan theo chức năng nhiệm vụ được giao nghiên cứu, khẩn trương xử lý theo thẩm quyền, trả lời bằng văn bản trước ngày 10/5.

Trên cơ sở đó, các đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Bộ trưởng phải chịu trách nhiệm quyết liệt xử lý dứt điểm vướng mắc cho các dự án.

"Những việc khó, hóc búa, phức tạp như vậy, chúng ta có thể xử lý được rất nhanh thì tại sao những việc liên quan triển khai các dự án lại không đẩy nhanh được tiến độ. Vẫn những công việc đó nhưng nếu không có quyết tâm cao, không chỉ đạo sát sao, quyết liệt thì không thực hiện được", Thủ tướng nhấn mạnh.

Kiên quyết xử lý các hành vi sai phạm, tiêu cực trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư công

Về nhiệm vụ thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm, hiệu quả các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công với quyết tâm chính trị cao hơn. Việc đẩy nhanh giải ngân phải gắn với bảo đảm chất lượng công trình, an toàn lao động, đồng thời phòng chống tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh, phải giữ vững kỷ luật, kỷ cương hành chính và kỷ luật đầu tư công; phát huy cao nhất tinh thần quyết tâm, nỗ lực và hành động quyết liệt trong toàn hệ thống.

Đề cao hơn nữa vai trò người đứng đầu các Bộ, cơ quan, đơn vị, người đứng đầu cấp ủy và chính quyền địa phương; phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, cá thể hóa trách nhiệm để làm cơ sở đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ; thay thế ngay Ban Quản lý dự án, nhà tư vấn, nhà thầu, những cán bộ, công chức, viên chức yếu kém, hạn chế về năng lực chuyên môn và trách nhiệm, không đáp ứng yêu cầu; kiên quyết xử lý các hành vi sai phạm, tiêu cực trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư công.

Thủ tướng chỉ đạo làm tốt hơn nữa công tác chuẩn bị đầu tư, nhất là việc lựa chọn dự án đầu tư thực sự cần thiết, hiệu quả, phù hợp với quy hoạch, khả năng cân đối vốn, bảo đảm kỹ lưỡng từ khâu chuẩn bị dự án, đăng ký vốn, lập kế hoạch, phân bổ vốn, giám sát, đánh giá... Kiên quyết loại bỏ việc đăng ký dự án mang tính chất "giữ chỗ", tình trạng "vốn chờ dự án".

Lập kế hoạch giải ngân đối với từng dự án; kịp thời điều chuyển vốn đối với các dự án không có khả năng giải ngân hoặc giải ngân không hết sang các dự án có khả năng giải ngân tốt và có nhu cầu bổ sung vốn. Chủ động kiểm tra, đôn đốc, xử lý vướng mắc phát sinh ngay tại đơn vị, công trường; xác định những tồn tại, yếu kém ở từng khâu trong chỉ đạo, điều hành, quản lý đến tổ chức thực hiện ở từng dự án, từng địa bàn để nhanh chóng có giải pháp xử lý vướng mắc.

Thủ tướng chỉ đạo phân bổ ngay đối với kế hoạch vốn năm 2026 đã được giao nhưng đến nay chưa phân bổ chi tiết cho nhiệm vụ, dự án; đến hết ngày 10/5, Bộ, cơ quan, địa phương nào chưa phân bổ hết thì phải có văn bản báo cáo rõ lý do, nguyên nhân, trách nhiệm tập thể, cá nhân, gửi Bộ Tài chính trước ngày 15/5. Bộ Tài chính tổng hợp, đề xuất báo cáo cấp có thẩm quyền phương án xử lý số vốn chưa phân bổ chi tiết trong tháng 5/2026 theo quy định.

Thủ tướng yêu cầu các Bộ, cơ quan, địa phương, nhất là người đứng đầu phải xác định giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu của năm 2026; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ, kịp thời, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp nhằm tạo chuyển biến rõ rệt trong giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.