Thủ tướng ra chỉ đạo nóng tác động trực tiếp đến VinFast của tỷ phú Phạm Nhật Vượng

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới liên tục biến động và tiềm ẩn nhiều rủi ro về nguồn cung, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký ban hành Chỉ thị 09/CT-TTg ngày 19/3, yêu cầu tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển giao thông điện.

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Chỉ thị được đưa ra trong bối cảnh tình hình chính trị, kinh tế và an ninh toàn cầu diễn biến phức tạp, đặc biệt là các xung đột và căng thẳng địa chính trị tại những khu vực sản xuất và trung chuyển năng lượng lớn.

Những yếu tố này đã tác động trực tiếp đến nguồn cung dầu mỏ, khí đốt và than, gây đứt gãy chuỗi cung ứng và khiến giá năng lượng biến động mạnh, đặt ra thách thức lớn đối với các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng như Việt Nam.

Trước thực tế đó, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phải lồng ghép mục tiêu tiết kiệm năng lượng vào các chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển trong thời gian tới.

Việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả được xác định là giải pháp trọng tâm nhằm giảm áp lực cung ứng trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu nhiều biến động.

Song song với đó, một định hướng lớn được nhấn mạnh là thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện giao thông điện. Chính phủ yêu cầu phát triển mạnh hạ tầng trạm sạc, nghiên cứu và ban hành các cơ chế khuyến khích sản xuất, sử dụng xe điện, đồng thời từng bước chuyển đổi phương tiện giao thông công cộng và phương tiện công vụ sang sử dụng điện. Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là tối thiểu 50% phương tiện công cộng tại các đô thị sẽ sử dụng điện.

Liên quan đến nguồn năng lượng thay thế, Chỉ thị cũng yêu cầu đẩy mạnh sử dụng xăng sinh học E10 và sớm triển khai lộ trình chuyển đổi trong tháng 4/2026 nhằm giảm khoảng 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng.

Bên cạnh đó, Chính phủ khuyến khích nghiên cứu và thí điểm các nhiên liệu phát thải thấp như hydrogen, ammonia, cũng như thúc đẩy ứng dụng hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) và điện mặt trời mái nhà để hỗ trợ điều tiết hệ thống điện.

Về phía các bộ, ngành, Bộ Công Thương được giao nhiệm vụ theo dõi sát diễn biến thị trường năng lượng thế giới, chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó và bảo đảm nguồn cung xăng dầu, điện và khí cho nền kinh tế trong mọi tình huống. Đồng thời, cơ quan này cũng phải hỗ trợ doanh nghiệp trong nước phát triển công nghiệp hỗ trợ phục vụ ngành xe điện.

Bộ Xây dựng được yêu cầu khuyến khích các dự án khu đô thị, bãi đỗ xe tích hợp hạ tầng sạc điện, đồng thời phối hợp với địa phương phát triển hệ thống giao thông công cộng chạy điện tại các đô thị lớn.

Bộ Tài chính có nhiệm vụ nghiên cứu, ban hành cơ chế khuyến khích sản xuất và sử dụng phương tiện giao thông điện, hoàn thành trong tháng 6/2026, đồng thời xây dựng các chính sách ưu đãi tài chính cho các dự án tiết kiệm năng lượng và trình Chính phủ Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong năm 2026.

Cùng với đó, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và chuyển giao các công nghệ tiết kiệm năng lượng, công nghệ pin và trạm sạc thế hệ mới, trong khi Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hoàn thiện quy định về quản lý, thu hồi và tái chế pin xe điện, dự kiến hoàn thành trong quý III/2026 nhằm bảo đảm phát triển bền vững.

Ở cấp địa phương, các tỉnh, thành phố phải chủ động xây dựng cơ chế khuyến khích đầu tư hạ tầng trạm sạc, bổ sung quy hoạch hệ thống sạc điện trong đô thị và công trình xây dựng, đồng thời thúc đẩy phát triển xe buýt điện, taxi điện và các phương tiện giao thông sạch, hoàn thành trong tháng 9/2026.

Đáng chú ý, chính sách này được đánh giá sẽ tạo lực đẩy lớn cho các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là VinFast - đơn vị đang dẫn đầu thị trường xe điện Việt Nam.

Năm 2025, doanh nghiệp này đạt doanh số 175.099 xe, vượt xa đối thủ xếp thứ hai là Toyota. Hiện VinFast sở hữu các tổ hợp sản xuất quy mô lớn tại Hải Phòng với công suất 500.000 ô tô và 1 triệu xe máy điện mỗi năm, cùng nhà máy tại Hà Tĩnh công suất 200.000 ô tô/năm.

Trong năm 2025, nhà máy VinFast Hải Phòng đã xuất xưởng 200.000 ô tô điện, trong khi nhà máy tại Hà Tĩnh đạt sản lượng 22.000 xe chỉ sau 4 tháng vận hành. Song song đó, hệ sinh thái năng lượng cho xe điện cũng đang được mở rộng với nhà máy pin VINES Vũng Áng công suất 100.000 pack pin mỗi năm và hệ thống hạ tầng sạc do V-Green vận hành với khoảng 150.000 cổng sạc, dự kiến nâng lên 500.000 trong vòng hai năm tới, cùng kế hoạch triển khai 150.000 tủ đổi pin trên toàn quốc.