TS Cấn Văn Lực: TP.HCM có thể học mô hình Ấn Độ, đưa Trung tâm Tài chính quốc tế vào top 50 thế giới chỉ sau 10 năm

Hiện nay, quy chế hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM (VIFC-HCMC) đã hoàn tất và trình Bộ Tài chính để trình Hội đồng điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam thông qua, dự kiến trước ngày 9/2.

Dự kiến, giai đoạn 2026-2030, sẽ có 4 nhóm sản phẩm trụ cột cho VIFC-HCMC, gồm: Thị trường vốn quốc tế; dịch vụ tài chính phục vụ thương mại quốc tế; ngân hàng số và fintech, các sản phẩm dịch vụ tài chính mới phục vụ các thị trường ngách.

Việc xây dựng trung tâm tài chính được nhiều chuyên gia đánh giá là một hành trình kéo dài 20 - 30 năm. TP HCM là "trung tâm mới nổi" và đang ở giai đoạn đầu trên hành trình này. Theo chuẩn quốc tế, 3 - 5 năm đầu tiên là giai đoạn rất quan trọng để xây dựng nền tảng và tạo các yếu tố khác biệt cho trung tâm tài chính.

Chia sẻ tại hội thảo diễn ra mới đây, TS Cấn Văn Lực, thành viên Tổ tư vấn Ban Chỉ đạo xây dựng và phát triển VIFC-HCMC đã cho rằng cần những chiến lược cụ thể cho các giai đoạn ngắn hạn và trung hạn, gắn với bối cảnh quốc tế, bối cảnh trong nước và bối cảnh TP HCM. Ngoài ra, TP HCM là đầu tàu kinh tế nên xây dựng VIFC-HCMC cũng phải tính tới cả vùng lân cận.

"Chúng ta có thể tham khảo mô hình của Ấn Độ khi trung tâm tài chính của họ vươn lên Top 50 chỉ trong vòng 10 năm", TS Lực ví dụ và góp ý, cần hoàn thiện thể chế, pháp lý, quy trình vận hành trung tâm trong quý I, II/2026. Đồng thời, cần tính toán bộ máy nhân sự, kiểm soát rủi ro liên quan phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố, dữ liệu, công nghệ...

Đóng góp ý kiến về Dự thảo chiến lược phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) tại TP.Hồ Chí Minh, theo ông Lực, trong dự thảo hiện nay, các giai đoạn trọng yếu của chiến lược chưa được thể hiện rõ; đồng thời đề xuất một số nội dung cốt lõi cần được bổ sung.

Một là,chiến lược cần làm rõ bối cảnh quốc tế và trong nước, đặc biệt là bối cảnh phát triển của lĩnh vực tài chính – ngân hàng. Đây là yếu tố rất quan trọng.

Hai làcần làm rõ bối cảnh phát triển của TP.Hồ Chí Minh và vùng lân cận trong các mốc 2035, 2045.

Ba là,chiến lược cần xác định đầy đủ các yếu tố cốt lõi như sứ mệnh, tầm nhìn và mục tiêu dài hạn.

Bốn là,chiến lược cần xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp chủ yếu. Trong đó, đặc biệt chú ý đến việc hoàn thiện thể chế pháp lý, điều lệ và quy trình vận hành Trung tâm với mốc thời gian cụ thể trong quý 1 hoặc quý 2/2026.

"Việc đầu tư hạ tầng công nghệ cần được triển khai ngay từ đầu, tránh lặp lại những bất cập như đã từng xảy ra với hệ thống công nghệ của thị trường chứng khoán trong thời gian dài vừa qua", ông Lực cảnh báo.

Về phát triển sản phẩm dịch vụ, ông Lực cho rằng bốn nhóm sản phẩm mà nhóm tư vấn đề xuất về cơ bản là phù hợp. Tuy nhiên, cần phân loại rõ những sản phẩm có thể triển khai ngay, đặc biệt là các sản phẩm tài chính truyền thống như ngân hàng, chứng khoán, quỹ đầu tư, bảo hiểm; đồng thời làm rõ kế hoạch "gom" các hoạt động này vào Trung tâm IFC.

Đối với các lĩnh vực mới như quỹ đầu tư mạo hiểm, tài trợ cho đổi mới sáng tạo và startup, ông Lực chỉ ra rằng Việt Nam hiện đang thiếu vốn nghiêm trọng. Ngân hàng không thể đảm nhiệm vai trò này vì rủi ro cao, do đó, cần phát triển thị trường vốn và các quỹ chuyên biệt, với cơ chế ưu đãi phù hợp.

Về tài chính xanh, cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn. Tín dụng xanh đã được triển khai, nhưng trái phiếu xanh và cổ phiếu xanh còn rất hạn chế, vì vậy Trung tâm IFC cần có cơ chế khuyến khích.

Ông Lực cũng đề xuất đẩy mạnh tài trợ cho lĩnh vực logistics, chuỗi cung ứng và khu thương mại tự do. Đồng thời, cần tận dụng Nghị định 330/2025/NĐ-CP để nâng cấp Sở Giao dịch Hàng hóa, cho phép giao dịch thí điểm các sản phẩm phái sinh xăng dầu, khí đốt. Ngoài ra, cần xác định rõ định hướng phát triển cho thị trường carbon và thị trường vàng.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết nối các dịch vụ tài chính trong Trung tâm IFC TP. Hồ Chí Minh với hệ thống tài chính trong nước, ngoài phạm vi Trung tâm, ông Lực cho rằng đây là vấn đề cần được làm rõ trong chiến lược để bảo đảm sự lan tỏa và đóng góp thực chất cho nền kinh tế.