TS Phan Đức Hiếu: Không cải cách thể chế mạnh, khó có dư địa tăng trưởng mới

Phát biểu tại hội thảo “Phấn đấu tăng trưởng kinh tế 2 con số bền vững: Bối cảnh mới - Hành động mới” do báo Dân trí tổ chức chiều 27/5, ông Hiếu cho rằng tăng trưởng trong giai đoạn mới phải dựa trên tư duy hệ sinh thái, tức các chủ thể trong nền kinh tế cần tăng cường hợp tác và phối hợp thay vì phát triển riêng lẻ.

Theo ông, nếu các thành phần kinh tế tiếp tục hoạt động phân mảnh thì hiệu quả sẽ rất hạn chế. Vì vậy, việc xây dựng các chuỗi liên kết và hệ sinh thái hợp tác sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng dư địa tăng trưởng mới.

Dưới góc độ người tham gia xây dựng chính sách, ông Phan Đức Hiếu nhấn mạnh thể chế cần đóng vai trò tiên phong trong quá trình phát triển. Ông cho biết thời gian qua, cải cách thể chế đang được đẩy mạnh, thể hiện qua việc Chính phủ liên tiếp ban hành các nghị quyết nhằm cắt giảm và đơn giản hóa hàng trăm thủ tục kinh doanh.

“Chúng ta phải làm mới thể chế để đạt được những dư địa tăng trưởng mới hơn”, ông Hiếu nhấn mạnh.

Bên cạnh cải cách thể chế, vị chuyên gia cho rằng hành động mới cũng phải đi cùng tư duy mới, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển bền vững ngày càng trở thành xu hướng chủ đạo.

Ông dẫn ví dụ về quá trình xây dựng Chính phủ số, trong đó điều quan trọng không chỉ là số hóa thủ tục hành chính mà trước hết người làm chính sách phải có tư duy số. Theo ông, các hành vi kinh tế - xã hội cũng cần thay đổi theo hướng số hóa, từ cơ quan quản lý tới doanh nghiệp và người dân.

Liên hệ với kinh tế tuần hoàn, ông Hiếu cho rằng nhiều quy định hiện nay vẫn chưa theo kịp tư duy phát triển mới. Chẳng hạn, trong nông nghiệp, nước thải cần được xem là đầu vào cho một quy trình khác thay vì chỉ là chất thải phải xử lý. Tương tự, trong ngành giấy, việc tái chế giấy phế liệu thực chất có thể sạch hơn so với quy trình sản xuất giấy truyền thống từ bột gỗ, song chính sách hiện hành vẫn còn nhiều ràng buộc.

Đề cập tới xu hướng thực hành ESG trong doanh nghiệp, ông Phan Đức Hiếu đặc biệt nhấn mạnh vai trò của chữ “G” – quản trị. Theo ông, chỉ khi doanh nghiệp có hệ thống quản trị tốt mới có thể thay đổi tư duy, thích ứng với biến động và quản trị hiệu quả quá trình chuyển đổi.

Ông cũng cho rằng các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng cần được triển khai đồng bộ thay vì chỉ tập trung vào công nghệ hay nguồn vốn đơn lẻ. Ngân hàng không chỉ cung cấp tín dụng mà còn cần hỗ trợ doanh nghiệp các giải pháp quản trị tài chính, trong khi doanh nghiệp cũng phải chủ động thay đổi để nâng cao năng lực cạnh tranh.

“Chúng ta cần thay đổi ở góc độ nền tảng chứ không chỉ dừng ở những biện pháp nhỏ lẻ”, ông Phan Đức Hiếu nói, đồng thời cho biết việc sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong thời gian tới cần hướng tới mục tiêu này.