TS. Cấn Văn Lực: Dự báo tăng trưởng tín dụng quý 1 khoảng 3-3,5%

Bức tranh kinh tế thế giới và Việt Nam trong năm 2026 đang hiện ra với những gam màu đan xen giữa phục hồi tích cực và những thách thức bất ngờ từ các biến động địa chính trị toàn cầu.

Mặc dù khởi đầu năm với những dự báo đầy lạc quan từ các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới và IMF, thực tế diễn biến sau đó đã buộc các chuyên gia phải nhìn nhận lại một cách thận trọng hơn.

Tại diễn đàn REFI FORUM 2026, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV đã chỉ ra rằng các dự báo từ đầu năm về một kịch bản "êm đềm" đã xoay chuyển nhanh chóng chỉ sau một thời gian ngắn.

Ông nhận định rằng, trong khi đầu năm các tổ chức quốc tế kỳ vọng tăng trưởng kinh tế thế giới ổn định ở mức gần 3%, thì những xung đột địa chính trị bất ngờ đã làm đảo lộn các kế hoạch kinh doanh.

Đặc biệt, TS. Cấn Văn Lực nhấn mạnh rằng rủi ro lớn nhất trong năm nay chính là các chiến sự tại khu vực Trung Đông, điều này không chỉ đe dọa an ninh toàn cầu mà còn trực tiếp tác động đến giá cả hàng hóa và chuỗi cung ứng. Hệ quả tất yếu là lạm phát quay trở lại, buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì mặt bằng lãi suất cao thay vì lộ trình giảm lãi suất như dự kiến ban đầu.

Bàn về chính sách tiền tệ, TS Cấn Văn Lực cho rằng việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể chỉ giảm lãi suất một lần, thay vì ba lần như dự báo trước đó, sẽ tạo thêm áp lực lên tỷ giá của Việt Nam.

Trong bối cảnh lãi suất USD vẫn duy trì ở mức cao, đồng tiền này tiếp tục hấp dẫn dòng vốn quốc tế, khiến công tác điều hành tỷ giá và lãi suất trong nước cần được cân nhắc thận trọng hơn.

Theo quan điểm TS. Cấn Văn Lực, dư địa để giảm thêm lãi suất điều hành hiện không còn nhiều, do cần kiểm soát lạm phát và giữ ổn định giá trị đồng Việt Nam. Ở chiều ngược lại, việc tăng lãi suất cũng chưa phải là ưu tiên khi mục tiêu tăng trưởng kinh tế vẫn được đặt lên hàng đầu.

Vì vậy, việc duy trì mặt bằng lãi suất điều hành ổn định quanh mức 4,5% như hiện nay được xem là một giải pháp phù hợp, góp phần bảo đảm cân bằng giữa ổn định vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.

Đối với nền kinh tế, TS Cấn Văn Lực cho rằng các động lực tăng trưởng đang có sự phân hóa giữa các lĩnh vực. Xuất khẩu trong 2 tháng đầu năm ghi nhận mức tăng ấn tượng khoảng 18%, cho thấy tín hiệu phục hồi tích cực. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường thế giới còn nhiều biến động và sức cầu chưa thực sự ổn định, tăng trưởng xuất khẩu cả năm được dự báo ở mức khoảng 10-12%, thấp hơn mục tiêu 16% đã đề ra.

Ở một khía cạnh khác, thu hút FDI có dấu hiệu chậm lại, chủ yếu do yếu tố thời vụ và tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước những biến động toàn cầu.

TS. Cấn Văn Lực cũng cảnh báo về bốn nỗi "bất an" lớn mà chúng ta phải đối mặt hiện nay bao gồm: an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh chuỗi cung ứng và an ninh mạng dữ liệu.

Theo TS. Cấn Văn Lực, điểm tích cực lớn nhất trong bức tranh kinh tế là sự phục hồi rõ nét của lĩnh vực xây dựng và bất động sản. Dẫn số liệu từ Tổng cục Thống kê, ông cho biết ngành xây dựng năm vừa qua tăng 9,62%, cao hơn mức tăng GDP bình quân cả nước (8,02%). Trong khi đó, lĩnh vực kinh doanh bất động sản tăng 4,63%, mức cao nhất trong 6 năm gần đây, đóng góp khoảng 3,5% GDP.

TS. Cấn Văn Lực cho biết lượng giao dịch thành công trên thị trường đã tăng khoảng 8%, chủ yếu tập trung ở phân khúc nhà ở và căn hộ chung cư, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đang dần quay trở lại. Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn thừa nhận rằng thách thức vẫn còn rất nhiều khi các động lực phục hồi chưa thực sự bền vững và sự phân hóa giữa các bộ ngành, địa phương trong việc giải ngân vốn đầu tư công vẫn còn tồn tại.

Về khía cạnh quản trị dòng tiền và tín dụng, TS. Cấn Văn Lực dự báo tăng trưởng tín dụng đến hết quý 1 sẽ đạt khoảng 3-3,5%. Ông đưa ra khuyến nghị rằng hệ thống ngân hàng không nên chạy đua đẩy tăng trưởng tín dụng quá cao để tránh những hệ lụy về nợ xấu và áp lực lên lãi suất huy động trong tương lai. Hiện nay, các kênh đầu tư khác đang trở nên hấp dẫn hơn, khiến dòng tiền gửi vào ngân hàng tăng chậm lại, tạo ra áp lực nhất định lên thanh khoản của hệ thống.

TS. Cấn Văn Lực cho rằng việc duy trì một tốc độ tăng trưởng tín dụng phù hợp với bối cảnh bất định là chiến lược cần thiết để bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định vĩ mô.

Bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2026 đang mở ra một giai đoạn bản lề, nơi cơ hội phục hồi dần rõ nét song hành cùng những rủi ro cần được kiểm soát chặt chẽ. Theo Cấn Văn Lực, dù lĩnh vực xây dựng và bất động sản đã ghi nhận những tín hiệu khởi sắc, nhưng sự phục hồi của toàn nền kinh tế vẫn diễn ra chưa đồng đều, đồng thời chịu ảnh hưởng đáng kể từ các yếu tố bên ngoài.

Trong bối cảnh đó, việc điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt và thận trọng, thúc đẩy giải ngân đầu tư công, cũng như củng cố các nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô sẽ đóng vai trò then chốt. Đây được xem là cơ sở để Việt Nam duy trì đà tăng trưởng, tận dụng cơ hội phục hồi và chủ động ứng phó với những biến động của kinh tế toàn cầu.